Pavlodar oblysynyń astyq ósirýshileri jıyn-terimdi joǵary nátıjemen aıaqtap jatyr. Bıyl taǵy da rekordtyq astyq jınaldy. Dıqandar 1 mln 25 myń tonna dándi daqyldardy qambaǵa quıyp, el yrysyn eseledi. Kartop boıynsha da jańa rekord tirkeldi – 777 myń tonna. Jalpy, sońǵy bes-alty jylda óńirdegi aýylsharýashylyq salasynda ónim óndirý 3 esege óskeni baıqalyp otyr.
2016 jyly oblysymyzdaǵy aýyl sharýashylyǵynda 171 mlrd teńgeniń ónimi óndirilse, bıyl bul kórsetkish 450 mlrd teńgeden asady dep kútilýde. Iаǵnı kórsetkish 3 esege ósti. Buǵan qosa sońǵy 5 jylda saladaǵy jumys ónimdiligi 3 esege ulǵaıǵan. Jergilikti aýylsharýashylyq taýarlaryn óndirýshilerdiń jańa tehnıkalar men ozyq tehnologııalardy qoldanysqa kóptep engizýi, salaǵa ınvestısııalar men sýbsıdııalardyń molynan tartylýy osyndaı oń nátıjelerge jetkizgen. Soǵan sáıkes sharýalarǵa jyldaǵydan kóp demeýqarjy tólenedi. Deı turǵanmen, qarajatty biraz kútýge týra kelip otyr.
– О́ńir dıqandary jappaı tehnıkalaryn jańartýǵa kóship jatqandary baıqalady. Bıyl jyl basynan satyp alynǵan arnaıy tehnıkalardyń sany ótken jyldarmen salystyrǵanda anaǵurlym kóp. 2021 jyly jańadan barlyǵy 654 aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy alynsa, bıyl alǵashqy 8 aıdyń ózinde 687 tehnıka rásimdelgen. Ár satyp alynǵan tehnıka qunynyń 25 paıyzyn memleket sýbsıdııalaıtyny málim. Jalpy, agrosektordaǵy sýbsıdııa máselesine qatysty qazir biraz túsinispeýshilik qalyptasyp otyrǵany baıqalady. Jyl basynan óńir sharýalaryna 2,4 mlrd teńgeniń sýbsıdııasy tólendi. Degenmen sýarmaly jerlerdiń kóbeıýine jáne sharýalardyń tehnıkalardy jıi ala bastaýyna baılanysty sýbsıdııa ótinishteriniń kólemi tym artyp ketti. Qazirgi kúni qosymsha 7,8 mlrd teńge sýbsıdııa qajet. Onyń 5 mlrd teńgesi – ınvestsýbsıdııaǵa, qalǵany egistik ýaqytynda qoldanylǵan tyńaıtqyshtarǵa tólenýge tıis. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi 2,1 mlrd teńgeni bóldi, ol kelesi aptalarda tólene bastaıtynyn aıtqymyz keledi. Al ózge soma jyl sońynda nemese aldaǵy jyldyń qańtar, aqpan aılarynda tólenetinin eskerý kerek. Sebebi ol soma jyl basynda bıýdjette qarastyrylmaǵan, – dep túsindirdi oblys ákiminiń orynbasary Meıram О́teshov.
Sarapshylardyń sózine súıensek, Qazaqstanda astyq ishki suranystan óte kóp kólemde óndiriledi. Olardy syrtqa shyǵarýda kvota engizý, ishki naryqta tıimdi baǵany ustap turý úshin Úkimet pen óńirler tıimdi jumys istep otyr deýge bolady. Qazir memleketimizde sýbsıdııany astyq óndirýshilerge emes, óńdeýshilerge berý týraly usynys qarastyrylyp jatyr. Ádilin aıtý kerek, sharýalardyń kóbi astyqty jınaǵan soń tonnalap syrtqa satyp jiberedi. Al ónimdi ósirý, óndirý kezinde bıýdjetten oǵan mıllıardtaǵan demeýqarjy tólenetini anyq. Iаǵnı arzan astyqtyń qyzyǵyn sheteldiń azamattary kórip otyr degen sóz. Sondyqtan ónimdi daıyn kúıinde sórege jetkizý júıesine kómek kórsetilýge tıis. Qazir Reseıdiń arzan astyǵy da bizdiń naryqqa keledi. Bul baǵa saıasatyna áser etpeı qoımaıtyny anyq. Bıdaıdy ótkizý baǵasy búginde tonnasyna shamamen 100-120 myń teńge bolyp qalyptasyp otyrǵanyn baıqaımyz. Bul barlyǵyna birdeı tıimdi baǵa dep sanaıdy mamandar. Dıirmenderde astyq qory jetkilikti. Sondyqtan mol ónimdi eksportqa shyǵarýǵa kedergi joq degen sóz.
О́ńirlik aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Nurbolat Maqashevtiń dereginshe, bıyl oblysta jalpy egin jınaý alańy 1 mln 351 myń gektardy quraǵan.
«Astyq 951,5 myń gektardan 100 paıyz jınaldy. Gektarynan 10,8 sentner ónimdilikpen barlyǵy 1 mln 25 myń tonna astyq aldyq. 25 myń gektardan 777 myń tonna kartop jınaldy, ónimdilik gektaryna 313 sentnerden aınaldy. Bul – tirkelgen sharýa qojalyqtarynda alynǵan ónim. Al jeke aýlalarda ósiriletin «ekinshi nan» esepke kirmeıdi. О́tken jyly 1 mln tonnadan astam astyq qambaǵa quıylyp edi. Bıyl taǵy da 1 mln-nan astyq. Aımaqta jyl saıyn 20-30 myń gektar sýarmaly jer qoldanysqa engiziledi», deıdi ol.
Kartop boıynsha jyl saıyn jańa rekordtyń tirkelýi kókónis saqtaý qoımalarynyń azdyǵyn baıqatyp otyrǵan syńaıly. Oblysta jalpy syıymdylyǵy 460 myń tonna kókónis saqtaıtyn 146 qoıma bar. Kartop túıinderiniń kóbi syrtqa birden satylyp ketpeýi úshin qoımalardyń sanyn arttyrý josparda tur. Negizi zamanǵa saı qoımalardyń nátıjesinde kartop, sábiz, qaraqumyq jáne nan boıynsha jergilikti turǵyndardyń qajettiligi 100 paıyzǵa qamtamasyz etiledi. Buǵan qosa aldaǵy qys pen kóktem aılarynda jergilikti azyq-túlik naryǵynda pııaz boıynsha suranystyń 85 paıyzyn, qyryqqabattyń 50 paıyzyn ózimizdiń ónimder jabady dep kútilip otyr.
Atap óterligi, óńirdegi áleýmettik nannyń baǵasy kelesi jyly da ózgermeıdi. Salmaǵy 550 gramdyq, bólkesi 95 teńge turatyn as atasy barlyǵyna jetkilikti bolady. Nan baǵasyn ustap turý úshin jalpy kólemi 15 myń tonna bıdaıǵa memorandým jasaldy.
Pavlodar oblysy