Memleket sheteldik eseptegi kólikterdi zańdastyrýǵa múmkindik berdi. Ákimshilik polısııa komıteti daıyndaǵan qaýlyǵa sáıkes, krımınaldyq, oń jaq róldi, ekoklasy tómen avtokólikter bul jeńildikke ilinbeıdi. 2022 jyldyń 1 qyrkúıegine deıin el aýmaǵyna kirgizilgen sheteldik avtokólikterdi esepke qoıýǵa qatysty ótinimder mamandandyrylǵan HQO-larda jáne «Elektrondy úkimet» portalynda qabyldanady.
Kólikti zańdastyrý úshin ıesi mynadaı qujattardy tapsyrýǵa tıis: forma boıynsha ótinish; ótinim berýshiniń jeke basyn kýálandyratyn qujat; transport quralynyń pasporty nemese transport quralyn tirkeý týraly kýálik; transport quralyna menshik quqyǵyn rastaıtyn qujat.
Tıisti qujattar qabyldanǵannan keıin kólik tekserýge jiberiledi, tekseris nátıjesi arnaıy bazaǵa tirkeledi. Kólikti zańdastyrý týraly ótinim eki jumys kúni ishinde qarastyrylady. Sheshim shyǵarylyp, ótinimdi qabyldaıdy nemese zańdastyrýdan bas tartady. Kólik ıesin habardar etý úshin onyń telefonyna 1414 nómirinen SMS jiberiledi. Habarlama mátininde qabyldanǵan sheshim, transport quralynyń biregeı nómiri, modeli men markasy kórsetiledi.
Eger kólik ıesi kórsetilgen qujat tizbesin tolyq usynbaǵan jaǵdaıda; usynylǵan qujattardan túzetý belgileri baıqalǵan bolsa; qujattar Qazaqstan Respýblıkasynyń sondaı qujat týraly zańnama talaptaryna saı kelmese; transport quraly ózge memlekettiń quzyrly organyndaǵy burynǵy turǵylyqty jeri boıynsha tirkeýden sheshilmese, onda ótinim qanaǵattandyrylmaıdy. Mundaı jaǵdaıda kólik ıesi kelesi ótinimdi qaıtadan 2023 jyldyń 1 shildesine deıin bere alady. 2022 jyldyń 1 qyrkúıeginen keıin el aýmaǵyna kirgizilgen kólikter zańdastyrylmaıdy. Ishki ister organdary qaı kóliktiń Qazaqstanǵa qashan ákelingenin shekara qyzmeti men saqtandyrý uıymdarynyń derekter bazasy arqyly anyqtaıdy.
Kólikti zańdastyrýǵa qatysty oń sheshim alǵannan keıin, EAEO quramyna kirmeıtin memleketten, máselen, Grýzııadan ákelingen kólikti keden rásiminen ótkizýge týra keledi. Zańdastyrýǵa jatatyn kólik úshin bastapqy tirkeý quny – 200 000 teńge. Zańdastyrylǵan avtokólik ıeleri ýtıl alymnan bosatylady.
Qyrǵyz Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes kedendik bajdardy, salyqtardy tóleı otyryp, kedendik resimdeýden ótken avtomobılderdi bastapqy tirkeý olardy ıelikten shyǵarý (satý) quqyǵyn 2025 jylǵy 1 qańtarǵa deıin shekteı otyryp júzege asyrylady. Atalǵan merzimnen keıin olar Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń taýary dep tanylyp, olarǵa qoıylǵan shekteý alynyp tastalady. Qyrǵyz avtomobılderiniń kedendik aıyrmashylyǵy tólengen jaǵdaıda olardy bastapqy tirkeý ıelikten shyǵarý quqyǵyn shektemeı júzege asyrylady.
Armenııadan ákelingen kólikterdi de tirkeý olardy qaıta satý quqyǵyn shektemeı rettelmek. О́ıtkeni 2023 jyldyń 1 qańtarynan keıin olar da EAEO taýary dep esepteledi. Bul qazirgi ýaqytta sary nómir taǵyp júrgen kólikterge de qatysty.
Eger transport quralynyń pasporty nemese transport quralyn tirkeý týraly kýálik bolmasa, al transport quraly buryn jol qozǵalysyna ne bolmasa EAEO aýmaǵynda paıdalanýǵa jiberilmese jáne izdeýde bolmasa, onda sýbektini memlekettik kirister organynyń qyzmetkerleri tekseredi. Osy ýaqytqa deıin ne kedendik baj salyǵyn, ne ózge de jarnalardy tólemesten el aýmaǵyna zańsyz jolmen ákelingen avtokólikterdi tirkeýge bolady. Ol úshin barlyq tıisti soma tólenýge tıis.
Bul qaýly jeltoqsannyń ortasyna deıin talqylanady. Demek, resmı qaýly jańa jyl qarsańynda jarııaǵa joldanýy ábden múmkin. Eske salaıyq, qaýlyǵa sáıkes sheteldik kólikterdi tirkeý 2023 jyldyń 1 qańtary men 1 shildesi aralyǵynda júrgiziledi dep josparlanyp otyr.
Buǵan deıin sheteldik kólikterdi zańdastyrý týraly qujatty Májilis te, Senat ta maquldady. Senat depýtaty Ǵumar Dúısembaevtyń aıtýynsha, 2022 jylǵy 1 qyrkúıekke deıin kelgen mashınalardy zańdastyrý úshin biryńǵaı alymnyń belgilenýi 300 myńǵa jýyq kólikti tirkeýge múmkindik beredi jáne jergilikti bıýdjetke túsetin kólik salyǵy artady.