Elimiz memlekettik qyzmetti sıfrlandyrýda álemniń úzdik 10 eliniń qataryna endi. Úkimet otyrysynda Premer-mınıstr Oljas Bektenov memlekettik qyzmet kórsetý salasynyń damýyn, sıfrlandyrý máselelerin jáne bıýrokratııadan aryltý boıynsha atqarylǵan jumysty talqylady.
Negizgi basymdyq aıqyndaldy
Premer-mınıstrdiń aıtýynsha, 2020 jyldan beri Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes memlekettik qyzmetterdi jeńildetý, bıýrokratııany qysqartý jáne «Elektrondy úkimet» júıesin qurýda belsendi jumystar júrgizilip keledi. Qazirdiń ózinde memlekettik qyzmetterdi proaktıvti formatta usyný kezeńine ótý júzege asyryldy. Bul azamattarǵa qyzmet alý úshin kez kelgen memlekettik mekemege barýdyń qajeti joq degendi bildiredi. Júıe avtomatty túrde ótinishti qabyldap, qajetti qyzmetti kórsetedi. Mysaly, bala ómirge kelgende onyń JSN avtomatty túrde beriledi, týý týraly kýálik SMS arqyly rásimdeledi.
– Derbes derekterdi qorǵaý men sıfrlyq qaýipsizdikke erekshe nazar aýdarý kerek. Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstrligi múddeli memlekettik organdarmen birlesip, derbes derektermen jumys isteıtin mamandardyń jaýapkershiligin arttyrý boıynsha turaqty negizde jumys júrgizýi qajet. Osy saladaǵy buzýshylyqtar úshin jazany kúsheıtý kerek. Jańa SIM kartalardy satyp alý kezinde bıometrııalyq tirkeý, sondaı-aq SIM kartalardy úshinshi tulǵalarǵa zańsyz berý boıynsha jaýapkershilik engiziledi. «Stop-kredıt» qyzmeti iske qosyldy, ony halyq belsendi túrde paıdalanyp júr. Banktik qosymshalar arqyly júretin qarapaıym ári jyldam úderisterdiń arqasynda onlaın-qyzmettermen qamtý deńgeıi artyp keledi. Biz mundaı ózara tabysty yqpaldastyqty qoldaımyz. Jalpy, memlekettik qyzmetterdegi bıznes-úderisterdi ońtaılandyrýǵa basa nazar aýdarý kerek. Paıdalanýshylar ózderine qajetti qyzmettiń bárin eń kóp degende, «eki batyrmany basý arqyly» alýǵa tıis. Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes jasandy ıntellektini belsendi túrde engizý kerek. Birinshi kezekte, «elektrondy úkimet» platformasynda osyǵan basymdyq berilýge tıis, – dedi O. Bektenov.
Úderistiń 92%-y onlaın júredi
Byltyr elimizde memlekettik qyzmetterdi alý júıesi aıtarlyqtaı damyp, 340 mıllıonnan astam qyzmet onlaın-formatta kórsetildi. Bul týraly Úkimet otyrysynda Sıfrlyq damý, ınnovasııalar jáne aeroǵarysh ónerkásibi mınıstri Jaslan Mádıev málimdedi. Qazir memlekettik qyzmetterdiń 92%-yn qashyqtan alýǵa bolady, al azamattardyń 90%-y qyzmetterdi smartfon arqyly alady. Memlekettik qyzmetterge qol jetkizýdi monopolııasyzdandyrý sheńberinde negizgi servıster tanymal fınteh-platformalarǵa ıntegrasııalandy, bul halyqty sıfrlyq qyzmettermen qamtýdy edáýir arttyrdy. Buǵan qosa otandastarymyz QR-qoltańba men bıometrııany senimdi qoldana bastady. Sıfrlyq qujattar qyzmeti erekshe tanymal bolýda, bir jyl ishinde azamattar ony 292 mln ret qoldandy. Máselen, kólik ıelerine habarlama jiberý úshin jańa sıfrlyq qyzmet iske qosylǵan. Ol jalpyǵa ortaq paıdalanylatyn joldarda keleńsizdiktiń aldyn alady.
– Eger siz terezesi ashyq qalǵan nemese ótýge kedergi keltirip turǵan kólikti baıqasańyz, memlekettik nómirdi terip, qajetti tetikti tańdasańyz jetkilikti. Kólik ıesine anonımdi habarlama jiberiledi. Bul servıs ózara kómektesýdiń ári azamattyq jaýapkershiliktiń quralyna aınalady dep senemiz, – dedi J.Mádıev.
