О́zekti máseleler sheshimin taýyp keledi

Aǵymdaǵy jyldyń 10 aıyn­da oblysta turaqty makro­eko­no­mı­kalyq jaǵdaı saqtalyp tur. Onyń ishinde ınvestısııalyq ósim – 108,2% eken. «Memleket bas­shysynyń tapsyrmasyna sáı­kes oblysqa ınvestısııa tartý boıynsha júıeli jumystar júrgizilip jatyr. Atap aıtqanda, bıylǵy jyldyń 10 aıynda oblys ekonomıkasyna 804 mlrd teńge ınvestısııa quıylyp, ósim 8,2 paıyzǵa jetken. «Jyl so­ńyna deıin oblysymyzǵa re­kordtyq 1,1 trln teńge ınvestısııa tartý josparlanǵan», dedi A.Shaharov.

Bıyl oblysta birqatar ma­ńyz­dy ári iri ınvestısııalyq jobalar júzege asyryldy. Atap aıtqanda, ERG kompanııasynyń Dóń taý-ken baıytý kombınatynda 1973 jyldan beri jınaqtalǵan shlamdy óńdeý zaýyty, jyljymaly burǵylaý qondyrǵylaryn shyǵaratyn zaýyt jáne t.b. iri ónerkásiptik óndirýshiler – Aqtóbe mys kompanııasy, ERG, «SNPS-Aqtóbemunaıgaz» AQ óz kásiporyndaryn jańǵyrtýǵa 200 mlrd teńgeden astam qarjy bóldi. «Bul baǵyttaǵy jumystar 2024 jyly da jalǵasady. Jalpy, aldaǵy 4 jylda jalpy quny 4,1 trln teńgeni quraıtyn 51 iri ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparda bar. Olardyń qataryna ERG kompanııasynyń jel stansasy, nıkel-kobalt rýdasyn óńdeý zaýyty, altyn óńdeý zaýyty jáne taǵy bas­qa jobalar kiredi. Sonymen qa­tar Memleket basshysynyń tap­syrmasyna sáıkes Aqtóbe áýe­jaıynda mýltımodaldi ortalyq qurý boıynsha sheteldik ınvestorlarmen kelissózder júr­gi­zilip jatyr», dedi oblys ákimi.

Qazirgi kúnde Aqtóbe obly­synda aýyl sharýashylyǵyn da­­mytýǵa erekshe kóńil bólinip keledi. Bıyl óńirde osy salany memlekettik qoldaýǵa 14,5 mlrd teńge bólindi. Mal azy­ǵy­na ketken shyǵyndy óteýge qosymsha 2,9 mlrd teńge qarajat qarastyryldy. Kórsetilgen mem­le­kettik qoldaýdyń arqasyn­da bıylǵy jyldyń 10 aıynyń qory­tyndysy boıynsha aýyl sharýashylyǵynda 397 mlrd teń­ge­niń ónimi óndirildi. 350,1 myń gektar paıdalanylmaı jat­qan aýyl sharýashylyǵy jerleri memleket menshigine qaıtaryldy.

Ákim Memleket basshysynyń tap­syrmasyna sáıkes aýyl shar­ýa­­shylyǵymen aınaly­sa­tyn sharýalarǵa, shaǵyn jáne orta bız­neske aldaǵy ýa­qytta da jan-jaqty qoldaý kórse­tile­tinin basa aıtty. Ol óńir­diń ag­ro­ónerkásiptik keshe­nin odan ári damytý josparyna toq­tal­dy. «Aýyl sharýa­shy­lyǵy mı­nıstrligi men Aqtóbe ob­ly­sy­nyń birlesken ınves­tı­sııa­lyq jol kartasyna sáıkes 2026 jylǵa deıin jalpy quny 502 mlrd teńgeni quraıtyn 93 jobany júzege asyrý josparlanǵan. Atap aıtqanda, aldaǵy eki jylda kókónisterdi saqtaý merzimi men kólemin, aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý úlesin art­tyrýǵa baǵyttalǵan sút-taýarly fermalar, qus fab­rı­kalary men kókónis saqtaý qoı­ma­laryn salý boıynsha oblys úshin mańyzdy jobalar júzege asyrylatyn bolady», dep atap ótti A.Shaharov.

Memleket basshysynyń tap­syrmasyna sáıkes oblys­ta aýyl turǵyndarynyń ál-aýqa­­tyn arttyrý maqsatynda «Aýyl amanaty» jobasyn júzege asyrý jalǵasyp jatyr. Aqtóbe oblysynda joba ekin­shi jyl qatarynan iske asyrylyp otyr. 2023-2024 jyldary ony qarjylandyrýǵa 19 mlrd teńge bólindi. Búgingi tańda 7,3 mlrd teńgege 1627 joba ma­qul­dandy. Nátıjesinde, jeke qo­salqy sharýashylyqtar 219 myń­nan astam qus satyp alyp, 209,8 gektar kókónis jáne baqsha daqyldary egildi, jalpy kólemi 1 gektardan asatyn 77 shaǵyn jylyjaı salyndy. Aýyldyq jerlerde 101 kondıterlik seh pen naýbaıhana, 129 sút sehy, 65 et óńdeıtin shaǵyn seh jáne 429 basqa da túrli shaǵyn bıznes jobasy iske qosyldy.

Jalpy, 6,6 mlrd teńgelik 1 471 jobaǵa nesıe berilgen. Joba­ǵa aýyl turǵyndarynyń qyzyǵýshylyǵy joǵary ekendigin eskergen óńir basshylyǵy, al­daǵy ýaqytta salanyń júzege asyrý aýqymyn keńeıte bermek. Aýyldyq jerlerde 1 210 jańa jumys orny ashylyp, 1 062 adam jeke kásipker retinde tirkeldi.

