AQSh prezıdenti Donald Tramp Meksıkadaǵy esirtki kartelderine qarsy soqqy jasaýǵa daıyndalyp jatqanyn málimdedi. Ol bul týraly Fox News arnasyna bergen suhbatynda aıtty. Prezıdent naqty josparlardy ashyp aıtpady. Biraq málimdeme qoǵamda úlken dúmpý týdyrdy, dep jazady Egemen.kz.
Tramptyń aıtýynsha, qazirgi tańda Meksıkada jaǵdaıdy kartelder baqylap otyr. Ol óz sózinde AQSh jaqyn arada qurlyqta soqqy berýdi bastaıtynyn jetkizdi. Prezıdent bul qadamdy ulttyq qaýipsizdikpen baılanystyrdy. Alaıda qandaı kúsh qoldanylatyny jáne qaı aýmaqtar qamtylatyny aıtylǵan joq.
Bul málimdeme birneshe aıǵa sozylǵan áskerı naýqan aıasynda jasaldy. Sońǵy aılarda AQSh áskerı kúshteri Karıb teńizinde jáne basqa da aımaqtarda esirtki tasymaldady degen kúdikpen kemelerge shabýyl jasaǵan. AQSh bıligi keıbir soqqylardy kemelerde Venesýelada áreket etetin Tren de Aragua tobynyń músheleri bolǵanymen túsindirgen. Atalǵan top 2025 jyly sheteldik terrorıstik uıym dep tanylǵan.
Meksıka prezıdenti Klaýdııa Sheınbaým bul málimdemege qatań jaýap qatty. Ol AQSh áskerin Meksıka aýmaǵyna engizý ıdeıasyn úzildi kesildi qabyldamaıtynyn aıtty. Memleket basshysy eliniń egemendigi bárinen joǵary ekenin atap ótti.
Ol óz málimdemesinde bylaı dedi: «Biz basqa elderdiń ishki isine aralasýdy túbegeıli joqqa shyǵaramyz. Latyn Amerıkasynyń tarıhy bárine belgili. Syrttan aralasý eshqashan demokratııa ákelgen emes. Ol halyqqa baq ta turaqtylyq ta syılamady. Ár halyq óz bolashaǵyn ózi qurýy kerek. О́z jolyn ózi tańdaýy kerek. Tabıǵı resýrstaryna ózi ıelik etýi tıis. Memleketti basqarý formasyn da halyqtyń ózi erkin anyqtaýy qajet».
Kúni keshe «Egemen Qazaqstan» gazetiniń tilshisi Gúlnar Joljan «Venesýela bul kúıge qalaı tústi?» taqyrybyna saraptamalyq maqala jazǵan bolatyn.
Osy oqıǵalar aıasynda qańtar aıynyń basynda AQSh Venesýelada arnaıy operasııa júrgizdi. Sol operasııa kezinde el prezıdenti Nıkolas Madýro men onyń jubaıy Karakas qalasynda ustaldy. Keıin Madýro Nıý Iorktegi Brýklın tergeý ızolıatoryna jetkizilgeni habarlandy.
Bul áreketti túsindire otyryp Tramp Monro doktrınasyn eske saldy. Onyń aıtýynsha, Amerıka qurlyǵy basqa derjavalardyń aralasýyna jabyq aımaq sanalady. Sonymen birge ol AQSh dushpandaryna Venesýelada qoldanylǵan tásil qaıta qaıtalanýy múmkin ekenin ashyq aıtty.
Qazirgi tańda Nıý Iorkte Venesýela prezıdentine qatysty sot prosesi bastalyp úlgerdi. Tergeý nusqasy boıynsha oǵan esirtki terrorızmine qatysy bar qastandyq, kokaın kontrabandasy, pýlemet pen jarylǵysh zattardy saqtaý jáne olardy AQSh qarsy qoldanbaq boldy degen aıyptar taǵylyp otyr. Bul baptar boıynsha 4 ómir boıyna bas bostandyǵynan aıyrý jazasy qarastyrylǵan.
Sotta Madýro ózine taǵylǵan aıyptardy tolyq joqqa shyǵardy. Ol ózin áli de Venesýelanyń zańdy prezıdentimin dep málimdedi. Onyń jubaıy da kinásiz ekenin aıtty. Ekeýi de sot otyrysyna aýdarmashy arqyly qatysty.
Sýdıa kelesi tyńdaýdy 17 naýryzǵa belgiledi. Sonymen qatar konsýldyq qyzmetkerlermen kezdesýine ruqsat berildi. Qorǵaý tarapy prezıdentti kepilmen bosatýǵa kúsh salatynyn málimdedi.
Osy ýaqytta Venesýelada bılikti ýaqytsha Delsı Rodrıges qolǵa aldy. Bastapqyda ol AQSh áreketin qatty synǵa alyp, Madýrony bosatýdy talap etti. Keıinirek Trampqa úndeý jasap, venesýelalyqtar soǵysty emes beıbit ómirdi qalaıtynyn aıtty. Sondaı aq AQSh úkimetin yntymaqtastyq baǵdarlamasy boıynsha birlesip jumys isteýge shaqyrdy.
Bul úndeý Tramptyń jańa soqqy berýi múmkin ekenin eskertkeninen keıin jarııalandy. AQSh prezıdenti Rodrıgeske de ashyq eskertý jasap, eger durys sheshim qabyldamasa onyń saldary aýyr bolatynyn aıtty.