• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Jádiger 04 Qyrkúıek, 2025

Malaısary batyrdyń saýyty

30 ret
kórsetildi

Abylaı zamany batyrlarynyń biri Malaısary batyrdyń saýyty Pavlodardaǵy mýzeıde qaz-qalpynda saqtalyp tur. Jádigerdiń jalpy salmaǵy – 15 kılogramm.

Atalǵan qundy mura mýzeıge 1953 jyly tapsyrylǵan. Jádigerdi týys­tary kóp jyl boıy jerge kómip saqtaǵan eken.

Mekemeniń bólim basshysy Jeńisbek Qadyrulynyń aıtýynsha, saýyt qysqa jeńdi, taza temir shynjyrlardan jasalǵan. Shynjyrlar jar­tylaı úzilgen. Jalpy salmaǵy 15 kılony quraıdy.

«Saýytty Malaısary batyr bozbala shaǵynda kıgen. Onyń temir shynjyrlaryn kezinde týystary ózderine eskertkish zat retinde bir-birden sheship alǵan desedi. Tipti kıe tutyp, yrymdap alǵandar da bolǵan. Mýzeıge ótken mura kóbe saýytqa uqsas, kebenek syrtynan kııýge arnalǵan. Sa­ýyt alǵashqy tapsyrylǵan qal­pynda saqtalǵan», deıdi J.Qadyruly.

Malaısary batyr ǵana emes, bıdiń rólin de atqarǵan. Ol shamamen 1700–1756 jyldar aralyǵynda ómir súrgen. Tarıhshylardyń málimetine súıensek, Malaısary – Aby­laı hannyń senimdi serigi. Qazaqtyń Reseı qol astyna kirýine qarsy kúresken jáne qazaq-qalmaq soǵysyn toqtatýǵa zor úlesin qosqan. Eki handyq arasynda beıbit kelisim jasaý saıasatyn ustan­ǵandardyń biri bolǵan.

1741–1742 jyldary Aby­laı handy tutqynnan qaı­­tarý jóninde júrgizilgen ke­lissózder barysynda Qal­dan-Seren Malaısaryǵa «tar­han» ataǵyn berdi. «Tar­han» ata­ǵy – kóneden kele jat­qan la­ýazym, dáreje. Bul ataq­tyń ıeleri alym-salyqtan bo­sa­­tylǵan, usaq qylmys úshin han aldynda ǵana  jaýap bergen.

 

Pavlodar oblysy