Sársenbi kúngi ótken brıfıngte Úkimet músheleri jaǵdaı jaqsarady dep úmittendirip qoıǵanymen, shyn máninde ýádeli jylý berilmedi. Sýyq páterlerde bala-shaǵasymen búrseń qaqqan jurtshylyqtyń taǵaty taýsylýǵa aınaldy. Al jylýdan ajyratylǵan úılerdiń sany ústi-ústine ósip jatyr.
Keshe túske qaraı jalpy sany 90 turǵyn úıde jylý joqtyǵy belgili boldy. Bul dolbar ǵana. Naqty tońyp otyrǵan baspanalar sany odan da kóp, deıdi halyq. Sebebi ishki qubyr júıesi men káriz qubyrlary qatyp jatqan úılerdiń esebin júrgizgen eshkim joq. Áleýmettik jelide qysymǵa shydamaı jarylyp jatqan jylý batareıalary men muz bolyp qalǵan káriz júıesiniń jaǵdaılary túsirilgen beınejazbalar qaptap ketti. Halyq keıbir jerlerde tegin taratylyp jatqan jylytqyshtar úshin kezekke turyp, birin-biri taptap ketýge bar. Munyń barlyǵy jergilikti ákim-qaralardyń ekibastuzdyqtardy jylytý quraldarymen jetkilikti qamtı almaı otyrǵanyn kórsetedi.
Qyrsyq shalǵanda, sársenbiden beısenbige qaraǵan túni jylytqyshtardyń elektr jelisine kóp qosylýynan Sheshembekov pen Toraıǵyrov kósheleriniń boıynda kópqabatty 8 úı jaryqsyz qaldy. Mundaǵy páterlerdiń turǵyndary túnde ýaqytsha ózge jerlerge kóshirilip, kóp uzamaı qýat berildi. Áıtse de, jalpy qala boıynsha qazirgi ýaqytta elektr qýatynyń jetimsizdigi, transformatorlar men podstansalarǵa túsetin júktemeniń tym kóbeıip ketkeni baıqalady.
1 jeltoqsan, tańerteńgi ýaqytta Ekibastuz jylý-energo ortalyǵynda alty qazandyq agregaty úzilissiz jumys istep turǵany, taǵy tórteýi rezervte ekendigi habarlandy. Bir qyzyǵy, Máshhúr Júsip kóshesi boıyndaǵy eń sońǵy aqaý qalpyna keltirilip, ortalyq magıstraldaǵy OJP-52 nysanyna eki birdeı ysyrma jańadan ornatylǵanyna qaramastan, jylý ortalyǵynan keletin sýdyń ysyrap mólsheri bir túnde 3-4 esege ósip ketken. Ysyrap bolyp jatqan sý 1 200 tonnany qurady. Bul – apat oryn alǵan túni joǵalǵan sýdyń kólemimen birdeı.
– Ortalyq magıstraldaǵy eń sońǵy jyrtyqty jamap, jylýdy jibere bastaǵanymyz sol edi, kútpegen jerden qıyndyqqa ushyradyq. Jylý ortalyǵy sýdyń tym kóp shyǵyn bolyp jatqanyn baıqady. 1 jeltoqsan kúni kásiporyn túngi ýaqytta amalsyzdan tutynýshylardyń keıbirin májbúrli túrde shektep, ysyrap bolǵan sý kólemin 950 tonnaǵa túsire aldy. Alaıda ol da kóp. Buǵan deıingi 17 úı sonyń saldarynan jylýǵa qosyla almady. Onyń ústine taǵy da qosymsha turǵyn úıler jylýdan ajyraǵany týraly aqparattar túsýde. Shamamen jalpy sany 90-daı turǵyn úıde qazir jylý joq. Bul boljamdy san. Búgin tańerteńnen bastap brıgadalar úılerdi aralaýǵa shyqty. Baıqaǵanymyz sýdyń kóp mólsherde ysyrap bolýyna páter ıeleri kooperatıvteriniń beı-bereket áreketi sebep bolǵan syndy. Olar jylý qubyrlaryndaǵy sýǵa shlangy jalǵap, káriz júıesine tolassyz aǵyzýda. Osynyń saldarynan stansada sý jetispeýshiligi oryn alsa, al úılerdiń kárizderi sýǵa toldy. Artynsha káriz júıeleri aıaz saldarynan muzǵa aınalyp, jaǵdaıdy ýshyqtyra túsýde. Sondyqtan áli de bolsyn páter ıeleri kooperatıvteri men turǵyn úı ıelerinen óz betterimen júıedegi sýdy aǵyzbaýyn suraımyz. Bizdiń brıgadalarymyz ár turǵyn úı boıynsha máseleni sheshýge tyrysýda, – dedi oblys ákiminiń mindetin atqarýshy Oleg Krýk.
