Elimizde 5G mobıldi baılanysy 2022 jyly iske qosylǵan. Alaıda ol keıbir qalalarda ǵana bar. Degenmen Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi ýáde bergendeı, kelesi jyldyń sońyna deıin jańa baılanys jelisi eldiń barlyq oblys ortalyǵynda paıda bolady. Oǵan deıin 5G-diń erekshelikteri men otandyq operatorlardyń qandaı múmkindikter usynatynyn qarastyraıyq. 5G-ge ótý úshin smartfondy aýystyrý qajet pe? Jańa jelige qalaı qosylýǵa bolady? 5G ınterneti qaı jerlerde jumys isteıtinin qalaı tekserýge bolady?
5G-diń artyqshylyǵy
5G baılanysy – uıaly baılanys tehnologııasynyń besinshi býyny, qazirgi ýaqyttaǵy eń jyldam baılanys jelisi. Bul tehnologııa sekýndyna 10 gıgabıtke deıingi jyldamdyqqa jetip, derekterdi 4G-men salystyrǵanda júz ese tez jibere alady. Sonymen qatar 5G derekter almasý ýaqytyn barynsha qysqartady, bul naqty ýaqyttaǵy qoldanbalar úshin óte mańyzdy. Uıaly baılanystyń besinshi býyny bir sharshy shaqyrym aýmaqta mıllıon qurylǵyǵa deıin qosýǵa múmkindik beredi. Ol vırtýaldy shynaıylyq, jasandy ıntellekt, zattar ınterneti, avtopılotty kólikter men aqyldy qalalar sııaqty jańa salalardy damytýǵa múmkindik jasap, zamanaýı baılanys ınfraqurylymynyń negizin qalyptastyrady.
5G baılanysynyń basty artyqshylyǵynyń biri – onyń senimdiligi men turaqtylyǵy. Mysaly, adam kóp jınalǵan jerlerde nemese tabıǵı apattar kezinde jelige aýyr júkteme túskende joǵary sapaly baılanysty qamtamasyz ete alady. 5G tehnologııasy logıstıka men tasymaldaý salasynda da úlken artyqshylyqqa ıe. Bul júıe jetkizý úderisterin naqty ýaqyt rejiminde baqylaýǵa jáne kólikterdi avtomattandyrylǵan túrde basqarýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq 5G jelileri ónerkásiptik óndiristi avtomattandyrýǵa jol ashady. О́ndiristik robottar men jabdyqtardy sınhrondaý, qashyqtan basqarý, aqaýlardy jyldam anyqtaý múmkindigi artady. Bul shyǵyndardy azaıtady. Qurylys salasynda da 5G arqyly qurylys alańdaryn baqylaý úderisteri jeńildeıdi. Sonymen qatar tabıǵı resýrstardy óndirý salasynda 5G derekterdi jyldam jınaý men taldaý arqyly óndiris kólemin arttyrýǵa kómektesedi. Al bilim berý salasynda ınteraktıvti platformalardy, vırtýaldy ekskýrsııalardy, sımýlıatorlardy qoldaný múmkindigi paıda bolady.
5G qaıda bar?
Elimizde 5G baılanysyn «Tele2», «Altel», «Activ», «Kcell», «FMobile» operatorlary usynady. Osy tusta «FMobile» operatoryn erekshe atap ótýge bolady. Ol – vırtýaldy operator. 5G jelisine «eSim» arqyly qosylady. Al baılanys operatorlarynyń arasynda «Beeline»-da 5G joq. Kompanııanyń bas dırektory Evgenıı Nastradınniń aıtýynsha, 5G-di engizý úlken ınvestısııany talap etedi ári tehnologııany tıimdi monetızasııalaý úshin naqty suranysty anyqtaý qajet. «Ázirge kompanııa úshin 4G jelisin jaqsartýǵa basymdyq berip, tehnologııany barlyq paıdalanýshylarǵa qoljetimdi etý mańyzdyraq. 5G-di damytýdyń basty máseleleriniń biri – joǵary jıiliktegi bazalyq stansalardy salý qajettiligi. Bul qosymsha shyǵyndardy qajet etedi», deıdi ol.
