Ai – bilim salasynyń shamshyraǵy

Pavlodarda ótken muǵalim­derdiń tamyz keńesinde otan­dyq kompanııalar ózderiniń ınno­vasııalyq jobalaryn usyndy. Bilim berý salasyn sıfrlandyrý, oqytý úrdisine zamanaýı tehnologııalardy engizý jáne ustazdardyń jumysyn jeńildetý – jańasha baǵytta túzilip otyrǵan mıssııalar.

«Bilim keleshegi – adal azamat, kásibı maman» taqy­rybynda ótken dástúrli tamyz jıynynda oblys ákimi Asaıyn Baıhanov Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Búgin sanaly urpaq tárbıeleı alsaq, erteń zaman kóshiniń basynda júremiz» degen úndeýi árbir pedagog úshin basty baǵdar bolýǵa tıis ekenin atap ótti.

– Bilim berý sapasyn únemi arttyryp otyrý qajet. El Prezıdenti bul salada eshqandaı qatelikke jol berýge bolmaıtynyn ataǵan. О́ıtkeni baqytty bala – eldiń baqyty, al ustazdar osy bolashaqqa jol ashady. Bilim zamanaýı, tehnologııalyq, sonymen birge áleýmettik baǵdarlanǵan bolýy kerek. Pavlodar oblysy árdaıym osy mańyzdy saladaǵy kóshbasshylardyń qatarynda, – dedi óńir basshysy.

Sýretti túsirgen – Valerıı Býgaev

Búginde oblysta 23 myńnan astam pedagog jumys isteıdi, olardyń 15 myńnan astamy biliktiligin arttyrǵany úshin eńbekaqysyna qosymsha ústemeaqy alady. Úsh jyldyń ishinde óńirdegi bilim berý salasynyń bıýdjeti eki esege ulǵaıyp, 250 mıllıard teńgeden asty. Bul oblystyq bıýdjettiń jartysynan astamyn quraıdy. Jańa mektepter men balabaqshalar salynyp, 182 mekeme jańǵyrtyldy, oqý oryndaryndaǵy qaýipsizdik tolyǵymen qamtamasyz etildi. Bıyl kolledjderge bólingen oryn­dar sany rekordtyq kórsetkishke jetti – 6 250 oryn, al túlekter oqýlaryn aıaq­taǵannan keıin júz paıyz jumysqa ornalasady.

О́tken oqý jylynda pavlodarlyq oqýshylar halyqaralyq jáne respýb­lı­kalyq deńgeıdegi bilim saıystarynan 329 medal jeńip alyp, respýblıkada úzdik komanda atanýy. Bilim alý múmkindiginiń teń dárejede bolýyna erekshe nazar aýdarylyp otyr. О́ńirdiń 387 mektepke deıingi uıymynda 36 myń bala tárbıelense, 3-6 jas aralyǵyndaǵy jetkinshekterdi qamtý kórsetkishi 100 paıyzǵa jetti. Jaqyn kúnderi Birlik, Zańǵar, Aqtoǵaı aýyldarynda,  Pavlodar qalasynyń «Dostyq» shaǵyn aýdanynda jańa balabaqshalar esigin aıqara ashady. Shilde aıynan bastap óńirdegi balabaqshalarda vaýcherlik qarjylandyrý jobasy engizildi. Bul degenimiz – ata-analardyń ózderi bala­baq­­shany tańdaıdy, al memlekettik tap­­syrys balanyń sońynan «júredi». Atal­ǵan tásil balabaqshalardaǵy kezekti 50 paıyzǵa tómendetýge múmkindik berip otyr.

О́ńir mektepterinde 117 myńnan astam oqýshy bilim alady. Bıyl 10,5 myń bala alǵash ret mektep tabaldyryǵyn attaǵaly otyr.

Bilim berý sapasyn jaqsartý úshin 130 zamanaýı kabınet engizildi, onyń 85 pa­ıyzdan astamy mýltımedııalyq qural­darmen jabdyqtalǵan. Bıyl Pavlodar qalasynyń «Dostyq» shaǵyn aýdanynda, Pavlodar aýdanynyń Birlik aýylynda jańa mektepter iske qosylady. Aqqýly jáne Ertis aýdandaryndaǵy apatty jaǵdaıda turǵan mektepterdiń ornyna zamanaýı ǵımarattar salyndy. Keler jyly Qyzylqaq aýylynda, Pavlodar qalasynyń «Ýsolka» shaǵyn aýdanynda mektepter salý, sondaı-aq Ekibastuz aımaǵynyń Atyǵaı aýylyndaǵy mektep qurylysyn aıaqtaý josparlanǵan. Sondaı-aq Ekibastuzda ınklıýzıvti balabaqsha retinde ashylatyn ǵımaratty qaıta jańartý bastaldy. Aqsýda jańa mamandandyrylǵan mekeme, al Maıqaıyń kentinde mýzyka mektebi salynady.

