Byltyr Memleket basshysy Joldaýda elimizdiń salyq júıesin jańǵyrtý qajettiligine basa nazar aýdarǵan-tuǵyn. Prezıdenttiń pikirinshe, jańa Salyq kodeksi ekonomıkany turaqty damytýdyń, iskerlik belsendilikti arttyrýdyń ári salyqtyq ádilettilik qaǵıdattaryn engizýdiń mańyzdy quraly bolmaq. Odan bólek, salyq júıesin sıfrlandyrý, joba-josparyn retteý jumystary qarqyndy júrip jatyr. Onyń ishinde jańa Salyq tóleýshiniń kabıneti bar.
Prezıdent pármeni
Jalpy, memleket damýynda salyq saıasatynyń róli zor. Prezıdent el ekonomıkasyn qarqyndy damytý úshin tek memleket qarjysyna súıený jetkiliksiz ekenin aıtqan edi.
– Jeke ınvestısııalar tartý arqyly iskerlik belsendiliktiń artýyna qolaıly jaǵdaı jasaǵan jón. Ol úshin, eń aldymen, salyq saıasaty turaqty bolýǵa tıis. Sonda bıznes te sapaly damýǵa yntaly bolady jáne jaýapkershilikpen jumys isteıdi, – dedi.
Bul pikirden salyq saıasatynyń turaqtylyǵynyń mańyzy aıqyn kórinedi. Turaqty salyq júıesi kásipkerlerge uzaqmerzimdi strategııa qurýǵa múmkindik beredi, al bul ekonomıkalyq ósimge ákeledi. Prezıdent bólshek salyq júıesin mysalǵa keltire otyryp, ony jetildirýdi usyndy. Bul júıe halyqpen tikeleı jumys isteıtin shaǵyn jáne orta bızneske arnalǵan tıimdi qural ekeni aıtyldy. Mundaı sharalar kásipkerlerdiń kóleńkeli ekonomıkadan shyǵyp, ashyq jumys isteýine yqpal etedi. Sonymen qatar salyqtyq ákimshilendirý úderisteriniń jeńildetilýi olardyń ýaqytyn únemdep, shyǵynyn azaıtady.
Jańa kabınettiń jańashyldyǵy nede?
Sol sebepti, bıyl 13 qańtardan bastap elimizde jańa Salyq tóleýshiniń kabıneti iske qosyldy. Bul platforma – salyq tóleýshilerge arnalǵan jańartylǵan sıfrlyq júıeniń bir bóligi. Salyqtyq ákimshilendirýdiń aqparattyq júıesi aıasynda jasalǵan kabınet arqyly endi barlyq salyqtyq qujatty bir jerden alýǵa bolady. Salyq tóleýshiler men memlekettik kirister organdary arasyndaǵy baılanystardy jeńildetýge, úderisti ashyq ári qoljetimdi etýge jol ashyldy.
Kollajdy jasaǵan – Qonysbaı ShEJIMBAI, «EQ»
Jańa kabınetti paıdalaný óte ońaı. Barlyq jańa qujat tek osy platformada qoljetimdi, al burynǵy Salyq tóleýshiniń kabınetinen tek eski habarlamalardy kórýge bolady. Júıege tirkelý úshin elektrondy sıfrlyq qoltańba (ESQ) qajet. Júıeni durys paıdalaný úshin Memlekettik kirister komıteti (MKK) birqatar nusqaýlyq daıyndady. MKK-nyń YouTube arnasynda beınesabaqtar jarııalanǵan, al platforma ishinde «Qoldaý», «Kómek» jáne «Anyqtamalyq aqparat» bólimderi jumys isteıdi. Bul resýrstar jańa júıeni tez meńgerýge járdemdesedi.
