QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty Tańsaýle Ǵabdymanapuly múgedektigi bar jandarǵa el damýyna úlesin qosýǵa múmkindik berip, tabys tabýlaryna jaǵdaı jasaıtyn ýaqyt kelgenin aıtty, dep jazady Egemen.kz.
Memleket basshysy múgedek jandarǵa qamqorlyq jasaýdy áleýmettik saladaǵy basty mindetterdiń biri retinde únemi aıtyp keledi.
Depýtattyń aıtýynsha, jalpy «múgedek» degen ataýdyń ózi, onyń qozǵalysy, eńbekke kelgende múmkindigi shekteýli degendi bildiredi. Sondyqtan eńbek qatynastarynda bul máseleni basqasha qaraýymyz kerek. Qazaqstan zaıyrly, ekonomıkasy aıaqqa turǵan memleket. Dese de úkimet múgedekterdiń memleket moınynda otyra bergenin qalamaıtyny anyq.
«О́kinishke oraı múgedek jandardyń sany qysqaryp jatqan joq, kerisinshe ulǵaıýda. Búgingi kúni elimizde 800 myńǵa tarta múgedek jandar bar. Onyń ishinde qozǵalysy shekteýli, kózi kórmeıtin, qulaǵy estimeıtin nemese múgedektikpen týylǵandar. Qazirde tehnologııa damydy desek te, bul sıfrdy joqqa shyǵara almaımyz», deıdi ol.
Sonymen qatar eger úkimet bul jandarǵa kómekteser bolsa, onda tolyqqandy esh qamsyz bolatyndaı kómek jasaýy tıis ekenin atap ótti.
«Biraq ol búgingi kúni múmkin emes. Sebebi 1,2,3 top múgedekteriniń túrli problemalaryn aıtamyz, bireýi tegin júre almaıdy, bireýine taǵy bir járdem jetispeıdi. Mine osylaı árdaıym kúresýdemiz. Múgedekterge kómek múmkindiginshe ǵana berilip jatqany da shyndyq. Jyl saıyn bıýdjettik qoldaý azaıyp, múgedekter sany kóbeıip jatyr. Naryqtyq zamanda óz kúnin ózi kórýdiń taǵy bir tásili, tıisti uıym nemese qoǵam qurylyp olardy memlekettik satyp alýǵa qatystyrý.
Bul Memlekettiń kepildi túrde beretin tapsyrysyna qatysyp óz nápaqasyn taýyp damysyn degen sóz. Memlekettik satyp alý týraly zańda arnaıy mekemeler sony utyp alýǵa jaǵdaı jasaldy. Budan ne kórdik? Birneshe jyldar buryn múgedektik qoǵamdar az ǵana bolsa, al qazirgi sany 3 myńnan asyp ketti. Bul neni baıqatady? Bunda múgedektigi bar jandar aqshasyn taýyp damyp jatyr desek te, ony naqty kórip jatqan joqpyz, eger osy uıymdar arqyly múgedekter jaǵdaıy jasalsa olar úkimettiń, ár mekemeniń tabaldyryǵyn tozdyrar ma edi. Demek, 3-4 múgedekti tirkep osy qoǵam, uıymdardy paıdalanyp, aqsha «taýyp» jatqan «kásipkerler» paıda boldy», deıdi depýtat.
Bunda bir qoǵamda paıda taýyp jatqan aılakerler bolsa, endi birinde eshteńe de joq. Al ózderiniń sehtary bar irgeli mekemelerdiń jarǵylyq maqsaty tapqan bir teńgesi bolsa da óziniń óndirisine quıady, ıaǵnı óz mekemesine jumsaıdy.
«Ol degenińiz ne qural jabdyqtar alady, ne jalaqyny kóteredi. Eger irgeli mekemelerdiń jarǵylyq maqsaty osyndaı bolsa, onda olardyń múgedekterge paıdasy bar. Biraq bundaı mekemeler az desek bolady. Endi qaıtpek kerek, aldaǵy ýaqytta ne jasaýǵa bolady? Onyń sheshimi bireý. Jańaǵy 3 myńnan asa uıym men mekemelerdiń basyn qosyp biriktirer, bir baǵytta jumys jasaıtyn Ulttyq múgedekter palatasyn qurý kerek. «Atameken» palatasy sııaqty, osy negizdegi palata qurý.
Iаǵnı bir jeńnen bas, bir jeńnen qol shyǵaryp jumys jasaý. Eger bundaı palata qurylar bolsa, memleket jáne demeýshiler bergen barlyq kómek bir jerde bolyp, qarjy talan tarajǵa túspeı shyn máninde múgedektigi bar azamattarǵa tıisti kómek beriler edi. Múgedekterdiń sheshilmeı jatqan barlyq máselelerin memleketke qol sozbaı sheshýge múmkin bolady. Bunda qoǵamdaǵy ıntegrasııa, múgedekterge baǵyttalǵan barlyq másele, onyń ishinde jumyspen qamtý, olarǵa beıimdelgen bıznes, óndiris oryndary, ınfraqurylym, qarjy máselesi, turǵyn úı, beıimdelgen qolaıly kólik shyǵarý, múgedek balalardy asyrap otyrǵan ata analardyń problemasy jáne osyǵan uqsas birshama máselelermen aınalysatyn bir ǵana qurylym ol Ulttyq múgedekter palatasy bolýy kerek. Sonda ǵana júıeli jumys óz nátıjesin beredi. El damýyna múgedektigi bar jandarda barynsha óz úlesin qosyp, el qatarly marqaıyp júrýi júıeli jumystyń jemisi bolar edi», deıdi T. Ǵabdymanapuly.