Qys habary biliner shaqta kólik sany kún sanap artqan Almatyda jol kólik oqıǵalary jıileı túsedi. О́ńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda jýrnalıstermen júzdesken Polısııa departamentiniń ókilderi apatty jaǵdaılarǵa baılanysty statıstıkalyq derekter keltirip, jol qaýipsizdigin arttyrýǵa baǵyttalǵan sharalar týraly málimdedi.
Jyl basynan beri Almatyda oryn alǵan 3 869 jol-kólik oqıǵasynyń saldarynan 4 211 adam zardap shekken. Mamandar apattardyń negizgi sebebi – qaladaǵy kólik quraldarynyń eselep kóbeıýi ekenin aıtady. Búginde Almatyda 650 890 avtomobıl resmı tirkelgen bolsa, kún saıyn megapolıske ózge óńirlerden keletin kólik sany 550 myńnan asyp jyǵylady.
Ásirese keıingi jyldary moped pen elektrli skýter tárizdi balamaly kólik túrleriniń qatysýymen oryn alatyn apattar jıilegen. Polısııa málimetine súıensek, bıyl mopedterdiń qatysýymen 743 keleńsiz jaǵdaı oryn alyp, 757 adam túrli deńgeıde zardap shekken. О́kinishtisi, osy oqıǵalardyń saldarynan 14 adam qaza tapqan. Jol-kólik oqıǵalarynda elektr skýterlerdiń de úles salmaǵy basym. Olardyń qatysýymen bolǵan 103 jaǵdaıda 109 adam jaraqat alǵan. Al motosıkl mingenderdiń qatysýymen oryn alǵan 19 oqıǵada 2 azamat ómirmen qosh aıtysypty.
Polısııa departamentiniń resmı ókili Saltanat Ázirbek Almaty kóshelerinde mopedshiler men skýter paıdalanýshylardy baqylaýdy kúsheıtý úshin kún saıyn reıd júretinin jetkizdi. Ol reıdti 8 motosıkl ekıpajy patrýldeıtinin atap ótti. Jyl basynan beri 31 894 moped júrgizýshisi jáne 28 762 skýter paıdalanýshysy ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Sonymen qatar kámeletke tolmaǵandarǵa moped pen skýter júrgizýge ruqsat etkeni úshin 113 ata-anaǵa qatysty shara qabyldanǵan.
«Almatyda jyl basynan beri barlyǵy 3 420 483 ret jol qozǵalysy erejeleri buzylǵan. Mas kúıinde kólik quraldaryn basqarǵany úshin 1 890 júrgizýshi ustaldy, 2 846 adam júrgizýshi kýáliginen aıyryldy, al 6 myńnan asa kólik quraly, onyń ishinde 1 700 moped arnaıy turaqqa qoıyldy», deıdi S.Ázirbek.
Elimizde jol qozǵalysy qaýipsizdigin arttyrýǵa hám mıkromobılderdiń qatysýymen bolatyn apatty jaǵdaılardy azaıtý maqsatynda aýqymdy sharalar júrgizilip jatyr. Qazan aıynyń basynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev moped ıelerin júrgizýshi kýáligin alýǵa jáne kólik quraldaryn tirkeýge mindetteıtin zańǵa qol qoıǵany málim. Zańǵa sáıkes tirkelý úshin moped ıeleri birqatar qujatty usynýǵa tıis. Bular – jeke basty kýálandyratyn qujat (nemese sıfrlyq qujattar servısi arqyly elektrondyq nysanda), salyq kodeksiniń 553 jáne 615-baptarynda kózdelgen KQTK jáne MTNB bergeni úshin tirkeý alymy men memlekettik bajdardyń tólengenin rastaıtyn qujattar, eger bar bolsa, tehnıkalyq qujat nemese ashyq kózderden alynǵan mopedtiń tehnıkalyq sıpattamalary týraly málimetter, menshik ıesiniń ótinishi, kólik quralyn tekserý aktisi. Moped ramasynyń nómiri bolmaǵan jaǵdaıda, sáıkestendirý nómirin tirkeýge deıin moped ıesiniń ótinishi boıynsha ýákiletti organ berýge tıis.
Jol-kólik oqıǵalarynyń basty sebebi – júrgizýshilerdiń jol erejesin saqtamaýy. Onyń ishinde jyldamdyqty shamadan tys údetý nemese túrli oqys qımyl jasap, basqa kólikterge jol bermeý jaǵdaılary jıi tirkeledi. Megapolıste jol qaýipsizdigin kúsheıtýge jáne jol-kólik oqıǵalary kezinde adam ólimin azaıtýǵa baǵyttalǵan is-qımyldar jyl saıyn pysyqtalyp keledi. Degenmen keıingi jyldary moped, elektrli-somakat, skýter sekildi mıkromobılder sanynyń artýy máseleni ýshyqtyryp otyr.
Saraptama kórsetkendeı, jol apattary negizinen tórt jáne odan da kóp jolaqty kúre joldarda jáne jol qozǵalysy kezinde oqys qımyl jasaýǵa múmkindik bermeıtin aýmaqtarda oryn alatyny anyqtalǵan. Mamandar jaıaý júrginshilerdiń qatysy bar jol-kólik oqıǵalary kóbine juma kúni saǵat 10.00-den 20.00-ge deıingi aralyqta jıi bolatynyn aıtady. Vision Zero-nyń jahandyq konsepsııasyna salsaq, jaıaý júrginshi – jol-kólik oqıǵasyna qatysýshy. Bul qala turǵyndary úshin jeke avtokólikterden góri túrli qoǵamdyq kóliktiń qyzmetin paıdalaný tıimdi ekenin kórsetedi. Zertteý boıynsha qoǵamdyq kólik damyǵan aýdandardyń turǵyndary avtomobıldengen ortadaǵy adamdarǵa qaraǵanda jol-kólik apatyna bes ese az túsetin kórinedi.
«Jol-kólik oqıǵasyn azaıtý maqsatynda álemdik tájirıbeni eskere otyryp, túrli qadamdar jasalyp jatyr. JKO jıi bolatyn ýchaskelerge zertteý júrgizildi. Qaýip týdyratyn problemaly burylystarda jol qozǵalysy ózgertildi. Bekettik, trotýarlyq jáne qoldan jasalǵan kedir-budyrlardy, bollardtar tegisteldi, kózge keri áser etetin vızýaldy elementter sany azaıtyldy, adamdar kóp jınalatyn ótpeli jerlerge knopkaly baǵdarshamdar ornatyldy, dıodty jaryq shamdar qoıyldy. Jańa ádisterdi engizý arqyly jaıaý júrginshiler qaýipsizdigi arta túskenin baıqap otyrmyz. «Qaýipsiz qala», «Qaýipsiz kóshe», «Qaýipsiz jyldamdyq», «Qaýipsiz qoǵamdyq kólik», «Jol qozǵalysyn baqylaýdyń ıntellektýaldy júıesi», «Barlyq qyzmetti úılestirý» jobalary osy baǵytta qolǵa alynǵan», deıdi Almaty qalasy Mobıldilik basqarmasynyń mamandary.
Erejeni myń jerden kúsheıtkenmen, ár azamat jaýapkershiliktiń salmaǵyn sezinbese qıyn-aq. Kólik sany kún sanap ósken shaharda keleńsiz oqıǵalardyń aldyn alý men qaýipsizdik sharalaryn kúsheıtý baǵytyndaǵy jumystar úzdiksiz júrgizilgeni jón.
ALMATY