Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Tamara Dúısenova Úkimet otyrysynda Qazaqstanda áıelderdi jumyspen qamtý jáne áleýmettik qoldaý boıynsha júzege asyrylyp jatqan sharalar týraly aıtyp berdi, dep habarlaıdy Egemen.kz vedomstvonyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
EHÁQM basshysy sóz basynda respýblıkada 4,3 mln jumyspen qamtylǵan áıel bar ekenin, bul jumyspen qamtylǵan halyqtyń jalpy sanynyń 48% - yn quraıtynyn atap ótti. Áıelderdiń 35% - y saýda jáne qyzmet kórsetý salasynda, 32% - y bilim, densaýlyq saqtaý jáne ǵylym salasynda, 14% - y ónerkásipte, qurylysta jáne kólikte, 9% - dan astamy aýyl sharýashylyǵynda jumys isteıdi.
«О́ńirlik jumyspen qamtý kartalary aıasynda áıelderdi nátıjeli jumyspen qamtýǵa tartý boıynsha belsendi jumys júrgizildi. Máselen, 536 myń áıel adam jumysqa ornalastyryldy, bul barlyq jumysqa ornalastyrylǵan azamattardyń 55% - yn qurady. Al osy jyldyń eki aıynda bul kórsetkish 92 myńnan asty», dedi Tamara Dúısenova.
Mınıstr jas áıelderdiń memleket sýbsıdııalaıtyn jumys oryndaryna jumysqa ornalasý kezinde belsendiligi joǵary ekenin aıtty. О́tken jyly 30 myńǵa jýyq qyzdar alǵash ret jumysqa ornalasty.
«Memlekettik qoldaýdyń taǵy bir mańyzdy sharasy - sodan keıin jumysqa ornalasý nemese óz isin ashýǵa aparatyn oqytý. О́tken jyly 80 myńǵa jýyq áıel kásipkerlik negizderi boıynsha kýrstardan ótti. Oqytý qorytyndysy boıynsha 13 myńǵa jýyq áıel grant aldy. Onyń 58% - y taýarlar men qyzmetterdi óndirýge qajetti tehnologııalyq jabdyqtar men múkámmal satyp aldy, al 31% - y mal sharýashylyǵymen aınalysyp, mal satyp aldy», dedi EHÁQM basshysy.
Áıelder bıznesti qurýdyń sátti mysaldary retinde Tamara Dúısenova kondıterlik seh ashqan Qyzylorda oblysy Shıeli aýdanynyń kópbalaly anasy Gúlzııa Muratbekqyzynyń jáne gıps pen rezeńkeden jasalǵan buıymdar shyǵarýmen aınalysqan Aqtóbe oblysynyń turǵyny Aqmanat Jolaýshybaevanyń jobalary týraly aıtyp berdi.
Mınıstr sondaı-aq ótken jyly zeınetkerlik jasqa deıingi adamdar úshin «Kúmis jas» jobasy iske qosylǵanyn, onyń sheńberinde 3 myńnan astam adam jumysqa ornalastyrylǵanyn, onyń 50% - yn áıelder quraıtynyn atap ótti. Joba qatysýshylary ony sátti dep sanaıdy. Máselen, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Shemonaıha qalasynan Tamara Strelnıkova kishi medbıke retinde jumys tapty, al Qaraǵandy oblysynyń Osakarovka aýylynan Tatıana Adamovıch kondıter boldy.
Bıyl jobaǵa qatysý jasy 58 jastan 50 jasqa deıin tómendedi. Jumys oryndaryn jumys berýshiler usynady, qatysýshylar óz biliktilikterine qaraı óz betinshe tańdaýǵa quqyly. Jalaqyny memleket 3 jyl ishinde sýbsıdııalaıdy.
«Bıylǵy jyly áıelderdi jumyspen qamtýǵa járdemdesý jónindegi sharalardy jandandyrý boıynsha jumystar jalǵasady. Osy maqsatta tek bıýdjetten 177 mlrd teńgeden astam qarjy bólindi, onyń ishinde sýbsıdııalanatyn jumys oryndaryna 135 mlrd teńge jáne nesıeler men granttar berýge 42 mlrd teńge», dep atap ótti Tamara Dúısenova.
Mınıstr sondaı-aq bıyl ana men balany qoldaý jónindegi sharalarmen 2,1 mln otbasy qamtylatynyn, olarǵa memlekettik bıýdjet jáne Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qorynyń (budan ári-MÁSQ) qarajaty esebinen 1,2 trln teńge baǵyttalatynyn habarlady.
«Aǵymdaǵy jyly júktilik jáne bosaný boıynsha MÁSQ-dan áleýmettik tólemderdi 258 myńnan astam áıel alady. Áıelderdiń tabysyna baılanysty olardyń ortasha mólsheri 2 aıdyń qorytyndysy boıynsha shamamen 900 myń teńgeni qurady.
1 qańtardan bastap bala týýǵa arnalǵan birjolǵy járdemaqylardyń mólsheri ulǵaıtyldy. Bıyl birinshi, ekinshi jáne úshinshi bala týylǵan kezde otbasy 131 myń teńge, al tórtinshi jáne 217 myń teńgeden astam alady.
Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý úshin bala kútimi boıynsha áleýmettik tólemderdi júzege asyrý kezeńi 1 jastan 1,5 jasqa deıin ulǵaıtyldy. О́tken jyly týylǵan balalardy eskere otyryp, mundaı tólemderdi 760 myńǵa jýyq otbasy alady», dedi EHÁQM basshysy.