Oleg Pavlovıch buǵan qosa jylý qubyry qatyp qalǵan úıler shuǵyl jelilerge habarlasyp, brıgadalardy shaqyrýy kerek ekenin eske saldy. Kelispeı jasalǵan áreketterdiń saldarynan jylý júıesin retke keltirý asa qıynǵa soǵyp tur. Jekelegen azamattar qubyrlardy ózderi qyzdyryp, jaryp alýy múmkin. Páterlerde nemese jertólelerde jylý qubyrlarynyń jarylýy osyndaı júıesizdik saldarynan bolǵan.
Apatty joıýǵa árekettenip jatqan brıgadalardyń qazir mynadaı algorıtmmen jumys istep jatqanyn baıqaýǵa bolady: Áýeli energııa kózi – jylý-energo ortalyǵynyń turaqty jumysyn qamtamasyz etý kerek. Odan soń qalaǵa jylý taratatyn magıstraldardaǵy aqaýlardy taýyp, qalpyna keltirý qajet. Bul eki júıe ábden durystalǵan soń ǵana turǵyn úılerdegi jaǵdaıdy retke keltirýge barlyq kúsh jumyldyrylady.
Turǵyndardyń kóbi kómek brıgadalaryn kóre almaı almaı zar. Páter ıeleri kooperatıvteri nemquraılylyq tanytyp, keıbir úılerdegi qubyrlardyń sýyn aǵyzbaı ketken. Máselen, Máshhúr Júsip kóshesindegi birneshe úı sonyń zardabyn tartyp otyr. Adamdar óz kúshterimen páteraralyq qubyrlardy kesip, qaıtadan ornatýǵa talpynýda. Qalada jóndeý júrgizetin jumysshy kúshiniń jetispeı turǵandyǵy baıqalady. Santehnıka, dánekerleýshi jáne elektrıkterdi emge izdeseń de tappaısyń deıdi qınalǵan kópshilik.
Kóptegen azamattar sýyq páterlerin tastap, týǵan-týystary men tanystarynyń úıin jaǵalap ketken. О́zge qalalarǵa baryp panalaǵandar da az emes. Keshe kómirli shaharda páter urlyǵy oryn aldy degen aqparatty qulaǵymyz shalǵan soń Ekibastuz qalalyq polısııa basqarmasynyń bastyǵy Qaıyrjan Shaqarǵalıevtan anyq-qanyǵyn suradyq. Ol urlyq faktilerin rastamady.
– Sońǵy bes kúnde páter tonaýǵa qatysty eshbir oqıǵa tirkelgen joq. Bul turǵyndardyń alańdaýshylyǵynan týǵan jaı áńgime bolýy múmkin. Polısııanyń jeke quramy kúsheıtilgen tártipte jumys isteýde. Keshe oblystyń polısııa departamentinen 30 tártip saqshysy bizge kelip qosyldy. Olar qoǵamdyq tártipti baqylaýǵa jáne ıesiz úılerdi baqylap otyrýǵa kómektesedi, – dedi ol.
Pavlodar oblysy,
Ekibastuz qalasy