Sosyn jeke kýálikti onlaın aýystyrýǵa da bolady. Eń suranysqa ıe memlekettik qyzmettiń biri – jeke kýálikti aýystyrý ekeni anyq. Osy sáýir aıynyń sońyna deıin onlaın-formatqa aýystyrylady. Mamandar qazirdiń ózinde azamattyń fotosýretin sáıkestikke baǵalaıtyn AI modelin synaqtan sátti ótkizdi. Iаǵnı bolashaqta azamattarǵa jeke kýálik alý úshin tek eGov platformasynda sáıkestendirýden ótý, foto men qoltańbany júkteý, onlaın tólem jasaý men qujattyń daıyndyǵy týraly SMS kútý ǵana qajet bolady.
– 2024 jyly HQO operatorlary 15,2 mln qyzmet kórsetti. Bul rette ótinishterdiń 80%-y on qyzmetke tıesili. Biz memlekettik organdarmen birlesip, bul qyzmetterdi avtomattandyrý jáne balamasyz, tek onlaın formatqa kóshirý boıynsha jol kartasyn ázirledik. Birinshi kezeńde: jeke kýálikti aýystyrý, elektrondy sıfrlyq qoltańba berý, eńbek mıgranttaryna ruqsat berý qyzmetteri. Kelesi kezekte tirkeý qyzmetteri: kólik, jyljymaıtyn múlik, jerge qatysty qujattar kóshiriledi. Maqsatymyz – jyl sońyna deıin halyqqa qyzmet kórsetý ortalyǵynyń júktemesin 50%-ǵa deıin azaıtý, – dedi mınıstr.
Tipti onlaın-keńesshiler engizilip jatyr. Biryńǵaı baılanys ortalyǵynda 60 memlekettik qyzmet boıynsha keńes beretin, 10 qyzmet túrin kórsetetin ıntellektýaldy daýystyq kómekshi jumys isteıdi. Onyń qatarynda týý týraly kýálik, sottalmaǵany týraly jáne psıho-narkologııalyq dıspanserlerde tirkelmegeni týraly anyqtamalar jáne basqa da qyzmet túri bar. Sonymen qatar 1414 baılanys ortalyǵynyń bazasynda ákimshilik organdardyń 30-dan astam baılanys ortalyǵyn biriktiretin ortalyqtyń qyzmetine JI engizý boıynsha pılottyq jobany júzege asyrý josparlanyp otyr.
Odan bólek, memlekettik qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý úshin 5 jańa servıs engizildi. Bul týraly Úkimet otyrysynda «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» KeAQ basqarma tóraǵasy Arman Kenjeǵalıev málimdedi. Bul jańalyqtardyń ishinde ár paıdalanýshyǵa jeke qyzmet kórsetetin «jeke menedjer» bar. Sondaı-aq shetel azamattaryn tirkeýge elektrondyq kelisim servısi qosyldy. Endi úı ıeleri jalǵa alýshylardy ýaqytsha tirkeý týraly SMS-habarlama alady. Bul shara turǵyn úı ıesin eskertpeı, sheteldikterdi tirkeýdi boldyrmaıdy.
Aqparattyq júıeler jumys istemegen jaǵdaıda paıdalanýshylardan ótinishterdi qabyldaýǵa qosymsha servıs ázirlendi. Mańyzdy jańalyqtardyń biri – derbes derekterge qol jetkizýdi baqylaý. Ol HQO qyzmetkerleriniń azamattardyń jeke aqparatyna olardyń kelisiminsiz qol jetkize almaıtyndyǵyna kepildik beredi. Sonymen qatar jyljymaıtyn múlik ıelerin barlyq tirkeý áreketteri týraly avtomatty túrde habardar etýge bolady. Ol habarlamalardy elektrondyq úkimet portalyndaǵy jeke kabınetke jiberedi.
Eń bastysy, júrgizýshi kýáligine emtıhan tapsyrý úderisine jańa tehnologııalar jasalady. Iаǵnı júrgizýshi kýáligine emtıhan tapsyrý úderisine tolyqtyrylǵan naqtylyqtyń (AR) jáne kompıýterlik kórýdiń (Computer Vision) zamanaýı tehnologııalaryn engizý josparlanyp otyr. Buǵan qosa, Eýropa elderiniń tabysty tájirıbesi negizinde emtıhan qabyldaý tártibi, sondaı-aq kólik quraldaryn tirkeý rásimi qaıta qaralatyn bolady.
Jobaǵa 5 myń mektep qosyldy
«BTS Digital» JShS bas dırektory Nurtaı Ábilǵalıev Úkimet otyrysynda elimizdegi «Áleýmettik ámııan» jobasynyń iske asyrylýy týraly baıandady. Joba Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn oryndaý maqsatynda júzege asyrylyp jatyr ári memlekettik qoldaý sharalarynyń tıimdiligin arttyrýdy kózdeıdi.
