Ekonomıkany damytýda kórshi eldermen saýda-sattyq baılanys jyl saıyn artyp keledi. Ásirese Reseımen strategııalyq odaqtastyq qatynasty tereńdetý ekonomıkany qalypty damytýdy nyǵaıta túsedi.
Eń iri ekonomıkalyq seriktes
Eki el barlyq salada, sonyń qatarynda ekonomıkadaǵy qarym-qatynasty jan-jaqty damytyp kele jatyr. Byltyr eki el arasyndaǵy taýar aınalymy rekordtyq kórsetkishke jetip, 27 mıllıard dollardy quraǵan edi. Soltústik kórshiden tartylǵan tikeleı ınvestısııa kólemi 20 mıllıard dollardan asyp jyǵyldy.
«Búginde Reseıdiń 76 sýbektisi bizdiń eldiń ákimdikterimen áriptestik qarym-qatynasty damytyp jatyr. Dostyq qatynastaǵy ekpin saýdadan ónerkásiptik kooperasııaǵa jáne ımportty almastyratyn birlesken jobalarǵa aýysyp keledi. Ony bizdiń elde birlesip júzege asyryp jatqan birqatar iri jobalardan kórýge bolady», deıdi ekonomıst sarapshy Alpamys Segizbaıuly.
О́tken jyldyń qarasha aıynda Reseı Prezıdenti Vladımır Pýtın Qazaqstanǵa kelip, Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevpen kezdesti. Qostanaıda ótken óńiraralyq yntymaqtastyq forýmyna da birge qatysty. Burnaǵy jyly elder arasyndaǵy taýar aınalymy 26,1 mıllıard dollardy quraǵan edi.
«Al byltyrǵy alǵashqy segiz aıda bul kórsetkish 17 mıllıard dollarǵa jetti. Bul burnaǵy jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 1,1%-ǵa artyq boldy. Bul rette bizdiń eldiń Reseıge eksporty 5,2 mıllıard dollardan 6,3 mıllıard dollarǵa deıin ulǵaıdy», dedi ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Saparbaı Jobaev.
«Soltústik – Ońtústik» dálizin damytý asa mańyzdy
Sońǵy jyldary kólik-logıstıka sektory álemdik saýdadaǵy ózgerister jaǵdaıynda erekshe mánge ıe boldy. Al bizdiń elde ekonomıkanyń damýyndaǵy negizgi basymdyqqa aınalyp úlgerdi. Soltústik kórshimen jáne EAEO seriktesterimen yntymaqtastyqty strategııalyq nyǵaıtý elimizdiń Soltústik-Ońtústik jáne Shyǵys-Batys baǵyttarynda mańyzdy kólik habyna aınalý ambısııalaryn qoldaıtyny anyq.
«Osy kúnde bizdiń el arqyly júk tasymaldaý kóleminiń 50 paıyzdan astamy Reseıden keledi. Byltyrǵy jyly eki el Soltústik-Ońtústik dálizi boıynsha kólik jáne tranzıt salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıyp, eki tarapqa da tıimdi kelisimge keldi», deıdi A.Segizbaıuly.
Búginde elimiz EAEO-nyń syrtqy shekarasyndaǵy ótkizý pýnktterin jańǵyrtyp jatyr. Sonymen qatar 2026 jylǵa qaraı kórshiles shekaralarda jáne Kaspıı teńiziniń jaǵalaýynda saýda-logıstıkalyq ortalyqtar salý josparlady.
Eksport kólemi artty
О́tken jyly Qazaqstan Eýrazııalyq odaqtaǵy pozısııasyn nyǵaıtqanyn aıtqan S.Jobaev, ekonomıkalyq yqpaldastyqqa qatysýshy elderdiń ishki jalpy óniminiń ósýine aıtarlyqtaı úles qosylǵanyn Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııa rastaǵanyn aıtty. El Úkimetiniń málimetinshe, 2015 jyldan beri Qazaqstannyń EAEO elderine eksporty 90%-ǵa ósken. Bizdiń el men Reseı postkeńestik keńistiktegi yqpaldastyq úderisterdiń naqty lokomotıvteri bolyp otyr.
Premer-mınıstrdiń orynbasary Serik Jumanǵarınniń aıtýynsha, EAEO músheligi kóptegen naqty ekonomıkalyq máseleni sheshýge múmkindik jasaıdy. «Evrazııa.Ekspert» tilshisine bergen suhbatynda Innovasııalyq ekonomıka ınstıtýtynyń sarapshysy, QazUÝ professory Maǵbat Spanov elimizdiń 2023 jylǵy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasyndaǵy birqatar jetistikterin saraptap berdi.
О́nerkásip kooperasııasynyń órisi keń
Kórshi elmen ónerkásiptik kooperasııa elimizde jańa jumys oryndaryn ashýǵa, jańa óndiris oryndaryn salyp, eskilerin jańǵyrtýǵa múmkindik beredi. «Qazaqstan EAEO-daǵy ekonomıkalyq ıntegrasııany, ásirese, ónerkásiptik kooperasııa men logıstıkany damytýǵa múddeli. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev eki eldiń óńdeý ónerkásibindegi tabysty yntymaqtastyǵy týraly aıtyp júr», dedi S.Jobaev.
Reseıdiń respýblıkadaǵy saýda ókili Anton Logınovtyń aıtýynsha, bir jylda elimizdiń reseılik kapıtaldyń qatysýymen kompanııalar sany 70 paıyzǵa artqan. Demek Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy jáne EAEO aıasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý áli de tereńdeı beredi.