Investısııa men ınnovasııa: Jambyl oblysy damýynyń kórsetkishi joǵary

О́nerkásip ónimi óndirisiniń shamamen 63%-y óńdeý sektoryna tıesili, ondaǵy kásiporyndar­men respýblıka boıynsha 100% natrıı trıpolıfosfaty, natrıı sıanıdi óndiriledi. Oblys ákimi­niń aıtýynsha, óńirge tartyl­ǵan ınvestısııalardyń jalpy kólemindegi jeke ınvestısııalar úlesi boıynsha óńir alda turǵan  5 oblystyń qatarynda eken. Al ınvestısııa kóleminiń ósý qarqyny – respýblıkada 3-orynda.

– Atap aıtsaq, «Yonggang Iron And Steel Group Co., LTD» jylyna 3 mln tonnaǵa deıin prokat metall buıymdaryn óndirý boıyn­sha metallýrgııalyq zaýytyn, «Evrohım ýdobrenııa» kompa­nııasy jyl sońyna deıin jyly­na 800 myń tonna kúkirt qyshqy­lyn óndiretin óndiristiń birin­shi kezeńin iske qosýdy jospar­lap otyr. Kelesi jyly jylyna 1 mln tonna kúrdeli tyńaıt­qysh shyǵaratyn zaýyt iske qosyl­maq. «Zhongkai Kazakhstan Interna­tional Sugar Industry Company» qýattylyǵy jylyna 1 mln tonna qant qyzylshasyn óńdep, 130 myń tonna qant, 72 myń tonna qyzylsha uny men 54 myń tonna melassa shyǵaratyn zamanaýı qant zaýytynyń qurylysyn bas­tady. Sondaı-aq «Qazaq Soda» jylyna 1 mln tonna kalsılen­­­di­ril­gen soda óndirisiniń, «Shokpar-Gagarınskoe» kom­panııa­sy Qordaı aýdanyndaǵy Gagarın­s­koe ken ornynda jylyna 500 myń tonna quramynda altyn bar ken óndiretin taý-ken baıytý kombınatynyń qurylysyn bas­tady, – dedi ákim.

Osy iri ınvestısııalyq jobalardy ǵana iske asyrýdyń esebinen oblys ekonomıkasyna 3,8 trln tenge kóleminde ınvestısııa tartylmaq. Atalǵan jobalardyń basym bóligi «Jibek Joly» arnaıy ekonomıkalyq aýmaǵynda jáne «Taraz» ındýstrııalyq aımaǵynda ornalasqan.

Bıyl Jambyl oblysy aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 458,5 mlrd teńgeni qurapty. Aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń egistik alqaby 640 myń gektarǵa jetken. О́ńirde 3,3 mln tonna ónim jınaldy, onyń ishinde 283 myń tonna masaqty dándi daqyldar, 31,3 myń tonna maıly daqyldar, 1,3 mln tonna kókónis daqyldary, 207 myń tonna kartop, 389 myń tonna baqsha daqyldary jınalǵan. Erbol Shyraqbaıulynyń aıtýyn­sha, óńirde qant qyzylshasy alqabynyń 88,1%-y jınalyp, 207 myń tonna ónim alynǵan. 762 aýyl sharýashylyǵy tehnıkasy satyp alynyp, nátıjesinde, aýyl sharýashylyǵy tehnıkasyn jańǵyrtý deńgeıi 5,6%-dy qurapty.

– Mal sharýashylyǵynda et ón­dirisi – 2,7%-ǵa, sút 1,6%-ǵa artty. 888 myń tonna aýyl sha­rýa­­shylyǵy ónimi eksporttaldy, onyń ishinde 400 myń tonna pııaz bar. Pııaz eksporty boıynsha oblys elimizde kóshbasshy bolyp otyr. 61,8 myń ga paıdalanylmaǵan aýyl sharýashylyǵy baǵytyndaǵy jer telimi qaıtaryldy. «Aýyl amanaty» jobasy aıasynda osy jyly 3,2 mlrd teńgege 437 joba qarjy­landyryldy. Oblysta 66,5 myń ga egis alqaptaryna sý únemdeý tehnologııalary engizildi. О́ńirdiń 6 aýdanynda 37,2 mlrd teńgege 625 shaqyrym bolatyn 322 sý nysandary qaıta jańartylyp jatyr, – dedi aımaq basshysy.

Sý salasyn damytýdyń Keshendi jospary aıasynda 184 mlrd teńge esebinen 2029 jylǵa deıin 11 jańa sý qoımasyn salý, 3 sý qoımasyn qaıta jańartý, 312 kanaldy jóndeý jos­parlanyp otyr. Oblysta sý únemdeý tehnologııalaryn qoldanýdy keńeıtý aıasynda eki joba iske asyrylyp jatyr.

Sonymen qatar Jambyl oblysynda kópbalaly otbasylar men halyqtyń áleýmettik osal toptary úshin 710 páter satyp alý josparlanyp otyr. «Áýlıe ata jastary» baǵdar­lamasy aıasynda 140 jas otbasy baspanamen qamtylǵan.