– Qazir «Áleýmettik ámııan» Úkimettiń elektrondyq portaly – e-Gov mobile ishinde jeke qyzmet retinde iske qosylǵan. Aqshalaı emes memlekettik qoldaý sharalaryn kórsetýde Densaýlyq saqtaý mınıstrligimen birlesip «Dári-dármekpen qamtamasyz etý» servısi iske asyryldy. «Áleýmettik ámııan» arqyly dári-dármekter búkil respýblıkaǵa beriledi. Elimizdegi barlyq 773 dárihana qosylǵan. Búginde 4,2 mln-nan astam resept qamtamasyz etildi.
Ol medısınalyq qyzmetkerlerdiń júktemesin azaıtady, qaǵaz resepter alý úshin dárigerge barýdyń qajeti joq. Dári-dármek alý tarıhy bir qosymshada saqtalady ári dárini óz betimen ala almaıtyn jaǵdaıda jaqyn týystarymen bólisý múmkindigi bar. «Áleýmettik ámııan» medısınalyq uıymdar tarapynan jalǵan esep berý táýekelin tómendetip, «Qazaqtelekom» AQ tańbalaý júıesi arqyly dáriniń óndirýden elge kirgizilgen sátinen bastap satylymnan alynǵanǵa deıingi jolyn qadaǵalaıdy, – dedi N.Ábilǵalıev.
Sondaı-aq ol Oqý-aǵartý mınıstrligimen birlesip «Tegin ystyq tamaqpen qamtamasyz etý» qyzmeti iske asyrylǵanyn aıtty. Qazirgi ýaqytta jobany el ishine taratýǵa kúsh salynyp jatyr. «Áleýmettik ámııanǵa» 5 myńnan astam mektep qosylyp, 2,6 mln-nan astam túski tamaq berildi.
11,1 mıllıon sandyq qujat paıdalanyldy
Elimizde elektrondyq qyzmetterdiń kómegimen jol trafıgi men sottarǵa júktemeni azaıtý kózdelip otyr. Úkimet otyrysynda «Freedom» kompanııasynyń memlekettik qyzmetter men servısterdi iske asyrý barysy týraly «Freedom Holding Corp» kompanııasynyń negizin qalaýshy ári ıesi Tımýr Týrlov aıtyp berdi. Atap aıtqanda, ol saqtandyrýdyń sıfrlyq ónimderi 21-den astam memlekettik ıntegrasııany paıdalanatynyn atap ótti.
– Biz naryqta HQO 2.0 AJ servısine alǵashqy bolyp qosyldyq, onyń sheńberinde avtokólik tirkelgen sátten bastap saqtandyrý ótemin usynamyz, al basqalarynda saqtandyrý qorǵanysy kelesi kúni iske qosylady. Bir jyl buryn Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi Eýroprotokol tetigin iske qosty, onda shyǵyny 100 AEK-ke deıin quraıtyn JKO jol polısııasynyń qatysýynsyz jáne sottarǵa júginbeı retteýge bolady, osylaısha memlekettik organdarǵa júktemeni azaıtyp, tólemderdi alý úderisin jedeldetedi. Bizdiń dtp.kz saqtandyrý jaǵdaılaryn retteý ónimimiz kúntizbelik 5 kún ishinde tólemder jasaıdy, al naryq boıynsha tólemderdiń ortasha merzimi 92 kúndi quraıdy. Degenmen, memleket jasap otyrǵan barlyq jaǵdaıǵa qaramastan Eýroprotokol tetigin paıdalaný úlesi tómen kúıinde qalyp otyr, – dedi T.Týrlov.
Memleket pen jeke sektor arasyndaǵy áriptestik memlekettik qyzmet kórsetý salasyn transformasııalap keledi. Kaspi.kz basqarma tóraǵasy Mıhaıl Lomtadze Úkimet otyrysynda Memlekettik qyzmetterdi sıfrlandyrý jónindegi memlekettik organdarmen birlesken jumys týraly aıtty.
Ol jumystyń basty maqsaty – otandastarymyzdyń turmysyn jaıly etetin ınnovasııalyq servısterdi qurý ekenine toqtaldy.
Byltyr Kaspi.kz qosymshasy arqyly 11,1 mıllıon sandyq qujat paıdalanyldy, 1,3 mıllıon avtokólik tirkeýden ótti, 220 myń adam júrgizýshi kýáligin aldy, 277 myń jeke kásipkerlik tirkeldi. Sonymen qatar 2024 jyly salyqtar men tólemder boıynsha 7,5 mıllıon tóleýshi tirkelip, Kaspi.kz arqyly 2,2 trıllıon teńge bıýdjetke tústi. Bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 34%-ǵa artyq.