Túrkistan qalasyndaǵy «Olympic center» sport saraıynda alǵash ret qazaq kúresinen «Turan Barysy» Azııa kýbogi ótti. Jarysqa Túrki memleketteri uıymynyń músheleri – Túrkııa, О́zbekstan, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, Majarstan jáne Qazaqstan balýandary qatysyp, ózara myqtyny anyqtady.
Dúbirli synda balýandar eki topqa bólinip, aınalmaly júıede kúresti. Eki toptan iriktelgen Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan, Qazaqstan qurama komandalary júldeli oryndarǵa talasty. Dúbirli dodanyń ashylý saltanatynda Mádenıet jáne sport mınıstri Dáýren Abaev Túrkistan tórindegi jarystyń mańyzyna toqtaldy. Ulttyq sportty damytýǵa mınıstrlik tarapynan qoldaý árdaıym jalǵasa beretinin jetkizdi. Al Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy balýandarǵa sáttilik tiledi. «Qazaq kúresi» – ulttyq sport túrleriniń ishinde ózindik orny bar erekshe sporttyń túri. Qazirgi ýaqytta álemniń 40-tan asa memleketinde ulttyq kúresimizden federasııalar qurylyp, jumys atqarýda.
О́zderińizge belgili, ulttyq sportymyz – qazaq kúresinen álem, Azııa, Afrıka jáne Eýropa chempıonattary ótkizilip, damýdyń jańa deńgeıine kóterildi. Keıingi on jyl bederinde joǵary deńgeıde uıymdastyrylyp, ótkiziletin «Qazaqstan barysy», «Eýrazııa barysy» jáne «Álem barysy» dodalary da búginde kórermen kózaıymyna aınalyp otyr. Mine, búgin qasıetti Túrkistanda eresekter arasyndaǵy qazaq kúresinen «Turan barysy» Azııa kýbogi ótedi. Bul is-sharalardyń barlyǵy buqara halyq arasynda salamatty ómir saltyn nasıhattaýǵa, sporttyq dástúr men ádet-ǵuryptardy saqtaýǵa ózindik zor úlesin qosýda. Atalǵan baǵyttardaǵy jumystar aldaǵy ýaqytta da óz jalǵasyn tabatyn bolady», dedi oblys ákimi.
Ulttyq sportty nasıhattaý maqsatynda shetelderde 30-dan astam Qazaq kúresi federasııasy jumys isteıdi. Búginde elimizde osy sport túrimen 120 myńnan astam jas shuǵyldanady. Elimizde túrli deńgeıde 800-den astam jarys ótkiziledi. Sonymen birge halyqaralyq deńgeıde Azııa kýbogi, Azııa jáne álem chempıonattary sekildi halyqaralyq týrnırler ótedi.
Mádenıet jáne sport mınıstrligi men oblys ákimdiginiń, sondaı-aq «Qazaq kuresi» assosıasııasy, «Qazaqstan barysy» qazaq kúresin qoldaý jáne damytý qorynyń uıymdastyrýymen ótken týrnırdiń bas seriktesteri – «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ pen «Týrızm men sportty qoldaý jáne damytý qory».
Dúbirli dodaǵa túrki elderiniń eń myqty sportshylary qatysty. Olardyń arasynda qazaq kúresimen qosa, basqa da kúres túrlerinen halyqaralyq jarystarda júlde alyp júrgen sportshylar bar. Mysaly, Ázerbaıjan quramasy atynan sambodan eki dúrkin álem chempıony Eıvaz Baqshıev (60 kg) baq synady. Al Majarstan quramasy sapynda dzıýdodan Eýropa chempıony Endre Gýnıch (82 kg), dzıýdodan álem chempıonatynyń kúmis júldegeri, Eýropanyń úsh dúrkin chempıony Barna Booýr (+90 kg) Azııa kýboginde jeńis tuǵyrynan kórinýge baryn saldy. Dzıýdodan Eýropa chempıony atanǵan túrkııalyq Fýrkan Gúner da aıanyp qalmady.
Qazaq kúresinen ótip júrgen halyqaralyq jarystarda jaqsy óner kórsetken О́zbekstan quramasy sapynda álem chempıony Ýmıd Esanov (82 kg), álem chempıony, dzıýdodan Azııa chempıony Erkin Kozokov (90 kg), úsh dúrkin álem chempıony, qazaq kúresinen eki dúrkin álem chempıony Mýhsın Hısomıddınov (+90 kg) bozkilemge shyqty. Al Qazaqstan sapynda 90 kılo salmaqta beldesken Aıdarbek Toqtarbek byltyr qazaq kúresinen álem chempıony atanǵan bolatyn. 90 kılodan joǵary salmaqta Ǵalymjan Qyryqbaı – «Qazaqstan barysy» respýblıkalyq týrnıriniń 2021 jylǵy kúmis, 2022 jylǵy qola júldegeri.
Elimizdegi ulttyq sport túrin damytý jáne qoldaý maqsatynda uıymdastyrylǵan, tartysqa toly kúres básekesiniń jartylaı fınalynda Ázerbaıjan balýandaryn qapy qaldyrǵan qyrǵyz órenderi qola júldeni ıelendi. Al aqtyq aıqas Qazaqstan men О́zbekstan balýandary arasynda ótti. Aıtýly dodanyń aqtyq básekesinde 4:3 esebimen Qazaqstan balýandary basym túsip, «Turan barysy» dodasynyń jeńimpazy atandy. Alǵash ret uıymdastyrylǵan kúres saıysynda birinshi oryn alǵan komanda 10 000 000 teńge kóleminde qarjylaı syılyq alsa, ekinshi orynǵa – 6 000 000, úshinshi orynǵa 4 000 000 qarjylaı syılyq jáne arnaıy kýbok tabys etildi.
TÚRKISTAN