«Memleket basshysy 2025 jylǵa qaraı halyqty 100 pa­ıyz sapaly aýyzsýmen qamta­masyz etýdi tapsyrdy. Bıylǵy jyldyń sońyna deıin 27 aýyldy sýmen qamtamasyz etemiz jáne bul kórsetkishti 99,2 paıyzǵa jetkizemiz. Keler jyly 11 aýyldy sýmen qamtý jobalaryn júzege asyrý arqyly bul kórsetkish 99,8 paıyzǵa jetkizilmek. Prezıdent óz Joldaýynda aýyldyq eldi mekenderdi odan ári gazdandyrý qajettigin de atap ótti. Búginde ob­lys turǵyndarynyń 93,4 pa­ıy­­zy gazben qamtylǵan. Jyl basynan beri 17 aýyl gazdandyryldy, jyl sońyna deıin oblys turǵyndarynyń 95,5 paıyzyn gazben qamtamasyz etemiz. Kelesi jyly 8 aýyldy gazdandyrý jos­parlanýda», dedi oblys ákimi.

О́ńirdi odan ári damytý úshin mańyzy zor «Buqara-Oral» gaz qubyrynyń úshinshi jelisin salýǵa arnalǵan ınfra­qu­ry­lym­dyq jobany júzege asyrý 2024 jyly aıaqtalady dep josparlanǵan. Quny 43,4 mlrd teńgeni quraıtyn joba oblys ortalyǵynda qazirdiń ózinde jylyna 1,6 mlrd tekshe metrge jetetin gaz tapshylyǵyn aldaǵy 50 jyldyń «kún tártibinen» shyǵarýǵa múmkindik beredi.

Búginde Aqtóbe oblysyndaǵy joldardyń qalypty jaǵdaıdaǵy úlesi 75 paıyzdy quraıdy. Osy jyly 33 mlrd teńgege jergilikti mańyzy bar 458 shaqyrym jol jóndeldi. «Aqtóbe-Ulǵaısyn» jáne «Qandyaǵash-Shalqar» respýblıkalyq mańyzy bar av­to­mobıl joldarynda da iri jobalardy júzege asyrý jal­ǵasýda. 2024 jyly jergilikti ma­ńyzy bar 480 shaqyrym jol jóndeledi.

Esepti kezeńde Aqtóbe oblysynda 818 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Jyl sońyna deıin rekordtyq kórsetkish – 1,3 mln sharshy metr­di quraıtyn turǵyn úı el ıgiligine usynylady. Dese de, qurylys salasynda túıin­di máseleler de joq emes. Má­se­len, Aqtóbe qalasyndaǵy úleskerlerdiń suraǵy. Búgingi kúni 11 nysanǵa jalpy somasy 3,5 mlrd teńgege 540 úlesker qarajat salǵan. Atalǵan nysandardyń qurylys jumystary áli kúnge deıin aıaqtalmaı otyr. Jalpy, qazirgi kezde, 11 problemalyq nysan basshylaryna qatysty qylmystyq ister qozǵaldy. Onyń ishinde, 6 nysan boıynsha tergeý jumystary júrgizilýde jáne 5 nysan boıynsha ister sotqa joldandy. Sondyqtan qıyn jaǵ­daıǵa tap bolǵan azamattarǵa kó­mektesý úshin «Qurylys koope­ratıvterdiń problemalyq máse­lelerin sheshý jónindegi Jol kartasy» bekitilip, tıisti sharalar qolǵa alyndy.

Sonymen birge Turǵyn úı-kommýnaldyq ınfraqurylymdy damytýdyń 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyna sáı­kes, Aqtóbe qalasy ákimdigi ja­nynan Aqtóbe qurylys kompanııasy atty ýákiletti uıym ashý boıynsha jumystar júr­gizilýde. Bıýdjet qarajaty ese­binen jyl sońyna deıin áleý­­met­tik turǵyn úı qurylysy ar­­­qyly 974 páter paıdalanýǵa be­­ri­ledi.

Budan bólek, áleýmettik osal toptary jáne kópbalaly otbasylar úshin 360 daıyn páter satyp alyndy.

Qazirgi ýaqytta oblysta úsh aýysymda oqıtyn 4 jáne 5 apatty mektep, sonymen qatar zaman talabyna saı kelmeıtin 41 eski mektep bar. Sondyqtan oblysta oqýshylar ornynyń jetispeýshiligin joıý úshin onyń sanyn 18 myńǵa deıin kóbeıtý kózdelip otyr. «Bıyl 5 mektep paıdalanýǵa berildi. Oqý oryndarynyń jetispeýshiligi máselesin sheshý aıasynda aldaǵy 2 jylda 24 myń oryndyq 44 jańa mektep salý josparlandy. Bularmen birge 41 eski mekteptiń 6-ýy boıynsha naqty sheshimder qabyldandy. Qalǵan 35 aýyl mektebiniń máselesi aldaǵy 5 jylda kezeń-kezeńimen sheshiletin bolady», dedi A.Shaharov.

Áleýmettik sala týraly aıt­qan ol, densaýlyq saqtaý sa­­la­­syn damytý máselesine de toqtaldy. Máselen, «Aýyldyq densaýlyq saqtaýdy jańǵyrtý» ulttyq jobasy aıasynda oblysta 29 nysannyń qurylysy júrgizilse, onyń 3-i paıdalanýǵa berilgen, taǵy 5 nysan jyl sońyna deıin aıaqtalady. Joba shalǵaıdaǵy aýyldyq eldi me­ken­derdiń 15 myń turǵynyn der kezinde medısınalyq kómekpen qamtýǵa múmkindik beredi.