Májilis depýtaty Irına Smırnova Almaty oblysynda memlekettik-jekemenshik áriptestik (MJÁ) jobasyn júzege asyrǵan sheteldik ınvestordyń quqyqtarynyń buzylýyna qatysty máseleni kóterip, bul jaǵdaıdy Úkimet deńgeıinde qarastyrýdy talap etti, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Depýtatyń aıtýynsha, Memleket basshysy Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda sóılegen sózinde barlyq deńgeıde – shetelde, óńirlerde, ortalyqta – ınvestorlardy izdeý, qoldaý jáne qorǵaýdy kúsheıtetin tutas ekojúıe qurý qajettigin atap ótti. Bul saıasat sheteldik te, otandyq ta ınvestorlarǵa qatysty.
«Bar bolǵany bir aptadan keıin Joǵarǵy sot tóraǵasy «Investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý» ınvestısııalyq forýmynda elorda sottaryna 900-den astam ınvestorlyq talap túskenin málimdedi. Mundaı isterdiń 80%-y ınvestorlardyń paıdasyna sheshilgen. Aqshalaı balamada ınvestorlardyń quqyqtary shamamen 100 mlrd teńge kóleminde qorǵalǵan. Kóp jaǵdaıda máseleler ınvestorlardyń adal emestiginen emes, bıýrokratııalyq kedergiler men sheneýnikterdiń nemquraılylyǵynyń, keıde tipti bassyzdyǵynyń saldarynan týyndaıdy», dedi depýtat.
Ol mysal retinde Almaty oblysyndaǵy ınvestısııalyq jobalardyń birin keltirip, Memleket basshysy atap ótkendeı, óńirde tikeleı sheteldik ınvestısııalardy tartý qarqyny kúrt tómendegenin tilge tıek etti.
«2020 jyly Almaty oblysynyń ákimdigi men sheteldik ınvestor arasynda Almaty kópsalaly klınıkalyq aýrýhanasyn basqarý jáne jańǵyrtý boıynsha MJÁ sharty jasalǵan bolatyn. Joba aıasynda ınvestor 900 mln teńge qaryzy bar aýrýhanany qarjylyq turaqtandyrdy. Aýrýhanany zamanaýı jabdyqtarmen qamtamasyz etti, sondaı aq, ana men bala ólim-jitimi azaıdy, medısınalyq qyzmet sapasy artty. Salyqtyq túsimder eki ese ósti. Sonymen qatar jalpy somasy 5 mlrd teńgeden astam ınvestısııa quıyldy», dedi depýtat.
Alaıda, 2022 jyldan bastap ákimdik bul jobany tejeı bastaǵan:
630 mln teńgege salynǵan ınfeksııalyq aýrýhana memlekettik menshikke qabyldanbady; Syrtqy ınjenerlik jeliler qurylysy aıaqtalmady, aýrýhana ortalyqtandyrylǵan sý júıesine qosylmaǵan; MJÁ sharty boıynsha ınvestorǵa tıesili tólemder jasalmady; Prokýratýra men basqa memlekettik organdardyń ınvestor múddesin qorǵaıtyn sheshimderi ákimdik tarapynan oryndalmaı otyr.Depýtattyń aıtýynsha, ınvestor birneshe ret jergilikti bılikke shaǵymdanǵan, biraq eshqandaı nátıje shyqpaǵan.
«Bul jerde másele ınvestordyń kinásinde emes. Kerisinshe, ákimdik ózine alǵan mindettemelerin oryndamaı otyr. Investor aýrýhanany damytý úshin qomaqty qarjy quıdy, jańa korpýstar saldy, biraq ákimdik olardyń birin de memlekettik menshikke qabyldaǵan joq. Bul ne sebepti bolyp jatyr?» dedi depýtat Smırnova.
Sheteldik ınvestor jergilikti bılikten qoldaý tappaǵan soń, AHQO (Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy) sotyna júgingen. Nátıjesinde:
AHQO soty ınvestordyń talaptaryn qanaǵattandyrdy; Memlekettik bıýdjetten ınvestordyń paıdasyna 380 mln teńge óndirip alyndy; Densaýlyq saqtaý basqarmasynyń qarsy shaǵymy qabyldanbady.Qazirgi ýaqytta ınvestor kelisimdi buzý jáne memleketten 13 mlrd teńge óndirip alý týraly talap-aryz bergen. Depýtat Smırnovanyń aıtýynsha, bul másele Qazaqstannyń ınvestısııalyq ahýalyna úlken qaýip tóndiredi.
«Qazaqstanda ınvestorlardyń múddesi qorǵalmasa, olar basqa elderge ketedi. Bizge ınvestısııa aýadaı qajet, biraq ákimdikter óz áreketterimen ony shetelge ıtermeleýde. Eger mundaı jaǵdaılar qaıtalana berse, biz jańa ınvestısııalardy kúte almaımyz», dedi depýtat.
Irına Smırnova bul máseleni Úkimet qaraýyna shyǵaryp, tıisti memlekettik organdardyń is-áreketin zańdy túrde tekserýdi surady.
«Men Bas prokýratýra, Sybaılas jemqorlyqqa qarsy qyzmet jáne basqa da quzyrly organdardy ákimdiktiń is-áreketin tekserýge shaqyramyn. Memleket bızneske kedergi emes, kerisinshe, qoldaý kórsetýi tıis. Almaty oblysyndaǵy jaǵdaı – Qazaqstandaǵy ınvestısııalyq saıasattyń qanshalyqty turaqty ekenin kórsetetin mańyzdy synaq», dedi I.Smırnova.