Pavlodar qalasyndaǵy kópqabatty baspanalardyń 90 paıyzy jylýǵa qosylýǵa daıyn dep málimdedi jergilikti turǵyn úı ınspeksııasy. 15 qyrkúıekten áleýmettik nysandar, al kelesi aptada turǵyn úıler ortalyq jylý jelisine qosyla bastaıdy. Deıturǵanmen, keıbir úıler oǵan qosylýǵa ázir bolmaı shyqty. Máseleniń týyndaýyna ortaq múlikti basqarýdyń jańa formalaryna kóshý túrtki bolyp otyr.
Múlik ıeleriniń birlestigi (MIB) nemese qarapaıym seriktestikke (QS) kóshý jumystary óńirde baıaý júrgizilip jatqany baıqalady. Jyl sońyna deıin oblys boıynsha basqarýdyń jańa formasyna 2 214 kóppáterli úı ótýge tıis degen jospar bar edi. Alaıda osy ýaqytqa deıin 1 375 nysan ǵana jańashyldyqqa engen baspanalar tizimine tirkelipti. Onyń nebári 151-i ǵana MIB, ózgesi – qarapaıym seriktestikter. Ekibastuz ben Aqsý qalalarynda ózgeriske beıimdelý boıynsha turǵyndardyń tańdaý kórsetkishi joǵary. Aýdandardaǵy sanaýly kópqabatty baspanalar tolyq kóshken. Negizgi másele Pavlodardaǵy úılerge qatysty bolyp otyr.
Pavlodar qalalyq turǵyn úı ınspeksııasy jáne kommýnaldyq sharýashylyq bóliminiń basshysy Nurlan Rashıtov bul túıtkildiń ózindik sebepteri baryn aıtady.
– Shahardaǵy kópqabatty úılerdiń basym bóliginde zeınetkerler turady. Biz qaladaǵy jańa basqarý túrlerine ótken úılerdegi tarıfti sharshy metrine 29 teńge dep usyndyq. Másele bylaı, aldaǵy ýaqytta oblystyq máslıhattyń qaraýyna tarıftiń 3 túrin jiberdik: 29 teńge – eń tómengi tarıf, 35 teńge – ortasha tarıf jáne eń joǵary tarıf – 50 teńge. Úıler jańa bolsa, tarıf tómen, al eski bolsa qymbattaı beredi. Joba ázirshe qabyldanǵan joq. Pavlodardaǵy kópqabatty baspanalardyń basym bóligi ótken ǵasyrdyń 60-80 jyldary salynǵan. Bul páterlerdi mekendep jatqan zeınetkerler tarıf baǵasyn atalǵan mejeden de ósirip jibere me degen qaýippen jańashyldyqqa kelispeı otyr. Osy arada naqty eskeretin jaǵdaı, úıdiń barlyq turǵyny aqyldasyp, tarıfti ózderi belgileıdi. Al servıstik kompanııalarmen qyzmet kórsetý sharttary jasalady. Iаǵnı aı saıyn jınalatyn qarajatqa fırmalar turǵyn úıdiń kommýnaldyq jelilerin qalypty ustaýǵa jaýaptanady, – dep túsindirdi ınspeksııa basshysy.
Joǵaryda keltirilgen statıstıkadan úı ıeleri kóbine qarapaıym seriktestik túrlerin tańdap jatqanyn baıqaımyz. Nege bulaı?
Nurlan Nurǵalıuly qarapaıym seriktestik (QS) degenimiz – zańdy tulǵa qurmaı, páterlerdiń barlyq ıesi tikeleı birlesip basqarý túri ekenin aıtady. Al MIB-te mindetti túrde zańdy tulǵa kerek. QS boıynsha saılanǵan adamǵa úı ıeleriniń biraz bóligi senimhat berse jetip jatyr. Ol jeke jınaqtaýshy esepshot ashyp, sol arqyly áreket ete beredi. Sondyqtan QS-ny jıi tańdaý sebebi sol eken. Degenmen kemi úsh adamnan turatyn «úı keńesi» qurylýy mindet. Barlyq qarjylyq máseleni solar sheshedi. Qazirgi kúni oblys ortalyǵynda 43 MIB, 730 QS bar.
