Zaman ilgerilegen saıyn keıbir dástúr-qundylyqtar, joralǵylar umyt qalyp barady. Sonyń biri – «kindik sheshe» uǵymy. Qazaqta kindik sheshe balanyń ekinshi anasyndaı bolǵan. Balanyń kindigin yrymdap aýyl-elge syıly, ósken-óngen áýlettiń analaryna kestirgen. Búginde sol kindik-shesheniń qyzmetin is júzinde akýsher-gınekologtar atqaryp keledi.
Akýsher-gınekolog dáriger Svetlana Batyrovanyń bala bosandyratyn bólimde jumys istep kele jatqanyna 35 jylǵa jýyqtaǵan. Qazir Astana qalalyq perınataldy ortalyqtyń bala bosandyrý bóliminde meńgerýshi bolyp jumys isteıdi. Osy kúnge deıin ol shamamen 20 myń balany bosandyrsa, 10 myńnan astam balanyń kindigin ózi kesken. Orynbordyń týmasy. 1991 jyly el táýelsizdigin alǵan tarıhı kezeńde Orynbor memlekettik medısınalyq ınstıtýtyn akýsher-gınekolog mamandyǵy boıynsha oqyp bitirgen. Sol qalada birer jyl tájirıbe jıǵan soń, otbasyn quryp, joldasymen birge Batys Qazaqstan oblysy Aqsaı qalasyna qonys aýdarady. Dál sol kezeń aýdannan Qarashyǵanaq munaı-gaz kondensaty ken orny ashylyp, jumysshylar qalasy kórkeıe bastaǵan tus.
– 1992 jyly Bórili aýdandyq aýrýhana jańaryp, keıin eldiń ár aımaǵynan mamandar jıyldy. Sol jas býynmen biz de kelip qaldyq. Qyzyǵy, jumysqa barǵan jyly-aq aýdandyq aýrýhananyń bosaný bólimshesine meńgerýshi boldym. Sodan 20 jyl bir ujymda taban aýdarmaı jumys istedim. Egemendik jyldary eldegi jaǵdaı qazirgideı emes edi. Analardy ózimiz bosandyryp, operasııany da ózimiz jasadyq. Ol kez kindik sheshe bolýdy aıtpaǵanda, áıelderdiń qasyna búgingideı enesi, ápkesi kómekshi bolyp kire almaıtyn. Astana qalalyq perınataldy ortalyqta 2012 jyldan jumys isteımin. Mundaǵy tirshilik te qaýyrt. Dárigerler táýlikte 26-30 anany bosandyrady, – deıdi Svetlana Batyrova.
Ana men bala saýlyǵy – eldiń saýlyǵy
Qazir perınataldy ortalyqqa jaqynyńa kómekshi bolyp kirý ońaı bolǵanymen, kindik kesýge ekiniń-birine ruqsat berilmeıdi. Sebebi kindik kesý mindeti akýsher dárigerdiń moınynda. Ol quraldardy aldyn ala tazalap, sterıldilikti saqtaıdy. Náreste bosanǵanda ony birinshi bolyp qolyna alyp, kindik kesýge daıyn turady. Buryn da solaı bolǵan, qazaq analary úıde bosanǵan zamandarda náreste birinshi bolyp kindik sheshesin kórgen. Kindik shesheniń mindeti sábıdiń kindigin kesýmen ǵana shektelmegen. Ol bosandyrýǵa bastan-aıaq járdemdesken, balanyń keıingi ǵumyrynda da ózindik orny bolǵan. Osyndaı jaýapty qyzmetti moınyna alý ekiniń-birine buıyrmaǵan.
– Iá, qazaq balanyń minezi kindik sheshegi tartady deıdi emes pe? Sondyqtan kindik kesetin adamdy aldyn ala saılap, «osy kisige kestiremiz» dep nıet qylǵan. Al kindiktiń ózin yrymdap tabaldyryqtyń astyna kómgen. Bizge áli kúnge «balamnyń kindigin siz kesken edińiz, minezi sizge uqsapty» dep keletinder kóp. Bizdiń ortalyqtaǵy dárigerdiń bosandyrǵanyn qalap, arnaıy aqyly qyzmetke júginetinder de bar. Negizi kindik kesý – bizdiń jumysymyzdyń bir bóligi. О́zim meńgerýshi bolǵan soń kúrdeli, aýyr jaǵdaıda bosanatyn analarǵa járdemdesemin. Sol sebepti operasııa, ıaǵnı kesir tiligi kezinde jıi kindik kesemin. Kúndelikti shamamen bir-eki kesir tiligi operasııasyna, odan bólek 5-6 náresteni bosandyrýǵa kiremin. Kindiktiń ózi jansyz. Uzyndyǵy shamamen 50-60 sm. Odan kishi nemese úlken bolsa, asqynýlar baıqalýy múmkin. Kúnde neshe áıeldi bosandyrsaq ta jaýapty sátte «balapannyń ǵumyry uzaq bolsyn» dep jaqsy tilegimizdi, bismillámizdi aıtyp kindik kesemiz. Qalaı degende, sábıdiń kindigi kesilgen sátten jaryq dúnıemen qaýyshady. Sol sábılerimizge uzaq ǵumyr bersin, altyn qursaqty analarymyz aman bolsyn. Ramazan aıynda sábı ińgásin ańsap júrgen otbasylardyń tilek-nıeti qabyl bolsyn, – dep aǵynan jaryldy keıipkerimiz.
Temirtaý qalasynyń turǵyny 13-sábıin dúnıege ákeldi
Svetlana Batyrova óz sózinde osy mamandyqty tańdaǵanyna osy kúnge deıin esh ókinbegenin aıtty. О́mirlik muraty analarǵa kómektesýmen sabaqtasqanyna ózin baqytty sanaıdy. Qazir keıipkerimizdiń óz balalary da eseıip, nemere súıip otyr. Nárestelerdi aman-esen bosandyryp, analardyń amanatyn arqalap júrgen Svetlana sekildi dárigerlerge bizdiń de aıtarmyz – alǵys.