Shanhaıda matematıka, fızıka, hımııa pánderinen oqý úlgerimi tómen oqýshylarǵa kómektesetin ortalyq ashyldy.
Mektep kezinde esepten qınalmaǵan oqýshy joq shyǵar. Matematıka súıikti pánder qatarynan tabyla bermeıdi. Al qytaı zertteýshileri algebra, geometrııa, fızıka, hımııa syndy pánderden qınalatyn balalardyń densaýlyǵynda kinárat bar degen qorytyndyǵa kelipti. Iаǵnı mıdyń tóbe qyrtysy durys jumys istemese, atalǵan pánderden úlgerim tómen bolady eken. Ortalyq mamandary ondaı oqýshylardy aldymen dıagnostıkadan ótkizip, keshendi terapııa taǵaıyndap, emdep shyǵarady.
Eki ǵasyrdan keıin ashylǵan jumys orny
Kembrıdj ýnıversıteti 200 jyl buryn Charlz Darvın atqarǵan botanık-saıahatshy laýazymyna jumysshy izdep jatyr.
Úmitker ósimdikterdi bir-birinen ajyrata biletin bilikti maman bolýy qajet. Sonymen qatar álem boıynsha ekspedısııalar uıymdastyryp, saıahat barysynda botanıkalyq baqtyń kolleksııasyn tolyqtyryp, ártúrli ósimdik jınaýy kerek. Botanıkalyq baq eki ǵasyrdan keıin alǵash ret botanık-saıahatshy mamanyna bos jumys ornyn jarııalap otyr. 1831 jyly Kembrıdj ýnıversıtetiniń botanıkalyq baǵynyń negizin qalaýshy professor Djon Stıvens Hensloý bul qyzmetke Charlz Darvındi qabyldaǵan. Darvın ustazynyń botanıkalyq kolleksııasyn tolyqtyrýǵa álemniń túkpir-túkpirinen myńnan astam ósimdik úlgilerin jiberip otyrǵan.
Aıta keteıik, mamanǵa jylyna 44 263 fýnt sterlıng (28 445 633 teńge) jalaqy tólenedi.
Everest shyńynyń qupııasy
Qytaı ǵalymdary brıtandyq áriptesterimen birigip Djomolýngmanyń qupııasyn ashty.
Gımalaı taýynda bıik shyńdar barshylyq. Biraq bári bir-birimen shamalas. Al Everest olardan 250 metrge bıik. Ǵalymdardyń pikirinshe, taýǵa qosymsha 50 metr bıiktik bergen bir qupııa bar. Geologter bul qupııa Arýn ózenimen baılanysty ekenin anyqtady. Iаǵnı ózenniń aǵyny kúsheıip, taýdaǵy tastardy aǵyzyp áketken. Nátıjesinde, jer mantııasy kóterilip, Everest shyńyn bıiktete túsken.