Qajetti qujattar tizimi bar
Eń jaqsysy, júıeden salyq zańnamasyn buzǵan jaǵdaıda, ony túzetý qajettigi týraly habarlamalar alasyz. Bul qujattar salyqtyq mindettemelerdi ýaqtyly oryndaýǵa kómektesedi. Basqa qandaı qujattar baryn tizip shyǵaıyq:
Salyq eseptiligin ýaqytynda tapsyrmaý týraly eskertýler; Salyqtyq bereshek pen kedendik tólemder boıynsha qaryz týraly habarlamalar; Shottar men múlikke shekteý qoıý nemese ony joıý týraly sheshimder; Áleýmettik aýdarymdar men zeınetaqy jarnalary boıynsha bereshek týraly eskertýler.Jańa kabınettiń basty artyqshylyǵy – ýaqytty únemdeıdi. Sebebi barlyq habarlama men qujattar bir júıede jınaqtalǵan. Al salyqtyq mindettemelerdi oryndaý úshin memlekettik organdarǵa barýdyń qajeti joq. Jalpy, qazir salyq saıasatynda sıfrlandyrý óris alyp keledi. Bul baǵytta Memleket basshysy birqatar tapsyrma da bergen. Ásirese, Joldaýda salyq júıesin tolyq sıfrlandyrý qajettigine erekshe toqtalǵan. «Sybaılas jemqorlyqqa qatysty syn-qaterlerdi barynsha azaıtyp, salyq salasyndaǵy úderisterdiń ashyq bolýyn qamtamasyz etý úshin ony tezirek elektrondy formatqa kóshirgen abzal» degen edi.
14 júıeniń 9-y joıyldy
Osy tapsyrmalar aıasynda Qarjy mınıstrligi salyq jáne keden ákimshilendirýiniń bıznes-úderisterin sıfrlandyrýdy qarqyndy túrde júzege asyryp jatyr. Memlekettik kirister komıteti usynǵan jańa aqparattyq júıeler men reformalar kásipkerlerge túsetin ákimshilik júktemeni azaıtýǵa, salyqtyq jáne kedendik prosedýralardyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan. Qazirgi ýaqytta memlekettik kirister organdarynyń barlyq IT júıelerine táýelsiz aýdıt júrgizilip, jańa aqparattyq arhıtektýra qurylǵan. Buryn qoldanylyp kelgen 14 júıeniń ishinen tek 5 zamanaýı júıe qaldyrylyp, olardyń fýnksıonaldary ýaqyt talabyna saı jańartyldy.
Jeke-jeke toqtalaıyq:
Elektrondy shot-faktýralar júıesi (EShF) taýar aınalymyn baqylaýǵa múmkindik beredi. Bul júıe arqyly kásipkerler taýarlaryn elektrondy túrde rásimdep, qoımadaǵy qaldyqtardy avtomatty túrde esepteı alady. Bul zańsyz saýda operasııalaryn azaıtyp, bıznes júrgizýdi jeńildetedi. Táýekelderdi basqarý júıesi (TBJ) bızneske qatysty táýekelderdi erte anyqtap, qajet bolǵan jaǵdaıda tekserý úshin nysanaly irikteýdi júzege asyrady. Bul zań buzýshylyqtardyń aldyn alyp, tekserýlerdi ashyq ári ádil júrgizýge jaǵdaı jasaıdy. Integrasııalanǵan salyqtyq ákimshilendirý júıesi (ISÁK) – burynǵy birneshe júıeniń ornyna jasalǵan jańa keshen. Bul júıe 13 mln paıdalanýshyǵa qyzmet kórsete alady, qujattardy óńdeý ýaqytyn qysqartyp, bir mezette 250 myń adamǵa deıin qoljetimdi bolýǵa múmkindik beredi. Onyń aıasynda Salyq tóleýshiniń jańa kabıneti de bar. «Smart Data Finance (SDF) júıesi salyq tóleýshilerdiń sıfrlyq profılin quryp, kólik jáne jyljymaıtyn múlik salyqtaryn avtomatty túrde esepteıdi. Sonymen qatar salyq deklarasııalaryn aldyn ala toltyryp, adam qatelikterin joıady.«Bul ońtaılandyrý salyq jáne keden ákimshilendirýin edáýir jeńildetedi jáne salyq bazasyn keńeıtedi. Basty maqsatymyz – ákimshilik júktemeni, memlekettik kirister organdary men kásipkerler arasyndaǵy tikeleı baılanysty barynsha azaıtý. Bul báriniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etip, sybaılas jemqorlyq táýekelin joıady. Salyq jáne keden úderisterin sıfrlandyrý maqsatynda engizilgen jańa júıeler kásipker jumysyn jeńildetýge, úderis ashyqtyǵyn arttyrýǵa jáne kóleńkeli ekonomıkany azaıtýǵa kómektesedi», dedi Memlekettik kirister komıteti tóraǵasynyń orynbasary.