Ulttyq bank kezekti ret bazalyq mólsherlemeni kóterdi. Ulttyq banktiń aqsha-nesıe saıasaty jónindegi komıteti bazalyq paıyzdyq mólsherlemeni 14-ten 14,5 paıyzǵa kóterý týraly sheshim qabyldady. Bazalyq stavka – ınflıasııany tejeýdegi basty qural. Biraq sarapshylar bul quraldyń tıimdiligi tómen degen pikir aıtady. Kerisinshe, bazalyq stavkanyń kóterilýin qoldaýshylar da kóp.
Ulttyq bank ýájine qarasaq, 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha ınflıasııa burynǵy boljamnan asyp túsedi. Jańa kútpegen ózgerister oryn almaǵan jaǵdaıda ınflıasııanyń jyldyq ósýi 2023 jyldyń birinshi toqsanyna deıin jalǵasyp, odan ári baıaýlaıdy.
«Bul sheshim 2023 jyly ınflıasııalyq prosester men kútýlerdi turaqtandyryp, baıaýlatýǵa jáne ınflıasııany ortamerzimdi perspektıvada nysanaly kórsetkishke jaqyndatýǵa baǵyttalǵan. Qalyptasqan ınflıasııalyq prosesterdiń ornyqtylyǵy, suranysty fıskaldyq yntalandyrý jáne syrtqy proınflıasııalyq ahýal halyqtyń qarajat jınaqtaý nıetin yntalandyrý úshin uzaq ýaqyt boıy bazalyq mólsherlemeni qazirgi deńgeıde ustap turýdy talap etedi, bul kelesi jyl ishinde ınflıasııaǵa birtindep áser etetin bolady», delingen Ulttyq bank habarlamasynda.
2022 jylǵy maýsymda jyldyq ınflıasııa 14,5 paıyzǵa deıin jedeldegen edi. Barlyq quramdas bólik boıynsha baǵa ósip keledi – azyq-túlik taýarlary (19,2 paıyz), azyq-túlikke jatpaıtyn taýarlar (13,2 paıyz) jáne aqyly qyzmetter (9,2 paıyz).
«Bul jetkizý tizbegindegi irkilisterge, syrtqy ınflıasııalyq qysymnyń kúsheıýine baılanysty shyǵasylar ınflıasııasynyń ósýi, sondaı-aq fıskaldyq yntalandyrýdan qoldaý tapqan joǵary suranys pen teńge baǵamynyń álsireýinen týyndap otyr», deıdi Ulttyq bank.
Ulttyq banktiń dereginshe, álemde joǵary ınflıasııalyq ahýal saqtalyp, syrtqy monetarlyq jaǵdaılar kúsheıe bastaǵan. FAO azyq-túlik baǵalarynyń ındeksi maýsymda, negizinen, ósimdik maılary, dándi daqyldar men qant esebinen 2,3 paıyzǵa tómendepti. Biraq áli de ótken jylǵy kórsetkishten 23,1 paıyzǵa joǵary shyǵyp, tarıhı eń joǵary kórsetkishterge jýyqtaǵan eken.
Sarapshylar Ulttyq bank ustanymyn baǵalaıdy jáne durys dep esepteıdi. «Aqsha-nesıe saıasatyn qatańdatýǵa baǵyttalǵan qazirgi kýrs syrtqy ekonomıkalyq jáne ishki fıskaldy shok jaǵdaıynda qysqa merzimdi makroekonomıkalyq tepe-teńdikti ustap turýda asa qajetti», dep jazady telegramdaǵy Tengenomika kanaly.
AERC sarapshysy Evgenııa Paktyń aıtýynsha, eger bazalyq stavka tómendese nesıe arzandap, bul jaǵdaı bızneske ońtaıly bolýshy edi degen nusqa – Qazaqstan jaǵdaıynda durys jumys istemeıtin mehanızm.
«Praktıka kórsetip otyrǵandaı, bazalyq stavkanyń tómendeýi iri jáne orta bıznestiń emes, jeke tulǵalar nesıesiniń kóbeıip ketýine jol ashady. Osylaısha, bazalyq stavkany tómendetý arqyly bıznesti nesıelep, nátıjesinde usynysty kóbeıtemiz deý Qazaqstan jaǵdaıynda jumys istemeıdi. О́ıtkeni bankter birden jeke tulǵalar nesıesin kóbeıtedi jáne suranys usynystan asyp ketedi, bul óz kezeginde ınflıasııany kúsheıtedi. Al bankterdi naryqtyq jaǵdaıda belgili bir segmentti nesıeleýge májbúr etý aqylǵa syıymsyz. Eger elimizde tutynylatyn taýardyń basym bóligi ımporttalatyn bolsa, onda bazalyq stavkany tómendetý arqyly biz ımporttyq taýarlarǵa degen suranysty arttyramyz. Nátıjesinde, ósip bara jatqan suranysqa jaýap retinde eldegi taýar men qyzmet ımporty da óse túsedi, onyń sońynda ımporttalatyn ınflıasııa kólemi tek óse beredi. Qazir biz ony Reseıden keletin taýarlarǵa qatysty baıqap otyrmyz. Sonymen birge bazalyq stavkany tómendetý otandyq óndiristiń búkil problemasyn sheship bermeıdi», deıdi sarapshy.
Ulttyq banktiń habarlaýynsha, bazalyq mólsherleme boıynsha kelesi sheshim jazǵy boljamdy raýndtyń jáne makroekonomıkalyq kórsetkishterdiń jańartylǵan boljamdy kórsetkishteriniń, syrtqy ortadaǵy jáne ishki ekonomıkadaǵy táýekelder teńgeriminiń qorytyndysy boıynsha qabyldanbaq.
Aqsha-kredıt saıasaty komıtetiniń bazalyq mólsherleme boıynsha kezekti josparly sheshimi 2022 jyly 5 qyrkúıekte saǵat 14:00-de jarııalanady. Sol kúni Nur-Sultan ýaqytymen saǵat 16:00-de baspasóz brıfıngi ótkiziledi.