Qazaq poezııasyna «órtke tıgen daýyldaı» sony lep, jańa daýys ákelgen kórnekti aqyn Qasym Amanjolov kórkem aýdarma salasynda da ónimdi eńbek etip, aıryqsha qoltańbasyn qaldyrǵan. Tipti ádebıetimizde kenjelep qalǵan osy janrdyń damýyna zor úles qosty deýge bolady. Talantty sýretkerdiń Batys pen Shyǵys pozııasyn jetik bilgendigi sondaı, ol solardyń ishinen óz júregine jaqyn aqyndardy tańdap, solardyń shyǵarmalaryn aýdarǵan sekildi. Ásirese D.Baıron, A.Pýshkın, M.Lermontov, T.Shevchenko, V.Maıakovskıı A.Tvardovskıı, Nızamı sekildi aıtýly aqyndardyń tárjimalaǵan týyndylaryn kórkem aýdarmanyń úzdik úlgileri dep aıta alamyz.
Jalpy, aqynnyń názik te syrshyl, otty da rýhty jyrlary jan dúnıeńizdegi sezim qylyn terbep, jigerińdi janyp, namysyńdy qaırap qana qoımaıdy, ony oqyǵanda poezııanyń jyp-jyly shýaǵyna shomylǵandaı áserdi bastan keshesiz. Aqynnyń óleńderi men poemalary ǵana emes aýdarmalary da dál osylaı jandy terbeıdi. Osydan-aq onyń aýdarma ónerine bıik talǵam, úlken parasatpen zer salǵandyǵyn baıqaımyz. Qasym Amanjolov aýdarma ónerinde Abaı atamyzdyń aýdarmalaryn úlgi tutyp, ózi aýdarǵan shyǵarmalardy sol deńgeıge jetkizýge janyn salǵan. Muny nege aıtyp otyrsyz deısiz? Qazir aıtamyn. Osydan eki-úsh jyl buryn astanaǵa belgili aqyn, tamasha aýdarmashy Narmahan Begalıev kelip, sol kisiden gazetke suhbat aldym. Bul kisi kezinde ǵajap aqyn Syrbaı Máýlenovke «ókil bala» bolyp, sonyń qasynda júrip Syraǵańnyń óz aýzynan Qasymnyń oryndalmaı qalǵan úsh armanyn estipti.
– Syraǵań «1942 jyly týǵan bir balam qaıtys bolyp edi, sen sonyń ornyna bala bol» dep úıine mal soıyp qonaqqa shaqyrdy, – dep bastady sózin Narmahan aǵamyz. – Kimniń Syrbaıǵa bala bolǵysy kelmeıdi. Sodan ákeli-balaly bolyp jaqyn aralastyq. Ol kisi talaı jaqsy-jaısańdardy kórgen kósheli adam, kezdeskende kóptegen taǵylymdy áńgime aıtady. Ásirese Qasym aǵa týraly aıtqany oıymnan shyqpaıdy. Qasym Amanjolov syrqaty meńdep jatqanda jaqyndary kezektesip basyn kúzetip otyrady. Birde kezekke Syrbaı aǵa kelipti. «Syrbaı men búgin ólmeımin, sen kelinniń qasyna baryp jat, kórip tursyń, jaǵdaıym jaqsy. Biraq ómirimde qolym jetse deıtin úsh armanym bar edi, soǵan jete almadym» dep kóńilin jabyrqatqan ókinishin aıtady. «Birinshi armanym – búkil Parıj turǵyndary qurmet tutqan Vıktor Gıýgonyń ataǵyndaı dańqqa ıe bolsam dep edim, bolmady. Ekinshi armanym – aýdarma ónerinde Abaıdan assam dep edim, qolym jetpedi. Úshinshi armanym – qazaqtyń «Evgenıı Onegınin» jazsam dep oıladym, ol da arman, qııal bolyp qaldy» dep aýyr kúrsinipti. Osyndaǵy arnaıy sóz etetinimiz – aqynnyń aýdarma ónerinde «Abaıdan assam» deıtini. Qasymnyń aýdarmalary Abaıdan aspasa da uly aqynnyń deńgeıindegi aýdarma dep aıtýǵa bolady. Mysaly, Taras Shevchenkodan aýdarǵan óleńderi qandaı ǵajap. Qazaqtyń qara óleńi sekildi quıylyp tur. Bóten eldiń poezııasy degenge esh qımaısyz», dep edi Narmahan aǵa.
Shynynda, kórnekti tulǵanyń Shyǵys pen Batys poezııasy aqyndarynyń lırıkalyq óleńderi men poema-dastandaryn ana tilimizge túpnusqamen úndestire otyryp aýdarǵan sheberligine tańdaı qaǵasyz. Osy rette Qasymnyń ýkraınnyń uly aqyny Taras Shevchenkodan aýdarǵan óleńderi shynaıylyǵymen, syrshyldyǵymen, kórkemdigimen jandy baýrap, jyly áserge bóleıdi.
Senbeseńiz, aqynnyń tárjimalaǵan «Jalǵyzbyn men, jalǵyzbyn» degen óleńin oqyp kórińizshi:
«Jalǵyzbyn men, jalǵyzbyn
Sortańdaǵy soıaýdaı,
Ne baqytty, ne syıdy
Bermedi maǵan bir Qudaı;
Sulýlyqtyń jurnaǵy
Tek qaraqat kóz berdi.
Jalǵyz qyz bop jylaýmen
Janary onyń tez sóndi.
Aǵa, apa, ne sińli
Degenderdi bilmedim,
Jat ortada boıjettim.
Eshbir jandy súımedim.
Qaıda meniń jan jarym?
Qaıdasyń dos-jarandar?
Olar joq... men jalǵyzbyn,
Bolmas mende súıgen jar».
Osy tórt shýmaq óleńnen eki dáýirde ómir súrgen eki aqynnyń bolmysynan, minezinen uqsastyq qana emes, jan dúnıesindegi qyldaı náziktikti, jaqyndyqty, jalpy, aqyndyq rýhty sezinesiz. Aqyndyq qudiret degenimiz osy bolar...