Búginde eldegi jastar saıasatynyń basym baǵyty – 35-ke deıingi azamattardy jumyspen qamtý máselesi. Soǵan sáıkes memlekettik baǵdarlamalar men jobalar turaqty júzege asyrylyp, bos oryndar jármeńkesi jıi uıymdastyrylady. Máselen, jyl basynan beri Jastar praktıkasy kómegimen 21 myńnan asa otandasymyz eńbekke aralasty.
Jumysqa ornalastyrylǵandardyń eń kóbi – Túrkistan oblysynda. Onda – 6 myń jas, Qyzylordada – 2 300, Jambyl oblysynda – 1 700, Aqtóbede – 1 500, Shymkentte 1 300 azamat «eki qolǵa – bir kúrek» tapty. Aıta keterligi, eńbekke aralasqandardyń shamamen 60%-y – aýyl turǵyndary.
Jastar praktıkasynda eń kóp suranysqa ıe mamandyqtar – jalpy bilim beretin mektep muǵalimderi men mektepke deıingi tárbıeshiler, medısına qyzmetkerleri, baǵdarlamashy jáne zańger.
– Bıyl men Batys Qazaqstan joǵary medısınalyq kolledjin «Emdeý isi» mamandyǵy boıynsha támamdadym. Oqýdy aıaqtaǵan soń birden mansap ortalyǵyna baryp, jumyssyz retinde tirkeldim. Sol jerde maǵan jastar praktıkasy baǵdarlamasy týraly aqparat berildi. Shamamen on kúnnen keıin meni Qaratóbe aýdandyq aýrýhanasyna tájirıbeden ótýge jiberdi. Al 3 qyrkúıekten bastap sol mekemege turaqty jumysqa qabyldandym, – deıdi Oral qalasynyń turǵyny Elmar Temir.
Bastamanyń ıgiligin kórgen taǵy bir jas – Malıka Musajodjaeva. Ol Shymkent polıtehnıkalyq kolledjinde «toqýshy-operator» mamandyǵyn oqyǵan. Osy jyly dıplomyn alyp, Jastar praktıkasynyń kómegimen kilem fabrıkasyna jumysqa ornalasqan.
– Fabrıkada tańbalaý operatory bolyp eńbek etemin. Árıne, kez kelgen jasty oqýyn aıaqtaǵan soń, «tájirıbesiz qaıda jumysqa ornalasamyn?» degen suraq mazalaıtyny anyq. Saldarynan kópshiligi múldem basqa salaǵa ketedi. Meniń jolym bolyp, baǵdarlama arqyly tájirıbe jınaqtap, eńbekke aralasyp jatyrmyn. Baǵdarlama merzimi aıaqtalǵan soń, osynda turaqty jumysqa qalyp, kásibı turǵydan óskim keledi. Onyń ústine ujymda ózim sekildi jastar kóp, – deıdi M.Musajodjaeva.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń ókili Anar Bıjanovanyń aıtýynsha, jumysqa qabyldanǵan jastarǵa tájirıbe jınaýǵa kómektesetin arnaıy tálimgerler bekitiledi.
– Jastar praktıkasy mamandyǵy boıynsha bastapqy jumys tájirıbesin alý maqsatynda bilim berý uıymdarynyń túlekterine arnalǵan. Oǵan oqýyn aıaqtaǵannan keıin 5 jyl ishinde 35 jastan aspaǵan jumyssyz retinde tirkelgender jiberiledi. Uzaqtyǵy 12 aıdan aspaıdy. Qazir aı saıynǵy eńbekaqy – orta eseppen 118 myń teńge. Qarjylandyrýdy Eńbek mobıldiligi ortalyǵy «Azamattarǵa arnalǵan úkimet» memlekettik korporasııasy arqyly júzege asyrady. Tólem ekinshi deńgeıdegi bankterde ashylǵan qatysýshylardyń shottaryna qarajatty aýdarý jolymen jumys berýshi usynǵan málimetter negizinde júrgiziledi. Joldama alý úshin turǵylyqty jeri boıynsha mansap ortalyǵyna júginý qajet, – deıdi mınıstrlik ókili.
Jastar praktıkasynyń endigi jospary – 12 myńdaı jastyń jumysqa ornalasýyna járdemdesý.