Qazirgi ýaqytta Ertis-Baıan óńirinde mobıldi keshendermen jáne tirkegishtermen jabdyqtalǵan 20 patrýldik avtokólik bar. О́ńir polısııasy avtokólikterdiń qozǵalysyn baqylaıtyn mobıldi keshender men kameralar sanyn kóbeıtip, joldaǵy qaýipsizdikti kúsheıtý kózdelip otyr. Osy oraıda О́ńirlik jergilikti polısııa qyzmeti basqarmasynyń bastyǵy Qýanysh Mustafınovty áńgimege tarttyq.
– Keıingi ýaqytta júrgizýshiler qaýymy oblys aýmaǵynda mobıldi keshender ornatylǵan patrýldik kólikterdiń kóbeıgenin baıqap otyr. Bul neden týǵan qajettilik? Aıypppuldy eselep, bıýdjettiń búıirin tompaıtý úshin be, álde júgensiz júrgizýshilerdi quryqtaýdyń amaly ma?
– Pavlodar oblysy boıynsha mobıldi keshendermen jáne tirkegishtermen jabdyqtalǵan patrýldik mashınalardyń sany búginde 20-ǵa jetti. Onyń jartysy – «Kıber Sherıf» jáne ózgesi «Ekin Patrol» júıeleri. Barlyq júıe yqtımal jol-kólik oqıǵalarynyń aldyn alý maqsatynda respýblıkalyq, oblystyq jáne aýdandyq mańyzdaǵy avtojoldar boıyna jumyldyrylǵan. Sondaı-aq birnesheýi oblys ortalyǵyndaǵy qoǵamdyq tártipti jáne jol qaýipsizdigin qamtamasyz etýge qatysady. «Kıber-sherıf» pen «Ekin Patrol» borttyq apparattyq-baǵdarlamalyq keshenderi 360 gradýsta foto-beıne tirkeýin jáne panoramalyq beıne jazbasyn júzege asyra alady. Atap aıtqanda, memlekettik tirkeý nómirlerin taný, izdeý bazalary boıynsha tehnıkalyq quraldardy avtomatty túrde tekserip, ınspektorlardy habardar etý. Eń sońy, geoaqparattyq júıelerdi paıdalana otyryp, avtokólikterdiń jyldamdyǵyn anyqtaıdy. Jańashyl tehnologııanyń barlyǵy azamattardyń qaýipsizdigin nyǵaıtýǵa, júrgizýshilerdiń tártibin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
– Eger álgindeı patrýldik kólikter joldaǵy tártipti torýyldaý kezinde arnaıy jaryq sıgnaldaryn qospasa, polıseı qyzmetkerleri zańdy buzǵan bolyp eseptele me?
– Patrýldik-bekettik qyzmet atqarý nusqaýlyǵyna súıensek, polısııa ınspektory tikeleı avtojoldy patrýldeý kezinde jalpyǵa ortaq jol qozǵalysy erejelerin ustanady. Al jol-kólik oqıǵasy týraly shaqyrý nemese habarlama túsken jaǵdaıda, jol qozǵalysynda basymdyq alý úshin kók jáne qyzyl tústi jaryq maıagyn, arnaıy dybys sıgnalyn qosyp qozǵalýy qajet. Kúndizgi mezgilde arnaıy sıgnal jol qozǵalysy erejelerin buzýshylyqty tikeleı anyqtaǵan jaǵdaıda ǵana qoldanylady. Al jol qozǵalysyna qatysýshylardyń jol erejesin buzǵan sátin túsirý kezinde patrýldik kóliktiń jaryq sıgnaly qosylmaı tursa, ol zań buzýshylyq bolyp eseptelmeıdi. Sebebi quqyqbuzýshylyq avtomatty baǵdarlamalyq júıemen anyqtalady.
– Al túngi ýaqytta she?
– Polısııa qyzmetkerleriniń patrýldik bekettik qyzmetti atqarýy jónińdegi nusqaýlyqty bekitý týraly Ishki ister mınıstriniń 2023 jylǵy 15 aqpandaǵy №164 buıryǵynda táýliktiń qarańǵy ýaqytynda patrýldeý turaqty jaryq sıgnalyn qoldana otyryp júzege asyrylady dep kórsetilgen. Bul buıryqty buzǵan polısııa qyzmetkerlerine Quqyq qorǵaý qyzmeti týraly zańnyń 57, 58-baptaryna sáıkes shara qoldanylady.
– Byltyr oblystaǵy mobıldi keshender neshe zań buzýshylyqty tirkedi?
– 2024 jyly Pavlodar oblysy aýmaǵynda mobıldi keshenderdin kómegimen 35 myńnan asa uıǵarym shyǵarylyp, jalpy somasy 488 mln teńgeden asatyn aıyppul salyndy. Zańbuzýshylyqtyń basym bóligi – jyldamdyqty arttyrý.
– О́ńirde «Sergek» júıesine uqsas kameralar ornatý qarastyrylǵan ba? Ol qashan júzege asyrylady?
– Bıyl Pavlodar, Ekibastuz jáne Aqsý qalalarynda, sondaı-aq respýblıkalyq mańyzy bar avtojoldarda zań buzýshylyqtardy tirkeý júıelerin ornatý josparlanǵan. Bul – eń áýeli jergilikti atqarý bılikteriniń quzyryndaǵy másele. Oblysta bul boıynsha arnaıy joba qabyldanyp, qarajat qarastyrylǵan. Jańa júıeler ornatylsa, júrgizýshilerdiń tártibi nyǵaıyp, jol-kólik oqıǵalary azaıa túsedi degen úmittemiz.
– Jol-kólik apattarynyń kóbeıýine kóbine qandaı jaǵdaı sebep bolyp otyr?
– Júrgizýshilerdiń qarsy baǵytqa shyǵyp ketýi, jyldamdyqty shamadan tys asyrý men jaıaý júrginshilerge jol bermeýi qaıǵyly jaǵdaıǵa jıi soqtyryp jatyr. Jyl basynan beri oblysymyzda jol-kólik apatynyń sany 57 paıyzǵa óskeni baıqaldy. Onyń ishinde qaza tapqandar sany kóbeıip, zardap shekken adamdardyń úlesi 62 paıyzǵa artqan. Avtojoldarda jyldamdyq rejimin buzǵan 26 myńǵa jýyq júrgizýshi anyqtaldy. Jyldamdyqty arttyrý – óńir joldarynda eń kóp taralǵan zań buzýshylyqtyń biri. Mysal úshin jaqynda Astana – Pavlodar avtojoly boıynda «Haval dargo» avtokóligi saǵatyna 207 shaqyrymmen júıtkigeni kameraǵa túsip qaldy. Júrgizýshi 157 280 teńge somasynda aıyppul tóledi. Taǵy bir jaǵdaıda «Range Rover» avtokóligi ustaldy. Ol saǵatyna 237 shaqyrym jyldamdyqpen júrgen. Kez kelgen shekten tys jyldamdyq jol qozǵalysyna qatysýshylar úshin úlken qaýip tóndiredi. Olardyń barlyǵy jazasyz qalmaıdy. Aıyppulǵa jol qozǵalysy erejelerin buzǵany úshin qoldanylatyn ákimshilik shara emes, erejelerdi saqtaýdyń mańyzdylyǵyn, qozǵalysqa qatysýshylardyń ómiri men densaýlyǵyna qurmetpen qaraýdy eske salatyn tártiptik qural retinde qaraǵan durys.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Murat QAPANULY,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy