Japonııada ótken ALEM – Expo 2025 kórmesinde donorlyq organdardy saqtaýǵa arnalǵan otandyq biregeı qurylǵy tanystyryldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Iýrıı Pıa jetekshilik etetin UMC Júrek ortalyǵynyń dáriger-zertteýshiler toby 13 sáýir men 13 qazan aralyǵynda Japonııanyń Osaka qalasyndaǵy Dúnıejúzilik Expo-2025 kórmesinde «ALEM» atty biregeı júıeni tanystyrady. Donorlyq júrekti saqtaý jáne tasymaldaýǵa arnalǵan qurylǵy «Heart Center Foundation» qoǵamdyq qorynyń qoldaýymen júzege asyrylǵan.
ALEM (Astana Life Ex-situ Machine) qurylǵysy – donorlyq organdardyń ómirsheńdigin 24 saǵattan astam ýaqyt boıy saqtaýǵa múmkindik beretin ınnovasııalyq ázirleme. Bul Qazaqstan sııaqty aýmaǵy úlken elder úshin asa mańyzdy dúnıe. Sebebi transplantologııa salasyndaǵy basty máselelerdiń biri – aǵzalardy der kezinde jetkizý. Dástúrli ádispen organ nebári 4-6 saǵat saqtalsa, ALEM tehnologııasy aǵzadaǵy jaǵdaıǵa barynsha tıimdi orta jasap, qajetti temperatýrany saqtap, qandy ottegimen qanyqtyryp, ómirlik mańyzdy kórsetkishterdi naqty ýaqyt rejıminde baqylaýǵa múmkindik beredi.
«Biz aýa raıynyń qolaısyzdyǵyna baılanysty donorlyq júrekti ýaqytynda ala almaı, kúrdeli jaǵdaıǵa tap boldyq. Sol kezde Qazaqstan úshin qoljetimdi ári tıimdi bolatyn óz júıemizdi jasaý ıdeıasy týyndady», dep eske alady joba jetekshisi ári UMC Basqarma tóraǵasy Iýrıı Pıa.
Qıyn sátte paıda bolǵan tyń ıdeıa qazir tıimdiligi men qaýipsizdigin janýarlarǵa jasalǵan klınıkaǵa deıingi zertteýler barysynda dáleldegen qurylǵyǵa aınaldy. Tanymal kardıohırýrgtiń aıtýynsha, atalǵan qurylǵyda donorlyq aǵzany tek saqtap qana qoımaı, qajet bolǵan jaǵdaıda emdeý múmkindigi bar. Bul transplantasııa nátıjesin jaqsartyp, kómekke muqtaj adamdarǵa úmit syılary sózsiz.
«Hırýrg retinde aıtarym – bir adam eshteńe tyndyra almaıdy. Myqty nátıje komandalyq jumysqa tikeleı baılanysty. Bizdiń aýqymdy jobamyz úshin bilikti mamandar fızıkalyq, ıntellektýaldyq turǵyda tynbaı ter tókti. Osy rette, «Heart Center Foundation» qoǵamdyq qory materıaldyq qoldaý bildirmegende, bul joba áste júzege aspaıtyn edi», dep aǵynan jaryldy Iýrıı Pıa.
Medısınalyq júıeni ázirleýge ınjenerlermen qatar kardıohırýrgter, perfýzıologtar, anestezıolog-reanımatologtar, morfologtar, meıirger isi mamandary, zerthanashylar jáne UMC Júrek ortalyǵynyń ózge de qyzmetkerleri atsalysty. Ideıadan bastap qurylǵyny qurýǵa deıingi jol birneshe jylǵa sozyldy. Endi alda ALEM júıesine klınıkalyq zertteýler júrgizý kezeńi tur.
Myńdaǵan adamnyń ómirin qutqarýǵa jol ashatyn qurylǵy Dúnıejúzilik Expo-2025 kórmesinde halyqaralyq qaýymdastyqqa keńinen tanystyrylyp jatyr. Aıta keteıik, bıylǵy kórmeniń basty taqyryby – «Designing Future Society for Our Lives»(«О́mirimiz úshin bolashaq qoǵamdy qalyptastyrý»). «QazExpoCongress» ulttyq kompanııasymen bezendirilgen ALEM jobasy Qazaqstan pavılonyndaǵy «Connecting Lives» («О́mirlerdi biriktirý») aımaǵynda usynyldy. ALEM-niń 2025 jylǵy Expo kórmesine qatysýy seriktesterdiń qoldaýynyń arqasynda múmkin boldy.
«Bul ónim naǵyz serpilis ákeldi. Tehnologııa burynnan belgili bolǵandyqtan, ony jańashyldyq dep qabyldaı almaısyń. Dese de, is júzinde klınıkaǵa deıingi bastapqy synaq deńgeıinde bolsa da ony júzege asyryp, bir táýlikke deıin qoldaný – medısına úshin úlken jetistik der edim. ALEM júıesinde organdy tek saqtamaı, deneden tys jerde emdeýge bolatyny mańyzdy», dep atap ótti joba avtorlarynyń biri, UMC Júrek ortalyǵynyń Klınıkalyq akademııalyq kardıohırýrgııa departamentiniń dırektory Tımýr Lesbekov.
Expo-2025 kórmesine qatysý – transplantologııany damytýdyń mańyzdylyǵyn jetkizý, kásibı qaýymdastyqty ortaq maqsat jolynda biriktirý, sondaı-aq Qazaqstannyń ǵylymı jáne tehnologııalyq áleýetin kórsetý múmkindigi. Mundaı pikirdi «Heart Center Foundation» qoǵamdyq qorynyń dırektory Murat Zaýyrov ta alǵa tartyp otyr. Qor kardıologııa, kardıohırýrgııa jáne transplantologııa salalarynda ozyq tehnologııalardy, bilim berý bastamalaryn jáne aǵartýshylyq jobalardy qoldaý arqyly ınnovasııalardy damytýǵa aıtarlyqtaı úles qosyp keledi.
«Bul – Qazaqstan úshin tarıhı sát. Biz halyqaralyq deńgeıdegi kórmede alǵash ret osyndaı aýqymdy medısınalyq jobany – ALEM qurylǵysyn kópshilik nazaryna usyndyq. Dúnıejúzilik kórmege qatysý álem boıynsha transplantologııa múmkindikterin keńeıtip, ınnovasııalardyń mańyzdylyǵyna nazar aýdartyp, dárigerlerdi, ǵalymdardy jáne ınjenerlerdi biriktirip, adam ómirin saqtap qalý jolynda jańa sheshimderdi birlese izdeýge múmkindik beredi. Bizdiń basty maqsatymyz – ázirlemeni jurtshylyqqa jaı ǵana kórsetý emes, jahandyq tehnologııalyq jáne medısınalyq progrestiń bir bóligine aınalý», dep tolyqtyrdy Murat Zaýyrov.
Joba avtorlarynyń aıtýynsha, ALEM tárizdi tehnologııalar dástúrli klınıkalyq sheshimderdiń shekarasynan shyǵyp, medısınalyq ǵylymnyń kókjıegin keńeıtedi jáne ozyq tehnologııalardy solarǵa muqtaj adamdar úshin qoljetimdi etedi.