– Gazdandyrý aıasynda oblys­tyń 6 aýdanynda 20,5 mlrd teńgege 14 joba iske asyrylyp jatyr. Nátıjesinde gazben jabdyqtaý deńgeıi 91,3%-dan 91,8%-ǵa deıin jetedi. Oblys qalalarynda jylý jelileriniń uzyndyǵy 350,7 shaqyrym bolsa, olardyń tozý deńgeıi 54%-dy quraıdy. Bıyl Taraz qalasynda M-1 negizgi jylý magıstralin jańǵyrtý, Jańa móltek aýdanynda jylý jelilerin keńeıtý boıynsha jumystar aıaqtaldy. Qarataý qalasynda mazýt sharýashylyǵy men ortalyq qazandyqtar qaıta jańǵyrtýdan ótti. Sonymen qatar Taraz qalasynda M-3 jylý jelilerin jańartý júrgizilip, josparlanǵan 1,4 shaqyrymnyń 50%-y aıaqtaldy. Nátıjesin­de, jyl qortyndysymen jylý jelileriniń tozý deńgeıi 53%-ǵa deıin tómendeıdi, – deıdi E.Qarashókeev.

Oblystaǵy avtomobıl jol­darynyń jalpy uzyndyǵy 10 myń shaqyrymdy quraıdy. Osy jyly avtojol salasynda 182 jobany iske asyrýǵa 28 mlrd teńge bólinip, 460 shaqyrym joldyń qurylysy qolǵa alynyp, qaıta jańǵyrtý jáne jóndeý jumy­sy júrgizilgen. Osynyń arqa­synda jyl qorytyndysymen jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıdaǵy jergilikti mańyzy bar avtojoldar úlesi 99,5%-ǵa, al kóshe-jol jelisi 89%-ǵa deıin jetkiziledi.

Jambylda áleýmettik ınf­ra­qu­rylymdy damytý sheń­berin­de 25 mlrd teńgege 26 bilim berý nysanynyń qurylysy júrgizilip jatyr. Jyl basynan beri 7 mektep paıdalanýǵa berilip, onyń tórteýi «Keleshek mektepteri» jobasy aıasynda salynǵan. Jyl sońyna deıin taǵy 7 nysan qurylysy aıaqtalmaq. Oblys basshysynyń sózine súıensek, 16 bilim nysanyn kúrdeli jóndeýge 11 mlrd teńge bólingen.

– «Adal azamat» bilim berý baǵdarlamasy aıasynda oblystaǵy 22 mektep biryńǵaı dızaın-kodyna kóshýdi bastap ketti. Oblys oqýshylary 16 jyl qatarynan respýblıkalyq ǵylymı jobalar konkýrsynda «Eń úzdik komanda» atanyp, respýblıkalyq olımpıadanyń qorytyndysymen «Úzdik olımpıadalyq komanda» dep tanyldy, – dedi óńir basshysy.

Jeke qarajat esebinen Abaı atyndaǵy Jambyl gýmanı­­tar­lyq kolledj stýdentteri­ne Taraz qalasynda 120 oryn­dyq jataqhana qurylysy júrgizilipti.

Sondaı-aq oblys ákimi densaý­lyq saqtaý salasynyń damýyna da toqtaldy. Máselen, 6 mlrd teńgege 32 birlik medısınalyq jabdyq satyp alynǵan. Bul erte dıagnostıkanyń, jedel jár­dem jumysynyń sapasy men aýyl­dyq jerlerde medısına­lyq qyzmettiń qoljetimdili­gin art­tyrýǵa múmkindik beredi. Nátı­jesinde, densaýlyq saqtaý ın­fra­qurylymynyń tozý deń­geıi 42%-ǵa deıin tómendep, medı­sı­nalyq jabdyqpen jaraq­tan­dyrý deńgeıi 92%-ǵa deıin jetken.

Odan bólek, óńirde jasandy ıntellektini paıdalana otyryp, TMD elderinde balamasy joq biregeı joba iske asyryldy. 22 medısınalyq mekeme biryń­ǵaı radıologııalyq aqparattyq júıege biriktirildi.

Jalpy, óńirde 3,1 mlrd teń­gege 21 sport kesheniniń qury­lysy júrgizilip jatyr. 3 sport kesheni men 90 sport alań­y paıdalanýǵa berilgen. Sonyń nátıjesinde halyqty sport ınfraqurylymymen qam­ta­ma­syz etý deńgeıi 70,8%-ǵa,  dene shynyqtyrý jáne sportpen shuǵyldanatyn halyq úlesi 41,9%-ǵa deıin jetken.

Tokıo qalasynda ótken dú­nıe­júzilik XXV jazǵy Sýrd­lım­­pıada oıyndaryna óńir­­den 12 sportshy qatysyp, 1 altyn, 3 kúmis, 2 qola medal je­ńip alǵa­nyn aıryqsha atap ótýge bolady.

Sondaı-aq Taraz qalasynda 3,5 mlrd teńge bıýdjetten tys qarjy esebinen balalar men jasóspirimderge arnalǵan fýtbol akademııasynyń qurylysy bas­talǵan. Budan bólek, aımaq ákimi «Taraz» jastar teatry stý­dııasy, «Qolónershiler úıi» shyǵar­mashylyq ortalyǵy, «Tekturmas» respýblıkalyq tarıhı-tanym­dyq jýrnalynyń ashylǵanyn da atap ótti.

Týrızm salasynda 6 mlrd teńgege 10 ınvestısııalyq joba iske asy­rylyp jatyr. 1,2 mlrd teńg­ege 3 týrıstik nysanǵa uzyn­­dy­ǵy 34,8 shaqyrym avtomobıl jol­dary salynǵan.

«Qoljetimdi ınternet» ult­tyq jobasy aıasynda 148 eldi mekende ınternet sapasy 4G deń­geıine jetkizilgen. Budan bólek, baspasóz máslıhatynda óńirdegi respýblıkalyq mańyzy bar avtomobıl joldarynyń boıynda 12 antennalyq-dińgekti qu­rylǵylardyń qurylysy júrgi­zi­lip jatqany da aıtyldy.