«Ǵylymı elshi» uǵymy kópshilikke tańsyq. Bul – Eýropalyq Odaqtyń ǵylymı yntymaqtastyq jobasy negizinde qalyptasqan qyzmet túri. Majarstanda bul júıe alǵash 1994 jyly engizilgen. Al 2020 jyly eldegi ǵylymı ekojúıeni damytý maqsatynda «Ǵylymı elshiler» júıesi quryldy. Ǵalymdar men doktoranttar arasynda halyqaralyq baıqaý jarııalanyp, oǵan 1200-den asa úmitker qatysqan. Sol kezde Nazıra da baǵyn synap, synǵa túsken. Nátıjesinde, 37 elden tańdalǵan ǵalymdardyń qatarynan tabylǵan.
Bul jeńis onyń ǵylym jolyndaǵy úlken betburys boldy. Osy arqyly Nazıra Nurqojaqyzy qazaq ǵylymyn Eýropamen baılanystyrýǵa múmkindik aldy. Búginde ol ekinshi ret ǵylym elshisi retinde saılanyp, Astana halyqaralyq ýnıversıtetiniń, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń, basqa da otandyq oqý oryndarynyń halyqaralyq yntymaqtastyǵyn nyǵaıtýǵa kúsh salyp júr.
Nazıranyń ǵylymı zertteý baǵyty qazaq etnografııasy men antropologııasyna negizdelgen. Naqtyraq aıtsaq, «Qazaqstandaǵy aralas nekelerdiń ulttyq qundylyqtarǵa áseri men mádenı-áleýmettik beıimdelýi» taqyrybyn zerttep keledi.
«Qazaq etnografııasy – tereń ári baı ǵylym. Biraq ony zamanaýı zertteý ádistemelerimen tolyqtyrý qajet. Meniń maqsatym – eýropalyq ǵylymı tásilderdi qazaq ǵylymyna engizý. Elimizde assımılıasııa men akkýltýrasııa qalaı júrip jatyr, ulttar arasyndaǵy neke qazaq mádenıetine qalaı yqpal etedi? Osy suraqtarǵa naqty ǵylymı jaýap berý úshin men elimizdiń ońtústik óńirindegi aralas nekedegi otbasylardyń turmysyn, dástúrin zerttep júrmin. Bul – jaı ǵana akademııalyq zertteý emes, óz ultymdy taný jolyndaǵy sapar», deıdi ǵalym.
Bul jumysty tolyqqandy aıaqtaý úshin ol elge kelip, sol otbasylarmen birge ómir súrip, olardyń mádenıetin óz kózimen kórýdi maqsat etken. О́ıtkeni «Ǵylymdy tek kitaptan emes, ómirden úırený kerek», deıdi ol.
Ǵylym joly – aýyr, al ony ana retinde jalǵastyrý – eki ese qıyn. Nazıra ǵylym jolyndaǵy izdenisin arttyrý úshin 6 aılyq sábıimen shetelge oqýǵa ketken.
«Meniń eń basty tiregim – otbasymnyń qoldaýy. Kúıeýim men ata-anam meniń ǵylym jolyndaǵy qadamymdy árdaıym quptaıdy. Eýropada analarǵa óte jaqsy jaǵdaı jasalǵan. Men oqyǵan Debresen ýnıversıtetinde «Ana men bala» bólmesi bar. Bul jerde analar balasyn kúnine tórt saǵatqa tegin qaldyra alady, ár balaǵa arnaıy pedagog bólinedi. Bul ýaqyt ishinde anasy dárisine qatysady. Eger dáris keshke bolsa, keıde professorlardyń ózi balany qolyna alyp, sabaq ótkizedi. Ýnıversıtette osyndaı jyly qarym-qatynas qalyptasqan, balaly analarǵa eshqandaı shekteý qoıylmaıdy. Men elimizdegi joǵary oqý oryndaryna «Ana men bala» bólmelerin engizýdi usynamyn. Qazaq ǵylymyn damytý úshin áıelder de tolyqqandy eńbek etýi kerek. Olarǵa múmkindik berip, jaǵdaı jasaý mańyzdy», deıdi jas ana.
N.Nurqojaqyzy Majarstanǵa «Bolashaq» baǵdarlamasy arqyly oqýǵa túsken. «Qazaqstan men Majarstan arasynda memleketaralyq kelisim (Stipendium Hungaricum) bar, biraq ol shekteýli mamandyqtarǵa ǵana beriledi. «Bolashaq» baǵdarlamasy – ǵalymdar men stýdentterge arnalǵan eń tıimdi múmkindikterdiń biri. Men «Bolashaq» túlekteriniń otandyq ǵylymǵa qosyp jatqan úlesin kórip, osy baǵdarlamany tańdadym. Bul – el ǵylymyn jańa deńgeıge kóteretin joba», deıdi ol.
Jas ǵalym zertteýin aıaqtaǵan soń, elge qaıtyp oralýdy josparlap otyr. Onyń oıynsha, ǵylym damýy úshin árbir ǵalym alǵan bilimin el ıgiligine jumsaýǵa tıis.
«Otanymyz osyndaı úlken múmkindik berdi, endi ony qazaq ǵylymyna qaıtarýym kerek. Eýropada alǵan bilimimdi elimizge arnaımyn. Men tek ýnıversıtette emes, jalpy ǵylymı damý salasynda jumys isteýge daıynmyn. Otandyq ǵylymda júıeli ózgerister jasaýǵa óz úlesimdi qossam deımin. Qazir elimiz damýshy el emes, damyǵan memleketter qataryna qosylýǵa bet aldy. Bul jolda ǵylym men bilim basty ról atqarady. Biz ózimizdi osy baǵytta damytýymyz kerek», deıdi zertteýshi.