• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Mádenıet 24 Qazan, 2025

Abaı murasyna arnalǵan kórme ashyldy

140 ret
kórsetildi

Almatydaǵy Ulttyq ortalyq mýzeıde «Hakim Abaı murasy» atty taqyryptyq-ekspozısııalyq kórme ashyldy. Taǵylymdy shara uly oıshyldyń týǵanyna 180 jyl tolýyna oraı uıymdastyrylyp otyr, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Kórmeni mýzeı dırektorynyń mindetin atqarýshy Serjan Sarov ashyp, ultymyzdyń rýhanı dúnıesindegi shoqtyǵy bıik, qaıtalanbas týyndylar qaldyrǵan kórnekti aqynnyń shyǵarmashylyǵy halqymyzdyń taǵylymy mol, baı qazynasy ekenin atap ótti.

Sondaı-aq ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti janyndaǵy Abaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, Janǵara Dádebaıuly, Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń professory Rýda Zaıkenqyzy, Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri Baqytjan Meńlibekuly, Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ janyndaǵy Abaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń jetekshi ǵylymı qyzmetkeri Láılá Musaly, Iran Islam Respýblıkasy Bas konsýldyǵynyń mádenı attashesi Hosseın Aǵazade Abaı murasy týraly paıymdy pikir aıtyp, hakimniń rýhanı qazynasy máńgilik taýsylmaıtyn taqyryp ekenin tilge tıek etti. Ǵalymdar Abaı shyǵarmalaryn oqý, bilý, taný, jańǵyrtý men nasıhattaý tek qazaq halqynyń ǵana emes, jalpy túrki dúnıesiniń tarıhı boryshy ekenine erekshe toqtaldy.

Kórmede Abaı Qunanbaıulyna qatysty qoljazbalar, kitap basylymdary jáne ol týraly jazylǵan shyǵarmalar usynyldy. Ekspozısııada búgingi kúni ǵalymdar tarapynan Abaıdyń óz eńbegi dep tanylǵan «Biraz sóz qazaqtyń túbi qaıdan shyqqandyǵy týraly» atty biregeı týyndysy, aqyn shyǵarmalary jınaqtalǵan Múrseıit Bikeulynyń (1860–1917) qoljazbasy, Turaǵul Abaıulynyń (1875–1934) «Qazaqtyń ataqty aqyny Abaı Qunanbaıuly» atty qoljazbasy, sondaı-aq Kákitaı men Turaǵul 1909 jyly Sankt-Peterbýrgte bastyryp shyǵarǵan «Qazaq aqyny Ibrahım Qunanbaı oǵlynyń óleńi» atty erekshe basylym kópshilik nazaryna usynyldy.

Sonymen qatar kórmeden aqynnyń beıbishesi Dildániń dombyrasyn, búrkitiniń baldaǵy men toǵyzqumalaǵyn, inisi Ysqaqtyń bórigin, kishi inisi Ospannyń asyrap alǵan qyzy Mansýranyń kamzolyn, sondaı-aq urpaǵy Azat Árhamuly Ysqaqov, Semeıdegi Abaıdyń memlekettik qoryq-mýzeıi men Á.M. Jırenshın taraptarynan qurastyrylǵan Abaı áýleti men týystary jónindegi shejirelerdi jáne birneshe tyń tarıhı fotosýretterdi kórýge bolady.

Kórmede hakimniń áýleti, balalyq shaǵy, qorshaǵan ortasy men ómirbaıanyn tanystyratyn arnaıy stendter, fotomaterıaldar men muraǵat qujattary qoıylǵan. Atap aıtqanda, Abaıdyń uly Maǵaýııaǵa 1896 jyly jazǵan haty, aqynnyń óz qoly qoıylǵan qujattar, 1903 jyly berilgen minezdeme, ómir derekterine qatysty kóshirmeler, kitaptar jáne aqyn dáýiriniń kelbetin beıneleıtin jádigerler erekshe oryn aldy.

"Abaıdyń ómiri men murasy keıingi urpaq úshin ádilettilik pen adamgershiliktiń, asqaq rýh pen kemel parasattylyqtyń jarqyn úlgisi bolyp qala bermek. Onyń ar iliminde, qara sózderinde adamsha ómir súrýdiń úlgi-ónegesi jatyr",- deıdi Serjan Sarov.

Sońǵy jańalyqtar