Almatyda «Bir beldeý – bir jol» bastamasynyń 10 jyldyǵyna oraı Qytaı-Ortalyq Azııanyń joǵary bilim berý salasyndaǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa: ındýstrııa men bilim ıntegrasııasy» yntymaqtastyq forýmy ótti.
Jıynnyń ashylý saltanatynda el Prezıdentiniń keńesshisi Málik Otarbaev Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaý hatyn oqyp berdi. «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa: ındýstrııa men bilim ıntegrasııasy» forýmy bilim men tájirıbe almasýǵa múmkindik beretin akademııalyq álem men óndiris arasyndaǵy kópirge aınalady. Qytaı men Ortalyq Azııanyń joǵary oqý oryndary forýmy ónerkásip pen bilim ıntegrasııasy úshin ózara baılanys qurýǵa, ýnıversıtetter arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa jol ashady dep senemin» delingen quttyqtaý hatta.
– Sıfrlyq dáýirde ýnıversıtetter ınnovasııalar men tehnologııalardy damytý men qoldanýda mańyzdy ról atqarady. Bul baǵytta otandyq joǵary oqý oryndary bilim jáne ǵylymı úderiske ınnovasııalyq tehnologııalardy engizý boıynsha jumys júrgizip jatyr. Forým Qytaı jáne Ortalyq Azııa elderiniń joǵary oqý oryndarynyń tyǵyz qarym-qatynas ornaýyna jáne nyǵaıýyna úlken sep bolatyny sózsiz. Sonymen qatar ýnıversıtetter arasynda oqytýshylar men stýdentter almasýǵa, tájirıbemen bólisýge, ǵylymı jobalardy birlesip júzege asyrýǵa múmkindik beredi, – dedi Ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Darhan Ahmet-Zakı.
О́z kezeginde Sıan Szıaotýn ýnıversıtetiniń prezıdenti Van Shýgýo «Qazir tehnologııanyń damyǵan ýaqyty. Ǵalamda keıingi júz jylda bolmaǵan ózgerister oryn alyp jatyr. Soǵan sáıkes ǵylym salasy kún saıyn ózgerip, jańa tehnologııalar qaryshtap damyp barady. Qytaı jáne Ortalyq Azııa elderindegi joǵary oqý oryndary birlesip, bolyp jatqan ózgeristerdi tez meńgerýdi kózdeıdi. Eki el dostyq qarym-qatynasyn damyta otyryp, ǵylym jáne bilim salasy boıynsha ózgeristerge birge beıimdelýdi maqsat etedi», dep atap ótti.
Sondaı-aq jıynda belgili memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qaırat Mámı sóz sóıledi. «Qazaqstan Qytaı jáne Ortalyq Azııa elderimen yntymaqtastyǵyn jyl saıyn arttyryp keledi. Elderimizdiń arasynda ártúrli baǵytta birlesip jumys isteý úshin jasalǵan kelisimder, qolǵa alynǵan strategııalyq baǵdarlamalar bar. Qytaı halqynda Uly Jibek jolyn jaılap jatqan halyqtar jaqsy kóretin bir támsil bar: «Baı bolǵyń kelse, jol sal» deıdi. Eki memleket arasyndaǵy yntymaqtastyq pen barys-kelis joly 2 myń jyl buryn bastaldy deýge bolady. Elimiz táýelsizdik alǵannan keıin bul jol jaqyndaı tústi. Osydan on jyl buryn Qytaı men Qazaqstan arasynda bekitilgen «Bir beldeý – bir jol» bastamasy tabysty jobaǵa aınalyp, ekonomıkalyq yntymaqtastyqty ǵana emes, barlyq salany qamtyp keledi. Bul forým Qytaı jáne Ortalyq Azııa memleketteriniń jańasha damýyna serpin beredi dep senemin», dedi Q.Mámı.
Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń basshysy Janseıit Túımebaevtyń aıtýynsha, aıtýly is-shara ýnıversıtetter arasyndaǵy bilim jáne ǵylym salasyndaǵy yntymaqtastyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan. Ortalyq Azııa elderiniń Qytaımen yntymaqtastyǵyn damytý barysynda «Bir beldeý – bir jol» baǵdarlamasynyń mańyzy zor. Jaqynda Qytaı eliniń ondaǵan joǵary oqý ornymen yqpaldastyqta jumys istep kele jatqan Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde Qytaıdyń Soltústik-Batys polıtehnıkalyq ýnıversıtetiniń fılıaly ashyldy. Endigi kezekte eki el arasynda bilim yqpaldastyǵy damı túsip, ulttyq ýnıversıtettiń 13 magıstranty Qytaıda qos dıplomdy júıemen bilim alady.
Forýmda «Almaty» konsensýsyna qol qoıylyp, is-shara Qytaı men Ortalyq Azııa yqpaldastyǵyn damytýdaǵy ónerkásip pen bilimniń keleshegine arnalǵan paneldik sessııalarmen jalǵasyn tapty. Sonymen birge qatysýshylar ýnıversıtet ǵalymdary ónertabystarynyń kórmesimen tanysty.
ALMATY