«Activ» jáne «Kcell» jelileri 5G baılanysynyń bazalyq stansasyn Almaty, Astana, Shymkent, Aqtaý, Atyraý, Aqtóbe, Jańaózen, Kókshetaý, Qaraǵandy, Qostanaı, Pavlodar, Petropavl, Semeı, Taraz, Túrkistan, Oral qalalarynda salyp jatsa, «Tele2» men «Altel» jelileri Almaty, Astana, Shymkent, Aqtaý, Aqtóbe, Atyraý, Qaraǵandy, Kókshetaý, Qostanaı, Jezqazǵan, Pavlodar, Petropavl, Semeı, Túrkistan, Taraz, Oral, О́skemen qalalaryn qamtamasyz etýge jumys istep jatyr. Atalǵan operatorlar qazirgi ýaqytta 1144 bazalyq stansa ornatqan. 2025 jylǵa deıin eldiń barlyq iri qalalarynda 5G baılanysy tolyqtaı iske qosylady dep josparlanǵan. Uıaly baılanys operatorlary bul tehnologııany engizýge mıllıardtaǵan teńge ınvestısııa quıyp jatyr.
5G-di paıdalaný úshin SIM-kartany nemese tarıfti aýystyrýdyń qajeti joq. Biraq qurylǵynyń 5G tehnologııany qabyldaýy mańyzdy. 2020 jyldan bastap shyǵarylǵan smartfondardyń kópshiligi 5G-ge qosyla alady. Alaıda keıbir arzan modelderde bul qyzmet túri bolmaýy múmkin.
5G-di qoldaıtyn smartfondar tizimi
Apple: iPhone 12, 12 mini, 12 Pro, 12 Pro Max, 13, 14, iPhone SE 3-býyny, iPhone 15, 16 serııasy.
Samsung: Galaxy S20, S21, S22, S23, Galaxy Note 20, Note 20 Ultra, Galaxy Z Fold, Flip 5G, Galaxy A52 5G, A32 5G.
Xiaomi: Mi 10, Mi 11, Mi 11 Ultra, Mi 12, Redmi Note 10 5G, Redmi Note 11 Pro 5G, Poco M3 Pro 5G, Poco F3.
OnePlus: OnePlus 8, 8 Pro, 9, 9 Pro, Nord N10 5G, Nord N200 5G, OnePlus 10 jáne 11.
Google: Pixel 5, Pixel 6, Pixel 6a, Pixel 7, Pixel 8 serııalary,
Huawei: P40, Mate 40, Mate Xs jáne jańa Nova, P serııalary
Oppo: Oppo Find X2, X3, X5, Reno serııasynyń keıbir modelderi.
Eger smartfonyńyz 5G-ge qosylatyn qurylǵylar tiziminde bolmasa, aldymen onyń baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdiń sońǵy nusqasyna jańartylǵanyna kóz jetkizińiz. Keıde jańartýdan keıin qurylǵy 5G-ge qosyla alady. Sondaı-aq telefonyńyzdyń jeli parametrlerin tekserip, 5G opsııasyn tańdap qosýǵa bolady. Eger bul parametrler joq bolsa, smartfondy 5G jelisine qosý múmkin emes. Odan bólek, smartfonnyń 5G-ge qosylatynyn tekserý úshin, uıaly operatorǵa habarlasyp, aımaqtaǵy 5G jelisiniń qoljetimdiligin anyqtaý qajet. Ár operatordyń óz jelisine qosylatyn qurylǵylarǵa arnalǵan arnaıy parametrleri bolýy múmkin. Mysaly, «Beeline» nemese «Kcell/Tele2» syndy operatorlardyń árqaısysynyń smartfonǵa arnalǵan arnaıy pármenderi bar, sol arqyly jelige qosylý múmkindigin tekserýge bolady.