Mundaı mektep aýyldy qoıyp, qalalyq jerde joq shyǵar. Ishi kirse shyqqysyz. Oqýshynyń bilim alyp, muǵalimniń sabaq berýi úshin zamanaýı múmkindiktiń barlyǵy qarastyrylǵan. Maqalaǵa arqaý eteıik dep otyrǵanymyz – Jubandyq Bolǵanbaev atyndaǵy Samar orta mektep-lıseıi. Jalpy jańa aýdannyń bilim salasynda serpilis bar.
Samar aýdan bolyp qurylǵaly aınalasy bir-bir jarym jyl ishinde bilim salasynda aıtarlyqtaı jumystar qolǵa alynypty. Statıstıkalyq derekterge zer salsaq, aýdan boıynsha 19 mektep bar. Qosymsha balalar óner mektebi jumys istep tur. 19 mekteptiń 10-y orta mektep bolsa, jeteýi – negizgi, ekeýi – bastaýysh. Mektepterdiń beseýi taza qazaq tilinde bilim berse, tórteýi – orys mektebi, qalǵany – aralas mektepter.
Al aýdan ortalyǵyndaǵy J.Bolǵanbaev atyndaǵy orta mektep-lıseıi – tirek mektep. Úsh qabatty tıptik ǵımarat bolǵanymen, ishi rasymen de zaman talabynan áldeqaıda joǵary deńgeıde jasalǵan. Qystyń kózi qyraýda bolǵandyqtan, áýeli jylý júıesine nazar aýdaryp edik, bári avtomattandyrylǵan, túımeni basyp, elektr arqyly jylytady. Synyptardyń barlyǵy tegis kerek-jaraq quraldarmen jabdyqtalǵan. Muǵalimder burynǵydaı bordy burqyratyp, qarapaıym taqtaǵa jazyp emes, ınteraktıvti taqtamen sabaq túsindiredi. Ustazdar sabaqtan qoldary qalt etse, arnaıy bólmege kirip, jattyǵý jasaı alady. Jattyǵý jasaý bylaı tursyn, qarapaıym muǵalimder bólmesine jarymaı otyrǵan mektepterdi de kórgenbiz. Onyń qasynda biz bas suqqan mekteptiń áleýeti áldeqaıda joǵary. Kórkem eńbek kabıneti qandaı! Munda oqýshy 3D prıntermen qııalyna qaraı túrli músin jasaı alady. Talanty bolsa, taqtaıǵa lazermen sýret salady, turmysqa qajetti dúnıeler jasaıdy. Mekteptegi jetistikterdi osyndaǵy baspasóz ortalyǵy arqyly kópshilikke habardar etip otyrady. Ol úshin bilim ordasy arnaıy bólme, beınekamera, fotoapparat sekildi qural-jabdyqtarmen qamtylǵan.
Qordan qoldaý bolǵan soń da mekteptiń múmkindigi mol. Bıylǵy oqý jylyna «Qazaqstan halqyna» qory 191 tirek mektepti jabdyqtaýǵa 250 mln teńgeden bólse, sol tizimniń ishine J.Bolǵanbaev atyndaǵy Samar orta mektep-lıseıi de bar. Atalǵan qor men «Aitas KZ» aksıonerlik qoǵamy aýyl mektebiniń deńgeıin Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń deńgeıine kóterý úshin jaz boıy J.Bolǵanbaev atyndaǵy Samar orta mektep-lıseıin zamanaýı tehnıkamen jáne kabınettermen jabdyqtady. Aldaǵy ýaqytta tirek mektep pen oǵan qarasty shaǵyn jınaqtalǵan mektep muǵalimderi bilim-bilikterin arttyrý úshin Zııatkerlik mekteptermen tikeleı jumys isteıtin bolady.
