Turmystyq qaldyqtardan qashyp qutyla almasaq ta, ony azaıtýdyń joldaryn qarastyrý kún ótken saıyn kókeıkesti sıpatqa aınalyp keledi. Ásirese eshqashan shirimeıtin, ózdiginen topyraqqa sińip ketpeıtin plastıkterdi ekinshi ret kádege jaratpasa, onda erteń adamzat balasy júretin jer tappaı qalýy da ǵajap emes. Sondyqtan transulttyq kompanııalar osynaý ózekti máselege aralasýǵa múddeli bolyp otyr.
Máselen, dál osy kúnderi Almatyda «Plastic in Art» atty óńdelgen plastıkterden jasalǵan buıymdar kórmesi ashylyp, ónerdegi plastıktiń «ekinshi ómiri» onyń ádemi ári berik jáne kádege jaraıtyn jeri kóp ekenin kórsetti. Kádimgi plastmassa qaqpaqtar men baklashkalardy kádege asyrǵan qyzyqty dızaınerlik sheshimderdi tutynýshylyq jaýapkershiliktiń ótkir máselesine degen jańa kózqaras desek te bolady.
Joba uıymdastyrýshylary bıyldan bastap «3.2.1. Start!» aksııasyn jastar arasynda jandandyryp, plastıkterdi bólek jınaýǵa, ony óńdeýdi damytýǵa jáne nasıhattaýǵa baǵyttaıtyn bolady. Dál osy ózgerister kompanııalarǵa 2030 jylǵa qaraı plastıkterdi 100% jınap alý mindettemesin oryndaýǵa kómektesedi degen úmit bar.
Osy bastamaǵa demeýshilik kórsetýge múddeli bolyp otyrǵan Coca-Cola Icecek Kazakhstan kompanııasy 6 qalada 10 jetekshi ýnıversıtettiń stýdentterin tartyp, olarmen birge odan ári qaraı qaldyqtardy ekinshi ret paıdaǵa jaratý úshin suryptaý men jınaý ıdeıalaryn ázirleýdi kózdep otyr.
«3.2.1. Start!» 8-jobasyna qatysýshylardy plastıkter jınaý, óz ýnıversıtetterinde suryptaý men qaıta óńdeý kesteleri jónindegi tapsyrmalar kútip tur, al eń jaqsy ıdeıalar baıqaýdy uıymdastyrýshylardyń qarjylaı qoldaýymen JOO-da júzege asyrylmaq. Eń úzdik ıdeıalardyń avtorlary maýsym aıynyń aıaǵyna qaraı marapat retinde plastıkterdi qaıta óńdeýden ótkize alatyn qymbat jabdyqtardyń tolyq jelisine ıe bolady.
«Biz stýdenttermen birlesken kúsh-jigerimizdiń, Qazaqstannyń eko-qaýymdastyǵynyń, bıznes jáne memleket ókilderiniń arqasynda plastıkterdi bólek jınap alý arqyly qaıta óńdeý ónerkásibin damytýdyń qyzyqty joldaryn taba alatynymyzǵa nyq senimdimiz. Búkil álem aınalmaly ekonomıkaǵa umtylyp otyr jáne ony elimizde damytýdyń barlyq múmkindigi bar», deıdi CCI Kazakhstan kompanııasynyń korporatıvtik baılanystar men turaqty damý jobalary jónindegi dırektory Álıma Isembaeva.
Al kórmege kelýshiler qaldyqtardy nege suryptaý qajettigi, muny úıde qalaı jasaýǵa bolatyny, jınalǵan shıkizattar qaıda baratyny týraly biletin bolady. Eń bastysy, uıymdastyrýshylar plastıkterge shıkizat retinde qaraýdy, olarǵa qalaı «ekinshi ómir» syılaýǵa bolatyny týraly baıandady. Mysaly, kórmede usynylǵan Trashback-ten móldir vaza jasaý úshin 29 pet-bótelke qaıta óńdelgen, al bir NOA fýtbolkasyna 15 bótelke qajet bolǵan. Kórmeniń eń kórnekti eksponatynyń biri «3.2.1. Start!» jobasynyń aldyńǵy maýsymynda jeńiske jetken Rocket Plastic komandasy yqylaspen jasaǵan sákisi desek bolady.
Osy arada turǵyndardyń belsendiliginiń, sondaı-aq Almaty qalasy ákimdigi men PlastNet jelisiniń qoldaýynyń arqasynda 3 myń tonnadaı plastık jınalǵanyn, onyń bir bóliginen alǵashqy 6 plastık sáki jasalyp, olardyń Almaty qalasyna syıǵa tartylǵanyn, bul sákilerdi M.Gorkıı atyndaǵy saıabaqtan kórýge bolatynyn aıta ketýimiz kerek. Al qalǵany qaıta óńdeýge jiberilgen.
ALMATY