• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qoǵam 17 Qazan, 2022

Tóte jazýdy úırenip júr

785 ret
kórsetildi

Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıiniń qyzmet­kerleri Ahmet Baıtursynulynyń tóte jazý álippe­sin oqı bastady. Mýzeı mamandary keleshekte oǵan qosa qadym jazýyn da meńgerip, qorda saqtalyp turǵan, syry áli kúnge ashylmaǵan kóne qoljazbalardyń qupııasyn bilýge nıettenip otyr.

Buqar jyraý atyndaǵy ádebıet jáne óner mýzeıiniń negizgi qyzmet baǵyty – jádi­gerlerdi zertteý, jınaqtaý, nasıhattaý. Osy mindetti atqarý barysynda qyzmetkerler kóp­tegen qıyndyqtarǵa kezdesip kelgen eken. Sonyń biri – qol­jazbalarmen jumys isteý barysynda tóte jazýdy oqı almaý. Sol sebepti mamandar Aqańnyń tóte jazý álippesin oqýdy bastady. Sabaq aptasyna bir ret ótedi. Oqytýshy Pavlodar pedagogıkalyq ýnı­ver­sıtetiniń dosenti, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Ádilbek Ámirenov.

– Bizdiń mýzeıimizde arab qarpinde tóte jazýmen jazylǵan 20-dan asa kitap jáne qadym jazýymen túsirilgen biraz kóne qoljazbalar saqtalyp tur. Tóte jazýlardyń basym bóligi oqylyp, túsinikteri berilgen. Al qadym jazýlardyń anyqta­malary bar bolǵanymen, oqyl­maǵan. Máselen, tóte jazý­da­ǵy Qamar Qasymovtyń qol­jazbalary, Dıhan Ábilev ba­ba­myzdyń hattary, qoljaz­balary, tipti bizdiń qorymyzda múlde ashylmaǵan eski jazýlar da kezdesip otyr. Latyn árpinde Sábıt Dónentaevtyń jazbalary, Isa Baızaqovtyń qoıyn dápteri de saqtalyp qalǵan. Osy jádigerlerdiń barlyǵyn mýzeı qyzmetkerleri oqyp, tanı bilýi kerek degen maqsat qoıyp otyrmyz. Bizdiń qyzmetimiz mýzeıde túrli keshter ótkizýmen ǵana shektelmeıdi. Eń bastysy, ár mamanymyz jádigerlerdi jınaqtap qana qoımaı, olardy zerttep, nasıhattaý jumystarymen derbes shuǵyldana alatyn deńgeıge jetýi kerek, – deı­di mýzeı basshysy Erbol Qaıyrov.

Qazirgi kúni mádenı mekeme mamandary aýyl-aýyldardy aralap, túrli qoljazbalardy jı­nastyryp, kóptegen kó­ne qariptermen jazylǵan kitap­tardy taýyp jatyr. Jaz boıy júrgizilgen túrli ekspedısııalar men ólketaný sharalary óz jemisin bergen syńaıly. Endi bul jádigerlerdi mýzeı maıtalmandary asyqpaı zerttep, keıin kópshilikke usynady. Keıbir turǵyndar óz úıinde jyldar boıy saqtap kelgen kóne kitaptary men qoljazbalaryn mýzeıge tapsyrmas buryn mekeme mamandary áýeli kelip, oqyp kórse degen ótinish aıtady eken. Osyndaı ýaqytta qınalyp qalamyz deıdi Erbol Mátiuly.

Aıtyp óte­ıik, jaqynda mun­da Ahmet Baıtur­syn­­­ulynyń «Ma­sa» kita­­bynyń túp­nus­qa­sy tabyldy. Arab árpin­de, tóte jazýmen te­rilip basylǵan kóne kitapty Aq­qýly aýdanynyń tur­ǵyny ákep tapsyrǵan eken. Úı úlkenderi ony Quran dep oılap, saqtap kelse kerek. Ult usta­zynyń 150 jyl­dyq mereıtoıynda bul úlken ja­ńalyqtyń biri boldy.

 

 

PAVLODAR