Qazaqstan kókónisterdiń negizgi túrleri boıynsha ishki naryqtyń qajettilikterin tolyq qamtamasyz etedi. Alaıda kókónis pen jemis-jıdekterdi kóktemge deıin saqtaý úshin kartop qoımalarynyń qýatyn úsh ese, jemis-jıdek qoımalarynyń qýatyn eki ese kóbeıtý qajet. Bundaı nysandardy salýdyń qarqynyna qaraǵanda, kózdelgen meje 2025 jyldyń sońyna deıin oryndalmaýy múmkin.
Bul máseleni «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tilshisi Botagóz Ábdireıqyzy «Qoıma tapshylyǵy qymbatshylyqqa uryndyrady» atty maqalasynda qozǵaǵan.
Resmı derekterge qaraǵanda, ótken jyly 4,1 mln tonna kartop, 621 myń tonna sábiz, 1,1 mln tonna pııaz jáne 551 myń tonna qyryqqabat óndirildi. Alaıda jemis-kókónis ónimderin óndirýdiń edáýir kólemine qaramastan, qys-kóktem kezeńinde saqtaý qýatynyń tómendigine baılanysty naryqta otandyq kókónister usynysynyń tómendeýin ańǵarýǵa bolady. Árıne bul naryqta ımporttyq ónimniń kóbeıýin jáne maýsymaralyq kezeńde baǵanyń kóterilýin týdyrady. Sondyqtan bul túıinniń sheshimi ‒ kókónisterdi saqtaý qýatyn arttyrý.
Maqala avtory Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeevtiń málimetine súıene otyryp, respýblıka boıynsha jalpy saqtaý syıymdylyǵy 1 952,8 myń tonna bolatyn 1 208 qoıma bar eknenin jazady. Kókónisterdi saqtaý syıymdylyǵyn arttyrý maqsatynda 2025 jylǵa deıin kókónis qoımalaryn salý jáne jańǵyrtý jónindegi keshendi jospar bekitildi. Onyń aıasynda sońǵy eki jylda jalpy saqtaý kólemi josparlanǵan 181,5 myń tonnanyń ornyna 200,8 myń tonnaǵa 37 joba iske asyryldy. Al osy jyldyń sońyna deıin 111,5 myń tonna ónimge 29 jobany júzege asyrý josparlanyp otyr. Bul rette saqtaý qýattarymen qamtamasyz etý boıynsha naqty kórinisti belgileý úshin Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligimen jáne oblys ákimdikterimen birlesip barlyq qoımany tekseredi.
Avtor atap ótkendeı, kartopty, basqa da kókónis pen jemisti saqtaıtyn qoımalar úsh sanatqa bólinedi. Qoımalardyń eń kóp bóligi, dálirek aıtqanda 770-i kókónisti konteınerlerde saqtaýǵa arnalǵan. Onda 1,3 mln tonnadan astam sábiz, qyzylsha, qyryqqabat, pııaz saqtaýǵa bolady. Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi júrgizgen taldaýǵa sáıkes, bul kókónisterdi saqtaý qýattylyǵy jetkilikti deýge bolady. Biraq qalǵan eki sanat ‒ kartop pen jemis saqtaý qoımalary tapshy. Birinshisiniń qýattylyǵy eginniń taýarlyq kóleminiń 36,5%-yna ǵana jetedi (ol 1,4 mln tonna). Jemisterdi saqtaýǵa arnalǵan qoıma da jetkiliksiz: qoldanystaǵy qoımalar kóktemge deıin saqtalýy qajet jemis kóleminiń 43,8%-yn ǵana (196,5 myń tonna) saqtaı alady. Jalpy, ótken jyldyń sońynda barlyq úsh saqtaý sanatyndaǵy ortasha tapshylyq deńgeıi 35,4%-dy qurady.