Aıta keteıik, oqý jyly bastala sala «Samuryq-Qazyna» AQ atynan aýdandaǵy 38 oqýshyǵa qajetti oqý quraldary tabystaldy. «Balany mektepke jınaımyz» aksııasy aıasynda oblystyq máslıhat depýtaty Ásem Mamýtova 40 oqýshyǵa mektep portfelin syıǵa tartty. Mundaı jumystar áli de jalǵasyn taýyp jatyr.
Sondaı-aq J.Bolǵanbaev atyndaǵy Samar orta mekte-lıseıinde Samarqan Qalısatarulynyń demeýshiligimen «Áke rýhy» atty geografııa kabıneti ashylǵan. Mundaı kabınetter aýdannyń ózge mektepterinde de ashylyp jatyr. Máselen, Samar №1 orta mektebinde «Samuryq-Qazyna» qorynyń qoldaýymen bolashaq ınjenerler kabıneti ashylǵan. Samar aýdanynyń keshendi damý josparyn júzege asyrý sheńberinde, I.Iаroskıı atyndaǵy negizgi mektep lıngafon kabınetine ıe boldy. Mine, bolashaq urpaqqa patrıottyq tárbıe berý maqsatynda da atqarylyp jatqan jumystar az emes.
– Oqý jyly qarsańynda birneshe mektepke jóndeý jumystary júrgizildi. Atap aıtar bolsaq, Aqqala aýylynyń mektep-balabaqsha kesheniniń elektr jaryǵy jóndeldi. Mırolıýbovka orta mektebiniń sport zaly men shatyry jóndeýden ótti. Marınogorka orta mektebinde birinshi qabattyń terezeleri aýystyryldy. J.Bolǵanbaev atyndaǵy Samar orta mektep-lıseıinde edendi jóndeýge, jaryqtandyrý qurylǵylaryn aýystyrýǵa, beınebaqylaý kameralaryn ornatýǵa qarajat bólindi, – dedi Samar aýdandyq bilim bóliminiń basshysy Rýslana Qýatqyzy.
Jasalyp jatqan múmkindikke qaraı oqýshylar da túrli báıgelerde oza shaýyp, júldeger atanyp júr. Solardyń ishinde Q.Bitibaeva atyndaǵy qazaq tili men ádebıeti páni boıynsha ótetin olımpıadanyń 5-8-synyp oqýshylaryna arnalǵan «ProEco» ekologııalyq jobalar konkýrsy, Qazaqstan tarıhy, arheologııa jáne ólketaný pánderi boıynsha ótken olımpıadanyń respýblıkalyq kezeńiniń jeńimpazdary J.Bolǵanbaev atyndaǵy Samar orta mektep-lıseıiniń pedagogteri Bıbigúl Hasenova, Asıǵa Tatmanova, №1 Samar orta mektebiniń pedagogi Ardaq Rahımovanyń shákirtteri jeńis tuǵyrynan kóringen. Respýblıkalyq deńgeıdegi konkýrstardyń júldegerler sany 2022 jyly bir oqýshy ǵana bolsa, byltyr úsh oqýshyǵa artty.
Samar aýdandyq bilim bóliminiń basshysy Rýslana Qýatqyzynyń aıtýynsha, balabaqshalar jelisin ulǵaıtý úshin de jumystar júıeli túrde júrgizilip jatyr. Ashyp aıtsaq, mektepke deıingi tárbıe men oqytýdyń basym baǵyty qazaq tilinde oqytatyn uıymdar jelisin keńeıtýdi kózdep otyr.
2022-2023 oqý jylynda Samar aýdany boıynsha jalpy sany 1 751 oqýshy bilim alsa, 11 oqýshy «Altyn belgi» ıegeri atandy. Onyń 10-y memlekettik grantqa tústi. Iá, bilim salasyna memleket tarapynan osylaı kóńil bólinetin bolsa, ilim de, bilim de damyp, el ekonomıkasynyń artýyna yqpal etedi.
Shyǵys Qazaqstan oblysy,
Samar aýdany