«QazIndustry Qazaqstandyq ındýstrııa jáne eksport ortalyǵy» AQ Bıznesti yntalandyrý dıreksııasynyń basshysy Arystanbek Saǵıev Otandyq ónerkásipke kórsetiletin memlekettik qoldaý sharalary jónindegi ózekti suraqtarǵa jaýap berdi, dep habarlaıdy Egemen.kz IIDM baspasóz qyzmetine silteme jasap.
1. О́nerkásipti memlekettik turǵyda yntalandyrý degendi tarqatyp aıtyp berseńiz jáne onyń kásiporyndarǵa qandaı tıimdiligi bar?
− О́nerkásip kásiporyndaryn memlekettik yntalandyrý – otandyq óńdelgen taýarlardy, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdi ishki naryqqa ilgeriletip, eńbek ónimdiligin arttyrýǵa arnalǵan memleketten usynylatyn sharalar paketi.
Kásiporyndar memlekettiń kómegimen belgili bir shyǵyndardy óteý arqyly, mysaly óz qyzmetkerleriniń kásibı biliktiligin arttyryp, óndiristegi tehnologııalyq prosesterdi jetildirýdiń nátıjesinde (sıfrly tehnologııalardy engizý arqyly) shyǵaratyn taýarlardy, jumystar men qyzmetterdi ishki naryqqa usyna alady.
Bul amaldyń barlyǵy otandyq kásiporyndardyń básekege qabilettiligin kúsheıtip,elishilik qundylyqty arttyrýǵa yqpal etýi tıis.
О́z kezeginde memleket bıznesti qarjylaı jáne basqa da qoldaý tetikteri arqyly yntalandyryp, áleýmettik-ekonomıkalyq jáne ózge de kórsetkishterdiń jaqsarýyn kútedi.
2. Qazindustry tarapynan memlekettik yntalandyrý sharalarynyń qandaı túrleri usynylyp otyr?
− Biz kásiporyndarǵa eki negizgi baǵyt boıynsha shyǵyndardyń bir bóligin óteýge járdemdese alamyz. Atap aıtqanda, ónerkásiptik-ınnovasııalyq qyzmet sýbektileriniń eńbek ónimdiligin arttyrý men ónimder, kórsetiletin qyzmetterdi ishki naryqqa ilgeriletýge jumsalǵan shyǵyndar.
Jeke tizbekteıtin bolsaq, birinshiden ónerkásip kásiporyndarynyń basshylary eńbek ónimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan shyǵyndardyń bir bóligin óteý úshin qajetti ótinishti joldaýǵa haqyly. Mundaı shyǵyndardyń tórt túri óteledi:
- qyzmetkerlerdiń quzyrettiligin nyǵaıtýǵa arnalǵan;
- tehnologııalyq prosesterdi jetildirýge jumsalǵan;
- óndiristi uıymdastyrý tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan;
- sıfrly tehnologııalardy engizýge baılanysty shyǵyndar.
Memleket atalǵan shyǵyn túrleri boıynsha kúntizbelik jylǵa sáıkes 30-dan 60 mln teńgege deıin aralyqta jalpy somanyń 40%-na deıin óteı alady.
Ekinshiden, ónerkásiptik-ınnovasııalyq qyzmet sýbektileri shyǵaratyn taýarlardy, jumystardy jáne kórsetetin qyzmetterdi ishki naryqqa ilgeriletý boıynsha shyǵyndardy óteýge ótinish berýge quqyly. Bul shyǵarylatyn ónimge sertıfıkat alý men zerthanalyq synaqtar júrgizýge, onyń ishinde synaq nátıjelerin saraptaýǵa, sertıfıkattardy tirkeý men t.b. shyǵyndarǵa qatysty bolýy múmkin. Mundaı jaǵdaıda memleket shyǵyndardyń 50%-na deıin óteı alady. Alaıda ol 3 myń AEK-ten aspaýǵa tıis.