Jıynda «Adal azamat – kásibı maman» qaǵıdaty negizinde tárbıe men bilimniń birtutastyǵy, jas urpaqtyń qaýipsizdigi, sonymen birge bilim berý júıesine jasandy ıntellektini engizý máseleleri talqylandy. Jańa oqý jylynda mektepterdegi bilim berý úr­di­sine jasandy ıntellektini engizý bas­tal­maq­shy. Pedagogter sıfrlyq resýrstardy qoldaný boıynsha arnaıy kýrstardan ótedi.

– Memleket basshysy bilim berý sapasyn arttyrý, balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, jasandy ıntellektini engizý jáne ustaz mártebesin qorǵaý jóninde naqty bes mindet qoıdy. Bul – aldaǵy jumysymyzdyń mıssııasy. Jyl sońyna deıin balalardyń múddelerin eskeretin jáne otbasy, bilim berý, densaýlyq saqtaý, áleýmettik qorǵaý, quqyqtyq qorǵaý, qaýipsiz orta qurý, bos ýaqyt pen sportty uıymdastyrýdyń 7 strategııalyq baǵytyn qamtıtyn «Qazaqstan balalary» atty biryńǵaı baǵdarlama qabyldanatyn bolady, – dedi keńeske qatysqan Oqý-aǵartý mınıstrligi bilim salasyndaǵy sapany qamtamasyz etý komıtetiniń tóraǵasy Serik Áshirov.

Jas urpaq – memleket amanaty. Qatysýshylar bilim men tárbıeni úılestirýdiń mańyzdylyǵyn da atap ótti. Ony iske asyrý úshin óńirde «Altyn saqa» jáne «Samǵaý» sııaqty jańa ortalyqtar qurylǵan, sonyń arqasynda qosymsha bilimmen qamtý kórsetkishi 98 paıyzǵa deıin ósti. Jaqyn arada oqýshylardy qoǵamdyq paıdaly isterge tartýǵa baǵyttalǵan «Urpaq úni» atty jańa joba ómirsheń etiledi. Buǵan qosa Ertistiń Pavlodar óńirinde býllıngke qarsy «Kiva» jáne «DosbolLIKE» jańa jobalary iske qosylady. Sondaı-aq ómirlik qıyn jaǵdaıǵa tap bolǵan otbasylardy anyqtaý úshin arnaıy sıfrlyq júıe ázirlenip jatyr.

Pavlodar oblysy mektep baǵdarlama­laryna AI-di ıntegrasııalaý maqsatynda qanatqaqty alań bolyp belgilendi, bul derbes oqytý júıesin qurýǵa múmkindik bermekshi. 2025–2026 oqý jylynda pedagogter saralanǵan jáne ınklıýzıvti bilim berý úshin sıfrlyq quraldardy qoldaný boıynsha arnaıy oqýdan ótedi.

Otandyq «Smart Bolashaq» kompanııa­sy mektep oqýshylaryna kásibı baǵdar berýge arnalǵan jańa sıfrlyq ónimin tanystyrdy. Joba oqýshylarǵa 7-8-synyptan bastap, bolashaq mamandyǵyn aıqyndaýǵa kómektesýdi kózdeı­di. Kom­panııa ókilderiniń sózinshe, baǵdar­lama jasandy ıntellekt negizin­de jasal­ǵan jáne halyqaralyq standart­tar­ǵa sáıkestendirilgen.

«Bizdiń júıe ár oqýshyǵa jeke traek­torııa quryp beredi. Oqýshy testi­leý­­den ótkennen keıin óziniń qabileti men qy­zy­ǵý­shylyǵy boıynsha naqty usy­nystar alady. Júıe maman­dyqqa qajetti pán­der­di, sáıkes joǵa­ry oqý oryn­daryn, sonymen qatar eńbek nary­ǵyn­daǵy boljamdy jalaqy mól­sherin kórsetedi», deıdi baǵdarlama avtorlary.

