Da Vınchıdi dúıim jurt áýeli ǵalym dep tanýy ábden múmkin edi. О́ıtkeni ataqty sýretshi jańalyq ashpasa da, sátti ǵylymı izdenister jasaǵan. Kalıfornııa tehnologııalyq ınstıtýtynyń ınjenerleri Leonardo da Vınchı aýyrlyq kúshi týraly tujyrymdy ǵylymı jańalyq ashylmaı turyp boljaǵanyn aıtady.
Leonardo da Vınchıdiń ushaq tujyrymdamasyn jasap shyqqanyn kóbi bile bermeıdi. Tipti onyń qyzyǵýshylyǵy tek ınjenerlik salamen shektelmegen. Ol fızıka sııaqty irgeli ǵylymmen de aınalysqan. Tek HV-HVI ǵasyrda ómir súrgendikten, ǵylymı jańalyq ashýyna tehnologııalyq múmkindikterdiń jetispeýi qolbaılaý bolǵan.
Jaqynda ǵalymdar Da Vınchıdiń ǵylym, óner jáne basqa taqyryptardy qamtyǵan Arýndel kodeksindegi erekshe bir jazbasyn zertteıdi. Onda Da Vınchı ol aýyrlyq kúshi – údeýdiń bir túri ekenin dáleldeıtin eksperımentter jasaǵan degen qorytyndyǵa keldi. Onyń boljamy 97 paıyz dáldikpen jasalǵan.
Leonardo da Vınchıdiń eksperımentterin Arýndel kodeksinen Aeroǵarysh jáne medısınalyq ınjenerııa professory Morı Garıb baıqaǵan. «Meniń nazarymdy aýdarǵan nárse – ol ózi salǵan úshburyshtardyń biriniń gıpotenýzasyna «Equation di Moti» dep jazyp qoıǵan. Men bul sóz tirkesi neni bildiretinin bilgim keldi. Zertteý barysynda Da Vınchıdiń teńdeýi qate dep oılaǵan edik. Alaıda ol durys bolyp shyqty. Da Vınchı atap ótkendeı, eger qumyranyń qozǵalysy aýyrlyq kúshi qulaǵan materıaldy jyldamdatatyndaı jyldamdyqpen qozǵalsa, onda teń búıirli úshburysh alynady. Dál osy qubylysty ol «Equatione di Moti» nemese «qozǵalystardy teńestirý» dep kórsetken», deıdi ol.
Ataqty sýretshi aýyrlyq kúshiniń bar ekenin jáne onyń áserinen qulaǵan zattardyń údeıtinin bilgen. Biraq ol zattardyń qulaý ýaqytyn dál ólsheı almaǵan. О́ıtkeni qolyndaǵy quraldary jetkiliksiz bolǵan. Tek 1604 jyly Galıleo Galıleı qulaǵan nysannyń júrip ótken qashyqtyǵy ýaqyttyń kvadratyna proporsıonal degen teorııany alǵa tartqan edi. XVII ǵasyrdyń aıaǵynda Isaak Nıýton ony keńeıtip, nysandardyń bir-birine qalaı tartylatynyn sıpattaıtyn búkilálemdik tartylys zańyn ashty.
«Da Vınchı qosymsha eksperımentter júrgizdi me, ári qaraı tereńirek zerttedi me, bilmeımiz. Biraq onyń bul máseleni zertteýi 1 500 jyldardyń ózinde onyń ǵylymı oılaı alýynyń qanshalyqty damyǵanyn kórsetedi», deıdi zertteýdiń jetekshi avtory Morı Garıb.