Turǵyn úı qatynastary týraly zańǵa engizilgeli otyrǵan ózgerister aldaǵy ýaqytta kópqabatty baspanalardy basqarýdyń formasy boıynsha úsh túrge jiktemek. Eger turǵyn úıdegi páterler sany 30-dan assa, onda ol jerde MIB qurylýy shart. Páter sany 30-dan kóp bolmasa – seriktestikter, al barlyq páter sany 29-dan aspasa, úı ıeleriniń qaýymdastyǵy qurylady. Qaýymdastyq – eń qarapaıym túri, bul jerde eshqandaı esepshot ashýdyń, jeke tulǵa saılaýdyń qajeti joq. Turǵyndar qajet kezde aqyldasyp, máseleni ortaq kelisimmen sheshedi. Atalǵan ózgerister qabyldansa, barlyq úı transformasııalanýǵa tıis.
Inspeksııa basshysy búginde Pavlodardaǵy kópqabatty úılerdiń 90 paıyzy (1 129 úı) jylý berýge daıyn dep málimdedi. Basqarýdyń jańa túrine ótken keıbir úıler men servıstik kompanııalar arasynda biraz kelispeýshilikter týyndap, saldarynan kesteden keshigýshilik oryn alǵan. Mysaly, Kataev kóshesindegi birqatar úı «Álem» servıstik kompanııasyna aqsha tólep kelgenimen, ol daıyndyq sharalaryn múlde júrgizbegen. Qazir fırmanyń basshysy aýysyp, jaýaptanǵan jumystar qolǵa alynýda, dep sendirdi Nurlan Rashıtov.
Negizi, oblystyq máslıhat 2020 jyly qabyldaǵan jańa qaǵıdalarǵa sáıkes, úıdiń jylýǵa daıyn ekendigi týraly akti budan bylaı qajet emes. Páter ıeleri ınspeksııaǵa úıdiń jańa maýsymǵa daıyn bolǵany týraly habarlaýǵa ǵana mindetti. О́z kezeginde memlekettik mekeme «Pavlodar jylý jelileri» JShS-na daıyndyq kórsetkishi týraly hat jiberedi. Alaıda qur habarlamaǵa senip otyra berý biraz táýekel týyndatýy múmkin. Sondyqtan jylý jelilerine jaýap beretin kásiporyn júıelerdegi qysymdy retteý, úıdiń ishki jylý qubyrlary men toraptardy, sý jylytqyshtardy shaıý sııaqty sharalardyń mindetti túrde júzege asýyn qadaǵalaıdy. Sodan soń ǵana naqty daıyn ekendigine kóz jetkizedi.
«Basynda biz barlyq daıyndyq jumysyn úı ıeleriniń óz jaýapkershiligine berip qoıyp, baqylaýdan aıyrylyp qalamyz ba dep qoryqtyq. Sondyqtan «Pavlodar jylý jelilerine» qadaǵalaý sharalaryn uıymdastyrýy kerek ekendigin mindettep qoıýǵa týra keldi. Turǵyndar ortaq múlikterdiń durystalýyn, mysal úshin podezdi jylytý úshin terezelerdi bútindeý, jylý batareıalaryn qoıý sekildi daıyndyq sharalaryn júrgize beredi. Al tehnıkalyq jaǵdaıyn báribir jylý berýge jaýapty kompanııalar nazarda ustaýy kerek dep uıǵardyq. Eń bastysy, úılerdegi jylý toraptary men ortaq qurylǵylar synaqtan sátti ótse bolǵany», deıdi ınspeksııa jetekshisi.
Atap óteıik, búginde oblys ortalyǵynda 130 páter ıeleri kooperatıvi áli de jumys istep tur. Olardy transformasııalaý aldaǵy jyldyń enshisine qala beretindeı.
PAVLODAR