Almatyny Abaı jyry terbedi

Abaı-165 Táńirisi jaratqan uly talant­tar tabıǵatpen kádimgideı kámil uǵysyp úndesetin keremetin qa­zaqtyń bas hakimi hám bas aqyny Abaıdyń Almatydaǵy eskertkishi janyndaǵy dástúrli eske alý, rýhyna bas ııý kúninde jan júre­gimizben taǵy bir sezingendeımiz, sanamyzben ańǵarǵandaımyz. “Ata-anadaı eljiregen kúnniń kó­zi­nen” bir jyly shýaq tógile aı­ma­lap turdy. Birte-birte Alataý betkeıi tutasymen aspannan úzdik­siz quıylyp jalqyndanǵan kók munarǵa shomyldy. Jarty aspan kúreńite kúrsingendeı sustanyp, qalǵan jartysy “kók bulttan ashylǵandaı” jarqyraı kúlimdedi. Sóıtip, tabıǵatty da, Alataý aıa­syndaǵy Almatyny da muńdy da nurly Abaı arýaǵy terbetip turǵandaı boldy. Osy joly “Adamzattyń bárin súı baýyrym dep” ún qatqan uly aqyn­nyń 165 jyldyǵyna arnal­ǵan dástúrli “Abaı oqýlaryn” Qa­zaq­stan Jazýshylar odaǵy basqar­ma­synyń tóraǵasy Nurlan Ora­za­lın qysqa da nusqa, tebirenisti sóz sóılep ashty. Ult ustazynyń bú­gingi týǵan kúninde, dedi ol, Alataý men Arqaǵa kindigimen baılanǵan búkil qazaq jurty uly Abaıdyń rýhymen tynystaýda, Abaı jyry búgin keń-baıtaq Qazaqstannyń barlyq jerinde oqylýda, Abaı sózi búgin óz halqyna abyz dana­lyqpen ún qatýda. Búgingi qazaq qoǵamy, halqymyz óziniń tynys-tirshiligin, órkendeýin Abaı óre­simen ólsheıdi. Osyǵan myń shúkir. Men de óz Abaıyma árkez oralyp soǵyp otyramyn deı kele, Mem­le­kettik syılyqtyń laýreaty, aqyn Nurlan Orazalın óziniń “Abaı­ǵa oralý” atty óleńin oqydy. Halyqaralyq “Abaı” qory­nyń dırektory Jumabek Ashý­uly, odan soń Abaı atamyzdyń shóbereleri Ǵazel Jaǵyparqyzy men Kásıra Israıylqyzy eskertkish túbine mol jınalǵan halyqqa ózderiniń júrekjardy sózderin arnady. Abaıtanýshy aq­saqalymyz Me­kem­tas Myrzah­met­uly búgingi ul­yq kúnniń mán-mańyzyn al­tyn­daı az sózben ádemi jetkizip aıta bildi. Eli­mizdiń eńbek sińirgen ártisi Bolat Ábdilmanov abyzdyń halqyna arnaǵan tápsirindeı on­daǵan óleń shýmaqtarynan tu­ra­tyn Abaı monologyn kelistire or­yndap, osy arada jınalǵan qaý­ymǵa óz­geshe syrly oı sal­ǵandaı boldy. Budan soń kezek Abaı ánde­ri­ne berildi. Ánshi Erlan Rysqa­lı­dyń Qarqaralynyń bir qart qa­zaǵynyń jetkizýimen Zataevıchtiń “Qazaqtyń 500 áni” kitabyna engen Abaıdyń Sydyq Muhamed­janovtikinen bólek óz áni “О́z­ge­ge kóńilim toıarsyńdy” oryndaýy kópshilikti bir serpiltip tastady. Áıgili “Kózimniń qarasyn” orys jigiti Alekseı Tımofeevtiń ná­shine keltire shyrqaýy da osyn­da­ǵy jurttyń kóńilinen shyqqa­nyn baıqadyq. Odan ári ánshiler Maıra Dáýletbaqovanyń, Bolat Qanaǵatovtyń, Indıra Qudabae­va­nyń, Edige Aqylbekovterdiń or­yndaýynda Abaı ánderi nur­la­na munartqan, uly aqyn arýaǵy tókken nurdaı izgi jańbyr se­be­legen Almaty aspanyna qalyqtaı berdi. Qazaqtyń belgili aqyny Ja­rylqasyn Amanov jurt aldyna nemeresi Laýrany jeteleı shyq­ty. Onyń Abaı haqyndaǵy utqyr sózderi, Abaımen syrlasqan órshil óleńderi jyly shyraımen qabyl alyndy. Atasynyń Abaıǵa arnaǵan bir óleńin nemeresi Laýra oqyp berdi.  Budan keıin aqyndar Náziken Alpamysqyzy, Járken Bódesh, Zeınolla Tileýjanuly, Saıat Qamshyger, Kádirbek Quny­pııa­uly jáne basqalar Abaı rý­hyn kótere sańqyldap, shabytty jyrlaryn oqydy. Almatynyń Almaly aýdanynyń mektep oqý­shylary birinen soń biri kezek­tese Abaı óleńderin jatqa aıtty. Almatyny Abaı jyry terbedi. Quıylǵan kók munar jańbyrǵa ulassa da Abaı jyry  tolas­ta­ma­dy. Jer betinde qazaq jasap tur­ǵan kezde ol jyr tolastamas ta… Qorǵanbek AMANJOL. Sýretti túsirgen Bersinbek SÁRSENOV.