Basqa-basqa medısınaǵa qyz-kelinshekterdiń qosyp otyrǵan úles salmaǵy basym. Dáriger bolý, adam janyna úńilý – bolmysynan názik, qaı iske bolsyn muqııat, asqan yjdaǵatpen qaraıtyn arýlardyń tabıǵatyna jarasady da. Áıelderdiń osyndaı qasıetinen bolar, búginde saladaǵy qyzmetkerlerdiń 70%-yn názik jandar quraıdy eken.
Medısınanyń qaı salasyn alsaq ta jeńil, ońaı deıtin baǵyty joq. Sol baǵyttardyń barlyǵynda eldiń alǵysyna bólengen zaty áıel dárigerler bar desek qate aıtpaımyz. Naqty sandardy sóıletsek, búginde elimizdiń densaýlyq salasynda 58 311 áıel dáriger eńbek etip júr. Al orta býyn medısına qyzmetkerleri – 169 172 bolsa, joǵary bilimdi meıirgerlerdiń sany – 5 718. Sol sekildi 2 338 joǵary bilimdi farmasevt, 4052 orta bilimdi farmasevt jumys isteıdi. Osy qatarda áıelderdiń orny meıirgerlik iste aıryqsha baıqalady. Medbıke, akýsher men feldsherler quramynda burynnan áıelder basym. Dál osy baǵyttarda olardyń úlesi 88%-dan asady. Sanmen eseptegende 174 890 adamdy quraıdy.
Aqmaral Álnazarova mereke qarsańynda medısına qyzmetkerlerin marapattady
Dárigerlerdiń jalpy qurylymyna nazar aýdarsaq ta, densaýlyq júıesiniń negizgi tiregi áıelder ekeni aıqyn kórinedi. Búginde jalpy praktıka dárigerleriniń 80%-yn, pedıatrlardyń 89%-yn, terapevterdiń 84%-yn ınfeksıonısterdiń 82%-yn názik jandar quraıdy. Basy aýyryp, baltyry syzdap emhanaǵa júgingen pasıentterdi birinshi bolyp dál osy qatardaǵy mamandar qaraıdy. Olar ár otbasyny baqylap, profılaktıka, dıagnostıka, emdeý jáne ońaltýdy qatar júrgizedi. Iаǵnı, alǵashqy medısınalyq-sanıtarlyq kómektiń basym bóligi áıelderdiń kásibıligi men jaýapkershiligine qarap tur.
Medısınadaǵy san túrli mamandyqtardyń ishinde hırýrgııada ǵana áıelderdiń úlesi burynǵysha az eken. Hırýrgterdiń 22%-yn, anestezıolog-reanımatologterdiń 31%-yn, travmatolog-ortopedterdiń 15%-yn áıelder quraıdy. Degenmen bul baǵyttarda da áıelderdiń úlesi jyl saıyn kóbeıip, genderlik teńgerim nyǵaıyp kele jatqany baıqalady. Kópshilik bilmeýi múmkin, Memleket basshysynyń tapsyrmasymen 2020-2023 jyldar aralyǵynda medısına qyzmetkerleriniń jalaqysy jyl saıyn kezeń-kezeńimen ósip, dárigerlerdiń eńbekaqysy 30%-ǵa, orta býyn medısına qyzmetkerleriniń jalaqysy 20%-ǵa artqan. Osyǵan qosa, 2022-2025 jyldar aralyǵynda medısınalyq emes qyzmetkerlerdiń eńbekaqysy jyl saıyn 20%-ǵa deıin kóterilgen. Budan ózge, byltyr el boıynsha 1 760 medısına qyzmetkerine áleýmettik qoldaý kórsetilgen. Onyń ishinde 236 medısına qyzmetkeri respýblıkalyq bıýdjet esebinen kóterme járdemaqy alsa, 1 399 qyzmetkerge jergilikti bıýdjetten kóterme járdemaqy tıgen. 79 mamanǵa medısınalyq uıymdar tarapynan áleýmettik qoldaý kórsetilse, 727 medısına qyzmetkeri turǵyn úımen qamtylǵan. Osy sandar áleýmettik qoldaýlardyń jalpy úlesine qatysty bolǵanymen, tizimde memleketten, jergilikti ákimdikten kómek alǵan analardyń úlesi basym.
Qyzylshaǵa qarsy ekpe medısına qyzmetkerlerine de salynatyn boldy
Elimizdiń densaýlyq júıesinde áıelder tek medısınalyq kómektiń qoljetimdigin qamtamasyz etip qana qoımaı, ǵylym-bilimniń damýyna ári búkil júıeniń turaqtylyǵyna kepildik beretin negizgi kúsh bolyp qala beredi. Aq jaýlyqtylar asqan jaýapkershilikti talap etetin jumysqa úlgerip, otbasynyń bereke-birligin saqtap, yrysyn da arttyryp otyr.