Eńseli Alataýdyń eteginen oryn alǵan «Ańsaǵan cábı» músini otandyq reprodýktıvti medısınanyń jetistikteriniń rámizi desek te bolady. Ári bul músin el halqynyń reprodýktıvti densaýlyǵyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan prezıdenttik baǵdarlamanyń qurmetine qoıyldy.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev 2020 jyly «Ańsaǵan cábı» ulttyq jobasyn jarııalady. Baǵdarlamanyń nátıjesinde bedeýlikti ekstrakorporaldy uryqtandyrý (EKU) ádisimen emdeýge jyl saıyn 7 myń kvota bólinedi. Ulttyq jobanyń aıasynda 2021 jyly elimizde 3 myńnan astam bala dúnıege keldi. Demek, osynsha ata-ana perzent súıý baqytyna ıe boldy.
Adamdy meıirimge bóleıtin músinniń ashylý saltanatynda «Ekomed» klınıkalar tobynyń negizin qalaýshy jáne ǵylymı jetekshisi Saltanat Baıqoshqarova: «Elimizdegi árbir altynshy erli-zaıypty bedeýlikke dýshar bolǵan. Resmı statıstıka boıynsha elimizde 21 myńnan asa adamǵa bedeýlik dıagnozy qoıylǵan. Bar qajyr-qaırat, qabiletimdi bedeýlikke qarsy kúreske arnaǵan reprodýktıvti medısına salasynyń mamany retinde maǵan bul músin jaı ǵana sımvol emes. Bizdiń maqsatymyz – reprodýktıvti medısına salasyndaǵy zertteýlerdi, ınnovasııalardy qoldaý men damytýdyń mańyzdylyǵyna qoǵam nazaryn aýdarý. Sonymen qatar sábı súıýdy ańsap júrgen erli-zaıyptylarǵa emosıonaldyq kómek pen janashyrlyq tanytý da mańyzdy», dedi.
Alaqanǵa salynǵan qola sábıdiń músini jańadan ashylǵan «New Generation Clinic» (NGC) halyqaralyq reprodýksııa ortalyǵy ǵımaratynyń qasbetine de erekshe sán berip tur. Aldyn ala josparlanǵandaı, ol reprodýktıvti medısına salasyndaǵy qajyrly eńbek pen jetistikterdi beıneleıdi. Ana alaqanyndaǵy sábıdiń beınesindegi kompozısııa reprodýktıvti densaýlyq salasyndaǵy ǵylymı jańalyqtar men ınnovasııalardyń mańyzdylyǵyn bildiredi. Músin – ana bolýdy armandaıtyn árbir áıeldiń qýaty men náziktiliginiń, senimi men batyldyǵynyń rámizi.
Elimizdegi reprodýktıvti tehnologııalardyń joǵary deńgeıde damýynda EKU ádisiniń negizin qalaǵan Saltanat Baıqoshqarovanyń da úlesi orasan. Ol 1995 jyly 18 sáýirde «Ekomed» atty shaǵyn zerthananyń negizin qalady. 1996 jyly 31 shildede EKU ádisimen Qazaqstanda tuńǵysh ret qyz bala dúnıege keldi. Ýaqyt óte kele shaǵyn zerthana adam reprodýksııasy klınıkalarynyń tobyna aınaldy, elimiz úshin bedeýlikpen kúresetin júzdegen zamanaýı maman daıarlady, búginge deıin klınıkada 20 myńǵa jýyq sábı dúnıege keldi.
– Reprodýktıvti tehnologııalar úzdiksiz damyp keledi. Men «Ekomed» klınıkalar tobynyń Ortalyq Azııadaǵy ekstrakorporaldy uryqtandyrý salasyndaǵy kóshbasshyǵa aınalǵanyn maqtan tutamyn. Áý bastan-aq otandyq reprodýktıvti medısınaǵa sońǵy jańalyqtar men tehnologııalardy engizýdi maqsat etip qoıdym. Osylaısha, NGC zamanaýı halyqaralyq reprodýksııa ortalyǵyn iske qosý ıdeıasy dúnıege keldi. Bul – álemdik standarttarǵa sáıkes jumys isteıtin, eń joǵary sanattaǵy qyzmet pen emdeýdi usynatyn jańa býyn klınıkasy. Munda elimizde alǵash ret jasandy ıntellekt arqyly bedeýlikti emdeýdiń eń zamanaýı ádisteri qoldanylady, – deıdi S.Baıqoshqarova.
ALMATY