Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi janynan jasandy ıntellekt jáne ınnovasııany damytý komıteti quryldy. Bul mekeme jasandy ıntellekt tehnologııalaryn damytý salasyndaǵy normatıvtik-quqyqtyq retteýdi ázirleýge jaýap beredi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Digital Bridge» halyqaralyq forýmynda jasandy ıntellektini normatıvtik turǵyda retteý qajettigin aıtqan bolatyn. Qazirgi kezde júz jıyrmadan astam el bul máseleni sheshý úshin ártúrli zańnamalyq akti qabyldaǵan. «Biz ozyq álemdik tájirıbege saı keletin, naryqtyń qajettiligi men azamattardyń múddesin eskeretin, quqyqtyq turǵydan retteıtin zamanaýı baza ázirleý isin jedeldetýimiz kerek. Quqyqtyq sharttar halyqaralyq kompanııalardyń bizdiń naryqqa kelýin yntalandyrýy qajet. Jalpy, jasandy ıntellekt quraldaryn adamdardyń kúndelikti ómirine kiriktirý ońaı mindet emes. Bul rette olardyń quqyqtary men bostandyqtary buzylmaýy tıis», – dedi Prezıdent. Búginde jasandy zerdeniń damý qarqyny kúnnen-kúnge artyp, aýqymy da keńeıip, birneshe salaǵa dendep enip jatyr. Alaıda ıgilik úshin jasalǵan jasandy ıntellektiniń qıǵylyq isi de barshylyq. Ásirese avtorlyq quqyqtyń buzylýy, jalǵan aqparattardyń taralýy sekildi máseleler kún tártibinen túspeı tur. Sarapshylar bul salany basynan baqylaýda ustamasa, keıin zardabyn tartatynymyzdy jıi aıtyp júr. Eýropalyq odaq osy máselelerdi retteýde kóshbasshylyq tanytyp keledi. Odaqqa múshe elder jeltoqsan aıynda Eýropalyq Keńes pen Eýropalyq parlament maquldaǵan «Jasandy ıntellekt týraly» zańǵa qol qoıdy. Batys elderi qazir jasandy ıntellekt arqyly jasalatyn shyǵarmalardyń avtorlyq quqyǵyn qorǵaý jóninde jumys atqaryp jatyr. Máselen, «New York Times» gazeti óziniń 3 mıllıondaı maqalasyn paıdalanǵany úshin «OpenAI» men «Microsoft» kompanııalaryn sotqa bermek. Odan bólek, dybys jazatyn «Universal Music Group» án mátinderin ruqsatsyz paıdalanǵandyqtan «Anthropic» kompanııasyn aıyptaǵan. Sondaı-aq beınekórinister jınaqtalǵan «Getty» saıty óziniń qoryn kóshirip alǵany úshin «Stability» atty jasandy ıntellekt kompanııasyn sotqa bergen. Taǵy bir mańyzdy másele – jasandy ıntellekt jasaǵan týyndynyń avtorlyq quqyǵy bola ma degen taqyryp. Osy ýaqytqa deıin jasandy zerdeden alynǵan málimetter «ıesiz» sanalyp keldi. Biraq bul úrdis jalǵasa berse, avtorlyq quqyq máselesi de ýshyǵa beretini anyq.
«Jasandy ıntellekt jasaǵan kontenttiń avtorlyq quqyǵy týraly másele óte kúrdeli. Qazirdiń ózinde bul taqyryp álemde kóptegen talas týǵyzyp jatyr. Negizgi másele – jasandy ıntellekt jasaǵan dúnıelerdiń avtorlyǵyn kimge tıesili degen suraqta jatyr. Jasandy ıntellekt pen onyń jasaǵan kontentiniń ázirge resmı «ıesi» nemese «avtory» joq dep qarastyrylady. О́ıtkeni jasandy zerde – bul qural, onyń ózindik shyǵarmashylyǵy joq. Kóptegen elde JI jasaǵan kontentke avtorlyq quqyqty qoldaný múmkin emes dep esepteledi. Sebebi oǵan shyǵarmashylyqtyń adamı elementi qajet. Degenmen JI jasaǵan kontentti paıdalanǵanda, ony damytýshylar men paıdalanýshylar arasynda kelisimshart arqyly retteý múmkin. Birqatar el men aýmaqtarda bul másele boıynsha zańnamalyq turǵydan belgili bir jetildirýler men túzetýler júrgizilip jatyr. Mysaly, Eýropalyq odaqta jáne Amerıka Qurama Shtattarynda jasandy ıntellekt júıeleriniń jasaǵan jumystaryn kommersııalyq turǵyda paıdalaný úshin lısenzııalaý jáne kelisimsharttyq sharttar arqyly retteý usynylyp otyr. Osy arqyly JI jasaǵan kontentti baqylaý jáne onyń paıdalanýyn retteý máseleleri sheshilmek, – deıdi IT mamany Meıirjan Áýelhanuly.