Qasym-Jomart Toqaev AIem.ai halyqaralyq jasandy ıntellekt ortalyǵyna bardy. Ortalyq elimizdi jasandy ıntellektke baǵdarlanǵan memleketke aınaldyrý, sondaı-aq qoǵamdyq jáne ekonomıkalyq ómiriniń barlyq salasynda aqparattyq tehnologııalardyń damýyn qamtamasyz etý maqsatynda qurylady, dep habarlaıdy Egemen.kz Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Prezıdentke Nur Alem sferasynda ornalasatyn AIem.ai jasandy ıntellekt ortalyǵynyń tujyrymdamasy tanystyryldy.
Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Mádıevtiń aıtýynsha, Ortalyq janynan Tomorrow School jáne Tumo Education mektepteri ashylady. Munda jyl saıyn myńnan astam oqýshyǵa baǵdarlamalaý mashyqtaryn, robotty tehnıkany jáne basqa da kreatıvti tehnologııalardy úıretý, sondaı-aq joǵary bilikti 1000 maman daıarlaý josparlanyp otyr. AIem.ai halyqaralyq ortalyǵy startaptar akselerasııasy jáne zertteý jobalaryn qoldaýǵa arnalǵan kampýs retinde qyzmet kórsetedi.
Prezıdentke ınkýbasııa jáne akselerasııa baǵdarlamalaryna qatysyp jatqan, keleshegi zor otandyq startap jobalar men kompanııalar týraly aqparat berildi.
Olardyń arasynda tutynýshylarmen baılanysqa arnalǵan dybysty robottardy ázirleýge jáne engizýge mamandanǵan Cybernet.ai, ımmýndy terapııa jáne dıagnostıka salalaryndaǵy kúrdeli mindetterdi sheshýge óz úlesin qosýǵa nıetti ArlanBiotech kompanııalary bar. Al perspektıvasy zor taǵy bir startap – Higgsfield AI ǵalymdar men ınjenerlerge kúrdeli kompıýterlik modelderdi úıretýge kómektesetin ozyq júıeni oılap tapty.
Memleket basshysyna Tik-Tok jáne Netrasker kompanııalarynyń elimizdegi qyzmeti týraly baıandaldy. Salyq jeńildikteri, vızalyq qoldaý jáne basqa da qolaıly sharttardyń nátıjesinde sheteldik kompanııalar men IT-mamandar Astana Hub ekojúıesiniń qataryna qosylýda. Qazirgi kezde ǵylymı-zertteý jobalaryn birlese júrgizip, jańa ónimder ázirleý maqsatynda elimizde Telegram, TON, Tether, Google, EPAM jáne basqa da álemdik IT-ındýstrııa ókildikteriniń keńselerin ashý úshin kelissózder júrgizilip jatyr.
Qasym-Jomart Toqaev jasandy ıntellekt salasyndaǵy otandyq ónimderdi tamashalady. Olardyń arasynda ken oryndarynyń sıfrlyq telnusqasy, drondardy basqarý jáne óndiriske arnalǵan robot-ıt sekildi ındýstrııalyq sheshimder bar.
Prezıdentke memlekettik qyzmet kórsetý barysynda qoldanylatyn jasandy ıntellekt tehnologııalarynyń úlgileri tanystyryldy. Sondaı-aq AITU ekojúıesiniń múmkindikteri, Nazarbayev University janynan qurylǵan Jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń (ISSAI) jobalary – KazLLM alǵashqy qazaq tili modeli men SoyleApp kópfýnksıonaldy qosymshasy týraly baıandaldy.
Budan keıin Qasym-Jomart Toqaev elimizde jasandy ıntellekt salasyn damytýǵa qatysty oıymen bólisip, Qazaqstannyń IT sektordaǵy áleýeti zor ekenin atap ótti.
«Bilim men ınnovasııaǵa negizdelgen ekonomıka qurý qajet. Tehnologııalyq jáne ekonomıkalyq turǵydan ozyq el bolý úshin, eń aldymen, adam kapıtaly, sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt salasyn damytýǵa basa mán berý mańyzdy. Qazirgi zamanda onsyz bolmaıdy. Sebebi qazir kúlli álem jurtshylyǵy sıfrlyq álemde ómir súrip jatyr deýge bolady. Sarapshylardyń aıtýynsha, jasandy ıntellekt tehnologııasynyń tıimdiligi jyl ótken saıyn arta túspek. Sondyqtan aldymyzda aýqymdy mindetter tur. Qazaqstan Eýrazııadaǵy asa iri sıfrlyq habqa aınalýǵa tıis. Sıfrlyq damý máselesine tyń, jańasha kózqaraspen qaraý qajet», dedi Prezıdent.
Memleket basshysy halyqqa arnaǵan Joldaýynda Ulttyq jasandy ıntellekt ortalyǵyn qurý týraly bastama kótergenin eske saldy. Qasym-Jomart Toqaev bul ıdeıany odan ári óristetýdi, ıaǵnı Ortalyqqa halyqaralyq mártebe berip, ony aımaqtaǵy jasandy ıntellektti damytatyn basty ınstıtýtqa aınaldyrýdy usyndy.
