Ultty júrekpen súıip, oǵan tegeýrindi minezben qyzmet etý kerek degen qaǵıda Jıenhan aǵanyń boıyna jarasyp turatyn. Tirisinde qoǵamnan laıyqty baǵasyn alyp, sońynan túgesilmes qazyna túzip ketý – ekiniń biriniń basyna buıyra bermeıtin baq. Aqsý ólkesiniń, tutas Kereký óńiriniń táýelsizdikten keıingi rýhanı damýynda Jıenhan Qamanaıdyń qaldyrǵan qoltańbasy eren.
Jıenhan aǵamyz Qazaq elinde azattyqtyń aq tańy jarqyraı atqanda Mońǵolııadan beri aǵylǵan uly kóshtiń aldyńǵy leginde kelgen azamattyń biri edi. Pavlodar oblysyna qonystanǵan betten-aq ulttyq qundylyq, qoǵam máselesi degen dúnıelerge belin býyp aralasyp ketti. Eń áýeli el-jurty ony úlgili ustaz, tálimger, on saýsaǵynan óner tamǵan sheber retinde tanydy. Talaı jylǵy eńbeginiń arqasynda «Pavlodar oblysynyń úzdik qolóner sheberi», «Altyn qoldy sheber» ataqtaryn ıelendi. Oblystyq, respýblıkalyq qolóner sheberleriniń baıqaýynda talaı márte top jaryp, aımaqtyń atyn ozdyrdy. 1993 jyldan mektepte muǵalimdik jolyn bastap, ómiriniń sońyna deıin qazirgi Mámáıit Omarov atyndaǵy aýyldyń Jambyl atyndaǵy orta mektebinde tehnologııa páninen sabaq berdi.
Ol izdenimpaz, jańashyl ustaz edi. Máselen, asyq oıyndarynyń 20-dan astam túrin, qamshy órýdiń 24 túrin tereń zerttep, qaǵazǵa túsirip júıeledi. Onysyn óskeleń urpaqqa úıretip, júrgen júrinde únemi ulttyq qundylyqtardy nasıhattady. Bir jyly Jıenhan aǵa elden jınap júrip, 3 myń asyqtan turatyn kolleksııa jasady. Álgi asyqtarynyń barlyǵyn erinbeı-jalyqpaı boıap, mektepter men balabaqshalarǵa úlestirdi, óz ádis-tásilderimen bólisti. Ol qarapaıym qoı asyǵynan 13 túrli qural oılap tapty: sanamaq, massaj jasaıtyn qurylǵy, tús ajyratqysh, doıby, atqysh, syldyrmaq jáne taǵy basqa qolóner týyndylarynyń barlyǵy mektep baǵdarlamasynda keńinen paıdalandy. Tálimger retinde munyń barlyǵyn ustazdarǵa arnalǵan semınarda kórsetip, tájirıbesin keńinen taratty. Osy eńbegi baǵalanyp, oǵan 2017 jyly «Asyq oınaý ádisteri» boıynsha lısenzııa berilgeni de málim.
Aǵamyz qoǵamdyq máselelerge kelgende óz oıyn ashyq aıtatyn, eldiń sózin sóıleıtin tulǵa boldy. Aýyl-óńirdegi túıindi túıtkilderdi jergilikti «Aqjol», oblystyq «Saryarqa samaly» gazetterinde keńinen kóterip, qoǵamdaǵy kemshilikterdi dóp basyp kórsete bildi. Ár máseleniń sheshimin izdeýge tyrysatyn. Aqsýdaǵy Ermak eskertkishin alý, shahar ataýyn ózgertý, meshit irgesin kóterý, qazaq synyptaryn ashý, óndiris oryndaryndaǵy qazaq jastarynyń azdyǵy, qazaq balalarynyń ana tilinde tárbıelenýi, jer-sý ataýlaryn qazaqshalandyrý sııaqty salmaǵy zil batpan máselelerge aralasyp, bul jaıynda kóptegen maqala jarııalady.
Jıenhan Qamanaıdy óz ortasynan erekshelep turatyn qasıetiniń biri – entýzıazmǵa shekten tys berilgendigi edi. Ulttyq óner túrlerin tiriltip, óz aldyna is bastaǵanda qazynaǵa alaqan jaıyp, tilengenin kórmeppiz. Barlyq dúnıeni óz kúshimen, mekteptegi shákirtterin jumyldyra júrip júzege asyrdy. Teri ıleý, qaıys tilý tehnologııasyn bul óńirde odan artyq ıgergen jan bolmaǵanyn moıyndaýǵa týra keledi. О́rgen túrli qamshylaryna: asaý qamshy, qyzqýar qamshy, doda qamshy, bozbala qamshy, báıge qamshy, dúre qamshy, jylan baýyr qamshy, saryala qamshy jáne taǵy basqa qamshylarǵa materıaldy ózi daıyndaıtyn. 2018 jyly Aqsý óńirinde alǵashqy «Rýhanı jańǵyrý» kabıneti osy Jambyl orta mektebinde ashyldy. Bul ıdeıany júzege asyrýǵa ulaǵatty jan ózi bas-kóz bolyp, tól týyndylaryn oılanbastan álgi kabınetke aparyp ornalastyrdy. Mal súıeginen jasalǵan, kózdiń jaýyn alatyn túrli-tústi oıyn quraldary men samsaǵan asyqtar, qamshy túrleri, ań terileri, ózge de ulttyq óner jádigerleri kórgen adamdy tamsantpaı qoımaıdy. Osy eńbegi eskerilip, aǵamyz dúnıeden kóshken soń kabınetke Jıenhan Qamanaıdyń esimi berildi.
Kórkem minezdi, aınalasyna shýaq shashqan jannyń artynda qalǵan ul-qyzdary, týys-týǵandary jaqynda jarqyn tulǵanyń kózi tirisinde jazǵan maqalalary men tanymdyq dúnıelerinen, mektep oqýshylaryna arnalǵan ádistemeleri men óleńderinen turatyn «Áke armany» atty qos kitap qurastyryp, basyp shyǵarǵan eken. Kitaptyń tusaýkeser sharasyna Aqsý qalasynyń damýyna úles qosqan el úlkenderi, «Qaǵandyq» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy Erkeǵalı Janǵazy, qalalyq bilim berý bóliminiń basshysy Qaırat Smaǵulov jáne taǵy da basqa tanymal azamattar qatysty. Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń múshesi Aqyn Alaqanuly men ardager ustaz Qanat Qasymov, Aqsýdyń Qurmetti azamaty Svetlana Qondykerova, Jambyl orta mektebiniń dırektory Bıjamal Aqtaeva jáne taǵy basqalary ulaǵat ıesi jaıynda jarqyn estelikterimen bólisti. Jıenhan aǵanyń uly Altaıhan men kelini Gúlbaný kelgenderge alǵysyn jetkizip, kitapta ákesiniń shyǵarmashylyǵynyń biraz bóligi toptastyrylǵanyn jetkizdi. Al ustazdyń nemereleri atasynyń óleńderin oqyp, naǵashy atasy, el aqsaqaly Dórbethan Ámireulynyń batasyn aldy.
Pavlodar oblysy,
Aqsý qalasy,
Mámáıit Omarov aýyly