Qazir qoǵamda jasandy ıntellekt (JI) salasy eń kóp talqylanyp, qyzyǵýshylyq týdyryp otyr. Shyndyǵynda, buryn ǵylymı-fantastıkalyq fılmderden ǵana kórip armandaǵan dúnıelerimiz aqıqatqa aınalyp keledi. Biraq bul tehnologııa bizge paıda ákele me, álde qaýip tóndire me? Osy suraq meni jıi oılandyrady.
Men – 11-synyp oqýshysymyn. Bolashaǵymdy jýrnalıstıka salasymen baılanystyrýdy armandaımyn. Aqparatpen jumys isteý, shyndyqty izdeý, qoǵamǵa oı tastaý – men úshin óte mańyzdy. Al JI bul salaǵa da áser ete bastady: maqalalar jazý, jańalyqtardy shuǵyl túrde taratý, tipti daýys arqyly mátin qurastyrý sııaqty múmkindikter paıda boldy. Bul ári qýantady, ári oılandyrady.
Jasandy ıntellektiniń arqasynda ǵylym men bilim salasynda úlken jetistikterge qol jetkizildi. Mysaly, kúrdeli aýrýlardy erte anyqtaý, jeke oqý baǵdarlamalaryn qurastyrý, aýdarmany avtomattandyrý buryn-sońdy bolmaǵan jańa múmkindikterdi ashty. Sondaı-aq JI muǵalimder men dárigerlerge kómekshi retinde qyzmet ete alady. Bul – keremet jetistik. Dál sol sııaqty, jýrnalıstıkada da derekterdi taldaý, taqyrypqa saı kreatıv usyný, mátindi qurylymdaý syndy jumysty jyldam ári tıimdi atqarýǵa bolady. Iаǵnı JI durys qoldanylsa, adamnyń jumysyna kómekshi, shabyt kózi bola alady.
Alaıda jasandy ıntellektiniń damýy adamzatqa qaýip tóndirýi de múmkin. Keıbir mamandyqtar joıylyp barady. Mysaly, call-ortalyq operatorlary, aýdarmashylar, tipti keıbir jýrnalısterdiń de ornyn algorıtmder basyp jatyr. Bul jumyssyzdyqty arttyrady. Sonymen qatar JI arqyly jalǵan aqparat taratý, feık jańalyqtar jasaý nemese kıbershabýyl uıymdastyrý syndy qaýip te bar. Qoldanýshy jaýapsyz bolsa, bul tehnologııa qoǵamǵa zııan keltiredi.
Bir jaǵynan, jasandy ıntellekt – qural ǵana. Ony qalaı qoldaný adamnyń ózine baılanysty. Eger biz ony jaqsylyqqa, damýǵa jáne kómekke paıdalansaq, ol bizge jańa múmkindik esigin ashady. Al ony baqylaýsyz damyta bersek, bolashaqta qıyndyqtar týyndaýy múmkin. Menińshe, bul tehnologııany toqtatý emes, júıeli túrde damytý jáne baqylaý mańyzdy. Basty mindet – JI-di adamǵa qyzmet etetin deńgeıde ustaý.
Anyǵyn aıtqanda, jasandy ıntellekt – qaýip te, múmkindik te. Ol bizdiń bolashaǵymyzdy ózgertetini anyq. Biraq bolashaq búgingi jastardyń qolynda. Biz jaýapty, bilimdi, izdenimpaz bolsaq, JI bizge kómektesedi. Al eger beıqam qarasaq, ol bizdi basyp ozady. Tańdaý ózimizde.
Hadısha PERDEBAI
Túrkistan oblysy