Pavlodar qalasyndaǵy Daryndy balalarǵa arnalǵan №8 mektep-lıseıiniń 7-synyp oqýshysy Qaısar Jumabek ustazynyń jetekshiligimen sý sapasyn tekseretin testeri bar dronnyń prototıpin jasap shyǵardy. Ol bolashaqta sý jáne aýyl sharýashylyǵy nysandary úshin aýadaı qajet bolýy múmkin.
Shaǵyn dronǵa ornatylǵan qurylǵylar sýtegi ıondaryn (pH), elektrótkizgishtik, erigen zattardyń jalpy mólsherin jáne basqa da mańyzdy kórsetkishterdi ólsheı alady. Derekter kompıýterge nemese smartfonǵa symsyz baılanys arqyly tikeleı jiberiledi.
Qazir tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alý men saldaryn joıý, profılaktıkalyq jumystardy sheshý kezinde ushqyshsyz basqarylatyn ushaq apparattaryn qoldaný ıdeıasy barǵan saıyn tanymal bola túsýde. Joba jetekshisi, fızıka pániniń muǵalimi Jasulan Meńdibaevtyń aıtýynsha, bul ıdeıa ekeýara áńimelesip otyrǵanda paıda bolypty.
– Birde Qaısar qazirgi qoǵam drondardy túrli salada jappaı qoldanyp jatqanyn, ásirese ony ata-anasy aýyl sharýashylyǵynda tıimdi túrde qoldanyp júrgenin áserlene otyryp áńgimeledi. Bul áńgime bizge úlken ıdeıa berdi. Jańadan joba jasaımyz, ony dron arqyly iske asyramyz degen sheshimge keldik. О́ńirimizdiń halqy ekologııa máselelerine erekshe alańdaıdy. Ásirese sý men aýa tazalyǵyn, qorshaǵan ortanyń qaýipsizdigin únemi tekserip otyrý ómirlik mańyzdy dúnıe. О́zen men kóldiń lastanýy aǵyndy sýdyń, tyńaıtqyshtyń, óndiristik qaldyqttyń áserinen bolýy múmkin. Sondyqtan dronymyz ózen-kólderdiń tazalyǵyn, quramyn tekserýi kerek degen uıǵarym jasadyq, – deıdi joba jetekshisi.
Joba ıeleri sapaly prototıp jasaý ońaıǵa soqpaǵanyn aıtady. Eń basty mindetterdiń biri – ólshegish testerdi dronǵa senimdi ári uqypty bekitý qajet bolǵan. Bul tusta olar 3D prınterdiń kómegine júgingen. Qurylǵy arqyly bekitkish jasap, testerdi dronǵa ornatady. Bul tester smartfonǵa sıgnaldar jiberip, sýdyń quramy týraly aqparat beredi. Bastapqyda qajetti analızatordy tabý da kóp ýaqytty alǵan eken. Ekeýi barlyq múmkindikti paıdalanyp, aqyry nátıjege qol jetkizgen.
– Qaısar ekeýimiz jasap shyǵarǵan prototıp zaýyttyq balamadan arzan. Qurylǵy sýdyń tazalyǵy mańyzdy bolatyn kez kelgen salada qoldanylýy múmkin. Qarapaıym adam úshin baǵasy qoljetimdi, – dep qosty Jasulan Meńdibaev.
Ustaz ben oqýshy búginde drondy sátti túrde synap úlgergen. Baıanaýyldaǵy Sabyndykól, Jasybaı, Toraıǵyr kólderinde, sondaı-aq Ertis pen Ýsolka ózenderinde zertteý jumystaryn júrgizip, sýdyń quramyn tekserip kórgen. Kólderdegi kórsetkish syn kótererlik deńgeıde, al ózen sýlarynyń parametrleri qalypty normaǵa saı ekenin anyqtaǵan.
Aıtyp óteıik, Qaısar búginde 13 jasta. Aıtýynsha, robottehnıkamen, túrli apparattardy qurastyrýmen áýestenedi. Mektepte geografııa pánin, sonyń ishinde geologııany súıip oqıdy. Keleshekte ol dron qurastyrý salasynda mamandanýdy qalaıtynyn jetkizdi.
Pavlodar oblysy