Jobanyń ereksheligi – kásibı baǵdar úderisine bir mezgilde úsh taraptyń, ıaǵnı oqýshy, mektep, ata-ananyń qatysa alýy. Muǵalimder búkil synyp nemese mektep deńgeıinde taldaý ala alady, al ata-analar balasynyń qabileti men qy­zy­ǵýshylyǵyn qadaǵalap, bir­lese she­shim qabyldaıdy. Oqýshy júıege QR-kod arqyly tirkelip, óziniń jeke kabı­netinde test tapsyrady. Test suraq­tary balanyń beıimdiligin joǵa­­ry dáldikpen anyqtaıdy. Kompanııa ókil­deri mundaı sıfrlyq quraldyń basty artyq­shylyǵy resýrsty únemdeý eke­nin aıtady. Bul sheshim otbasynyń da, mekteptiń de, memlekettiń de ýaqytyn únemdeıdi. Eń bastysy, bala erte jastan óz baǵytyn anyqtap, bolashaqqa senimdi qadam jasaıdy. Sıfrlyq ónim qazirdiń ózinde Batys Qazaqstan, Mańǵystaý oblys­tarynda jáne Qaraǵandydaǵy bir­neshe «Keleshek mektepterinde» qol­da­nyla bastaǵan. Aldaǵy ýaqytta ol Pavlodarǵa da kelýi yqtımal.

Elordalyq «IQ» kompanııalar toby usyn­ǵan ınnovasııalyq jobalar da us­taz­dardyń kózaıymyna aınaldy. Munda kompıýterlik jabdyqtar óndi­risi – ınteraktıvti panelder, monoblokter, noýtbýkter jáne derbes kompıýterler qurastyrylady. Keler jyldan bastap otandyq júıeli platalar men qýattandyrǵyshtardyń tolyq óndirisin jolǵa qoıý kózdelgen. Bul – otandyq IT-ındýstrııa úshin mańyzdy qadam bolmaqshy. «Kıber Formýla 3» kompanııasy muǵalimder men oqýshylardy jańa tehnologııalar men jasandy ıntellekt quraldaryn tıimdi qoldanýǵa úıretedi. Al «5 Bit» kompanııasy, bilim berý salasyndaǵy basqarý júıesin avtomattandyrýǵa negizdelgen. Joba aıasynda muǵalimderdiń kúndelikti esep-qısabyn azaıtyp, ákim­­­shilik jumystardy jeńildetetin baǵdarlamalyq jasaqtama ázirlenip jatyr. Jasandy ıntellekt platformasy us­­tazdar qaýymynyń qyzy­ǵýshylyǵyn týdyrdy. Mysaly, platforma Kundelik.kz qosymshasyndaǵy úı tapsyrmalaryn avtomatty túrde tekserip, qujattardy rásimdeýde kómek kórsetedi. Degenmen sońǵy baqylaýdy árqashan muǵalim júrgizedi. Joba 2026 jyldyń shilde aıyn­da qoldanysqa engiziledi dep kútilip otyr.

Atap óterligi, «Bilim berýdegi ózgeristiń 1000 kóshbasshysy» jobasyna óńirden qatysqan 21 ustazdyń 17-si búginde bilim berý uıymdaryn basqarýda. Joǵary jetistikteri men bilim salasyna qosqan zor úlesteri úshin Sábıt Ibadýllın, Farzııa Klepısa, Lılııa Stadnıkova, Oksana Koldasheva «Qazaqstannyń eńbek sińirgen ustazy» qurmetti ataǵymen marapattaldy.

Sondaı-aq jıynda jyl saıynǵy «Úzdik bilim berý uıymy – 2025» baı­qaýynyń qorytyndysy shyqty. Pavlodar qalasynyń №29 orta mektebi, Ekibastuz qalasynyń qyzdarǵa arnalǵan №25 qazaq gımnazııasy, Aqsý qalasynyń №24 balabaqshasy, balalar men jas­tar­ǵa arnalǵan ekologııa jáne týrızm ortalyǵy, sondaı-aq Pavlodar tehno­logııalyq kolledji úzdikter qatarynan kórindi. Barlyq jeńimpaz 50 mln teńge sertıfıkat ıelendi.

Bilim berý salasyn damytýǵa eleýli úles qosqan pedagogterge de erekshe nazar aýdaryldy. «Bilim berý isiniń qur­metti qyzmetkeri» belgisimen 6 pedagog marapattaldy.

Keńes aıasynda uıymdastyrylǵan «sıfrlyq kórmede» zamanaýı tehnı­­­­­kalyq jáne pedagogıkalyq sheshimder usynyldy. Jasandy ıntellekt jáne áleýmettik bastamalar salasyndaǵy jetekshi sarapshylar AI engizýge, úzdiksiz bilim berý ekojúıesin qurýǵa jáne bala tárbıesindegi otbasynyń rólin nyǵaıtýǵa basa nazar aýdardy. «Almatykitap» baspasy óńirdiń shaǵyn jınaqty mektepterine «TopIQ-Mobil Box» 40 mobıldi bilim berý keshenin tegin usynyp, óńirdiń bilim berý júıesine qoldaýyn bildirdi.

Pavlodar oblysy