«Alem.ai halyqaralyq ortalyǵy jasandy ıntellekt qozǵalysynyń temirqazyǵyna jáne Qazaqstannyń sıfrlyq transformasııasynyń sımvolyna aınalýǵa tıis. Bul alań elimizdegi eń myqty mamandardyń basyn qosyp, álemniń túkpir-túkpirinen talanttardy jınaıdy. Munda ǵylymı jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq zerthanalar, baǵdarlamalaý mektebi jáne halyqaralyq tehnologııalyq kompanııalardyń keńseleri ornalasady. Astana Hub pen Alem.ai naǵyz ınnovasııalar fabrıkasyna aınalýǵa tıis. Ol úshin halyqaralyq seriktesterdi tartqan jón. Ǵylymı zertteýlerge qoldaý bildirip, ekonomıkanyń basty baǵyttaryna, bilim berý jáne áleýmettik salalarǵa arnalǵan sheshimder oılap tabý qajet», dedi Prezıdent.
Bul rette Qasym-Jomart Toqaev ınstıtýsıonaldyq orta qalyptastyrý mańyzdy dep sanaıdy. Memleket basshysy óziniń tapsyrmasy boıynsha Úkimet Jasandy ıntellektti damytýdyń 2024-2029 jyldarǵa arnalǵan tujyrymdamasyn qabyldaǵanyn aıtty.
«Quramyna jetekshi halyqaralyq sarapshylar kiretin Jasandy ıntellektti damytý jónindegi keńes qurýdy tapsyramyn. Bul qadam bizdiń ınstıtýsıonaldyq ortany úzdik álemdik standarttarmen úılestirýge múmkindik beredi. Parlament depýtattary «Jasandy ıntellekt týraly» zań jobasyna bastamashy bolǵany málim. Zańdy ázirleý jumysyna muqııat qaraǵan jón. Neırojeliler úlken múmkindikterge jol ashyp qana qoımaıdy, sondaı-aq onyń qaýip-qateri de bar. Máselen, qazir jalǵan aqparat taratyp, qoǵamdyq pikir qalyptastyrý úshin aq-qarasyn ajyratý qıyn feıkter jıi jasalady. Sondyqtan jasandy ıntellektti jaýapkershilikpen qoldaný qaǵıdattaryn, etıkalyq aspektilerin zań júzinde bekitý kerek. Sondaı-aq onyń damýy men qoldanylýy barysynda ashyqtyqty, jarııalylyqty qamtamasyz etý qajet», dedi Prezıdent.
Memleket basshysy salanyń ınfraqurylymyn damytý máseleleri jóninde sóz qozǵady. О́ıtkeni JI tehnologııalaryna zamanaýı esepteý qýaty kerek.
«Búginde álemdik naryqta esepteý resýrstarynyń tapshylyǵy seziledi. Aldaǵy ýaqytta oǵan qajettilik arta túspek. Sondyqtan Úkimetke data-ortalyqtar salý úshin iri halyqaralyq kompanııalardy tartýǵa, sondaı-aq kıberqaýipsizdiktiń álemdik standarttaryn engizýge jáne mamandardyń biliktiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan tıisti jaǵdaı jasaýdy tapsyramyn», dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezıdent azamattardyń jasandy ıntellekt salasyndaǵy saýatyn ashyp, biliktiligin arttyrý qajet ekenine nazar aýdardy. Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, bes jyl ishinde 1 mıllıon adamdy jasandy ıntellekt daǵdylaryna úıretý mindetine erekshe kóńil bólgen jón. Oqýshylarǵa, stýdentterge, memlekettik qyzmetkerler men kásipkerlerge arnalǵan baǵdarlamaǵa barynsha qoldaý kórsetilýge tıis.
«JI tehnologııalary salasyndaǵy otandyq jáne halyqaralyq bilim berý baǵdarlamalary elimizdiń kadrlyq áleýetin arttyrýǵa úles qosa alady. Úkimetke jasandy ıntellekt baǵytynda maman daıarlaýǵa arnalǵan AI-Sana baǵdarlamasyn kezeń-kezeńimen júzege asyrý máselesin qarastyrýdy tapsyramyn. Atalǵan baǵdarlama oqý, zertteý jáne startaptardy ázirleý úderisteri toǵysatyn dınamıkalyq ekojúıeni qalyptastyrýǵa yqpal etýge tıis. Álemniń jetekshi ýnıversıtetteriniń akselerasııa tájirıbesin qoldanǵan durys. Jasandy ıntellekttiń paıdasyn Qazaqstannyń árbir turǵyny bilýi kerek. Onyń ne úshin qajet ekenin, qalaı durys qoldanylatynyn yjdahattyqpen túsindirgen jón», dedi Prezıdent.
Úkimetke azamattardyń jasandy ıntellektti kúndelikti qoldanýyna arnalǵan mehanızmderdi engizý sharalaryn qabyldaý mindeti júkteldi.
«Qazaqstannyń ınnovasııa men ozyq tehnologııany damytý isinde kósh bastaýǵa mol múmkindigi bar. Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellektti keńinen engizý elimizdiń qaryshtap damýyna kepil bolýǵa tıis. Mundaı órshil maqsatqa qol jetkizýge qaýqarymyz jetedi. Men oǵan senimdimin», dedi Qasym-Jomart Toqaev.