Alıment óndirý qıyndap barady

О́tken jyly qazan aıynda balasyna kók tıyn tatyrmaǵan 1 618 azamatqa izdeý jarııalanǵan. Jaýapkershilikten qashyp júr­gen­derdiń 1 476-sy – «kókek» áke bolsa, 142-si – balasynan bezgen ana. Boryshkerlerdiń antırekordyn astanalyqtar bastady. Izinshe kóshti Almaty, Aqtóbe oblystary jalǵap tur.

– Atqarýshylyq is júrgizý salasy qoǵamda ózekti másele sanalady. О́ndiristerdiń 4 paıyzy alıment óndirip alý jónindegi qujattardy quraıdy. О́ndiriste 7 545 istiń bereshegi 3 aıdan asady. Tek ishinara 6,2 mlrd teńge óteldi. Al 8 652 qujat boıynsha bereshek múldem ótelmedi. Onyń somasy 14,4 mlrd teńge. Taldaý kórsetkendeı, alıment tólemeýge boryshkerlerde resmı jumys ornynyń bolmaýy, tabysynyń joqtyǵy jáne óndirip alýǵa bolatyn múlkiniń joqtyǵy sebep bolyp otyr, – dedi Talǵat Ýálı.

Alaıda jekelegen boryshkerler naqty materıaldyq múm­­­kindikteri bola tura, tabysyn jasyryp, týǵan perzentin asy­raýdan ádeıi jaltarady. Osy oraıda Májilis depýtaty Magerram Magerramov arnaıy «Memlekettik alıment qory» qurylýǵa tıis dep sanaıdy.

«Osy ózekti áleýmettik má­se­leni sheshýge jumsalǵan bar­lyq kúsh-jiger nátıje bermeı otyr. «Alıment tólettirýdiń otyz qa­da­my» baǵdarlamasy tıimsiz bolyp shyqty, Respýblıkalyq sot oryndaýshylar palatasy qabyl­da­ǵan sharalar da nátıjesiz. «Qa­zaqstan halyq partııasy» bul máseleni alǵash ret altynshy shaqyrylymda da kótergen eken. Sol kezdegi soma eki-aq mıllıard bolypty. Búginde bereshek kólemi – 20 796 615 823 teńge. Bul sıfrlar elimizde qanshama bala muqtajdyqpen kún keship otyrǵanyn kórsetse kerek. Endeshe, naqty sharalar qabyldaıtyn kez keldi. Ol úshin birinshi kezekte alıment óndirip alý kezinde onyń somasy eń tómengi kúnkóris deńgeıinen tómen bolmaýǵa tıis. Ekinshiden, «Memlekettik alıment qory» qurylsyn. Ol bıýdjetten tys túsim­derden quralyp, negizgi maqsaty – 3 aıdan artyq alıment almaǵan balalarǵa osy qordan alıment tólensin. Al ol aqsha memleketke boryshkerlerden óndirip alynsyn. Jańa Úkimet bul máselege túsinistikpen qarap, pármendi sharalar qa­byl­daıdy dep úmittenemin», dedi ol Premer-mınıstr Oljas Bektenovtiń atyna joldaǵan de­pýtat­tyq saýalynda.

Jalpy, sot oryndaýshylary alımentti májbúrleý arqyly óndiredi. Deı turǵanmen azamat­tar­dyń turaqty tabysy men múlkiniń bolmaýy máseleni odan ári kúrdelendire túsedi. Bul rette óńirlik ádilet departamentteri ákimdiktermen birlesip, borysh­ker­lerdi jumysqa ornalastyrý úshin turaqty negizde bos oryndar jármeńkesin uıymdastyrady.

– Mysaly, ótken jyly eli­­­mizde 4 238 boryshker ju­mys­­­­qa ornalastyryldy. Son­daı-aq Ádilet mınıstrligi Res­pýb­­lıkalyq JSO palatasymen birlesip, jeńil­detilgen atqarýshylyq is júr­gizýdi engizý jónindegi qanat­qaqty jobany iske qosyp, atqarýshylyq is júr­gizý jónindegi robotty en­gizdi. Azamattar aıyppuldy ýa­qytynda óteı almaǵan jaǵ­daıda, aıyppuldyń 25%-ǵa de­ıingi somasyn jeke sot oryn­daý­shy­ǵa tóleýge mindetti bolatyn. Endi bul qyzmetti robot tegin atqarady. Osylaısha, robot 5 kúntizbelik kún ishinde talapty oryndaý qajettiligi týraly SMS habarlama jiberedi. Tólem ýaqtyly júrgizilse, atqa­rýshylyq is júr­gizý artyq shy­ǵynsyz toq­ta­tylady. Aıyp­pul boıynsha erikti tólem bol­ma­ǵan jaǵdaıda, júıe jeke sot oryn­daý­shysyna májbúrlep oryndaýǵa atqarý paraǵyn usy­na­dy. Jańa jobanyń arqasynda el aza­mattarynyń 2 mlrd teńgege deıingi qarajaty únemdeledi degen boljam bar. Qanatqaqty aımaq retinde Taraz qalasy tańdap alyndy. Joba sátti júzege assa, ony búkil el aýmaǵyna en­gizý josparlanyp otyr, – dedi Ádilet mınıstrliginiń resmı ókili.

Baspasóz máslıhatynda qa­zir qoǵamda urymtal sátti paı­dalanyp, ózderin jeke nemese memlekettik sot oryndaýshy­sy retinde tanystyryp, bo­rysh­kerlerge ses kórsetetin alaıaq­tar­dyń kóbeıgeni de aıtyldy. Sondyqtan azamattarǵa Ádilet mınıstrliginiń, respýblıkalyq nemese óńirlik jeke sot oryndaýshylar palatasynyń resmı saıttarynan, qajet bolǵan jaǵdaıda bankke qońyraý shalyp, aqparatty tekserip alýǵa keńes berdi.