Sondaı-aq baǵdarlamalyq qamtamasyz etýimen birge sáıkestendirý quraldaryn alýǵa arnalǵan jabdyqty satyp alý úshin jumsalǵan shyǵyndardy óteý joldary qarastyrylǵan. Mysal retinde aıaq kıim ónimderin tańbalaý jabdyqtaryn aıtýǵa bolady. Bul jaǵdaıda da memleket shyǵyndardyń 50%-na deıin óteı alady. Biraq onyń mólsheri 10 myń AEK-ten aspaý qajet.
3. Shyǵyndy óteýge baılanysty memlekettiń qarjylaı qoldaýyn ıelený úshin qandaı talaptar qoıylady?
Birinshiden, bul otandyq taýar óndirýshi bolýǵa tıis.
Ekinshiden, kásiporyn shyǵaratyn ónim túrleri QR IIDM-niń 2022 jyldaǵy 30 mamyrdaǵy №306 buıryǵynda bekitilgen basym taýarlar tizbesine saı bolý qajet.
Úshinshiden, kásiporynnyń ótinish bergen ýaqyttaǵy salyqtar, mindetti zeınetaqy jarnalary jáne áleýmettik aýdarymdar boıynsha bereshegi bolmaý kerek.
Tórtinshiden, bıznes sýbektisi ádilet organdarynda tirkelgen kúnnen bastap operatorǵa ótinish túsken kúnge deıin keminde bir kúntizbelik jyl ótýge tıis.
Osy rette aksııalarynyń 50%-na jáne odan da kóp úlesine ıe tikeleı nemese janama túrde memleketke, ulttyq holdıng pen ulttyq kompanııaǵa tıesili sýbektiler memlekettik yntalandyrý sharalaryn paıdalana almaıtynyn eskerte ketken jón.
4. Memlekettik yntalandyrý qyzmetterin alý tártibi qandaı ári oǵan qandaı qujattar qajet?
2020 jyldyń 26-shy naýryzynan bastap ótinishter men qujattardy qabyldaý www.qazindustry.gov.kz portaly arqyly elektrondy túrde júzege asyrylyp jatyr.
О́tinish berý úshin portalǵa tirkelý qajet, al osy qujatqa qol qoıý úshin – elektrondy sıfrly qoltańba kilti bolýǵa tıis. Sondaı-aq atalǵan platforma arqyly Synergy Agent baǵdarlamasyn júktep, ornatý kerek.
О́tinish berý úshin qajetti qujattardyń tizbesi jáne olardy daıyndaý boıynsha qadamdary kórsetilgen nusqaýlyq www.qazindustry.gov.kz saıtynda ornalastyrylǵan («bıznesti qoldaý» bólimi). Sol bólimde «ótinish berý» batyrmasy bar.
О́tinishderdi qabyldaý jyl boıy júrgiziledi.
Memlekettik yntalandyrý sharalary týraly 8 (7172) 79 33 90 (ishki – 444) baılanys telefony arqyly habarlasyp, tolyq aqparat alýǵa bolady.
5. Memlekettik yntalandyrý qyzmetterin ıelengen kásiporyndardan qandaı da bir qaıtarym talap etile me?
− Árıne, qajetti kómek kórsetý arqyly memleket kásiporyndardan belgilengen mindettemelerdiń oryndalýyn talap etýge quqyly, onyń aıasynda áleýetti ótinish berýshi memleket salǵan bir teńgeden tabys kólemin keminde eki teńgege deıin ulǵaıtý jónindegi mindettemeni ózine alady.
Mysaly, kásiporyn 30 mln teńge kóleminde ótemaqy alǵan jaǵdaıda eki jyl ishinde bul somany 60 mln teńgege deıin ulǵaıtýǵa tıis.
Osy qarsy mindettemeler oryndalmaǵan jaǵdaıda kásiporyn qol jetkizgen kórsetkishterine saı keletin ótemaqy somasyn qaıtarý qajet.
Bul oraıda óńdelgen taýarlardy, jumystar men kórsetiletin qyzmetterdi ishki naryqqa ilgeriletip, eńbek ónimdiligin arttyrýǵa basymdyq bergen otandyq ónerkásip kásiporyndary memlekettik qoldaý sharalaryn paıdalana alatynyn aıta keteıik. Mundaı qoldaýdy qazir «QazIndustry» Qazaqstandyq ındýstrııa jáne eksport ortalyǵy» AQ kórsetip keledi.