Aýa raıynyń qýańshylyǵy kóptegen elderdi tyǵyryqqa tirep, álemdik rynoktaǵy astyq baǵasyn sharyqtatyp jiberdi. Baǵa sát saıyn qubylyp, ósip barady. Kanada, Reseı, Ýkraına sekildi astyqty elderde bir tonna bıdaıdyń quny 250 AQSh dollaryn qurap otyr. Áli de kóterile túsetin túri bar. Soltústikqazaqstandyq dıqandar da alańdaýly. Qyrmandarǵa astyq túse bastady. Sony “Azyq-túlik kelisim-shart” korporasııasynyń jergilikti fılıalyna ótkizip, jumysshy-qyzmetkerlerdiń jalaqysyn, basqa da tólemderdi óteıin dese, áli kúnge deıin astyqtyń baǵasy da, kvota mólsheri de belgilenbegen. Osy máselemen tikeleı aınalysatyn vedomostvolar kesimdi sózderin aıtýdyń ornyna áliptiń artyn baǵyp otyrǵan syńaıly. Oblysqa “Azyq-túlik kelisim-shart” korporasııasy AQ prezıdenti Rýslan Azımovtyń, basqarýshy dırektorlary Mark Elperın men Dáýlet Ýashevtyń jumys saparymen kelýi agrofırma jetekshilerin eleń etkizip, jaýapty naýqannyń qyzǵan shaǵyna qaramastan oblystyq ákimdikte ótken jıynǵa qatysýǵa asyqty. Qazaqstannyń Eńbek Eri Gennadıı Zenchenko bastaǵan aýyl sharýashylyǵy ónimin óndirýshiler olarmen aýyzba-aýyz tildesip, máseleniń qalaı sheshilip jatqanyn bilmekke yntyqty.
Jedel keńesti oblys ákimi Serik Bilálov kirispe sózben ashyp, kúzdik bıdaıdyń túsimdiligi 9,9 sentnerden aınalǵanyn, endigi bar kúsh-jigerdiń ortasha shyqqan dándi daqyldardy jınap alýǵa baǵyttalǵanyn, tehnıka da, janar-jaǵarmaı da jetkilikti ekenin jetkizdi. Rýslan Jumabaıuly minbege kóterilgende zal ishinde shybyn yzyńy ǵana estiletindeı tynyshtyq ornady. Jınalǵandar odan astyq baǵasyna, ótkizýge baılanysty naqty jaýap kútti. Alaıda, onyń astyq naryqtaǵy jaǵdaıǵa saıma-saı baǵalanady degen jalpylama sózine eshkim qanaǵattanbady.
– “Azyq-túlik kelisim-shart” korporasııasyna memleket azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý, astyqty satyp alý kvotasyn belgileý, baǵa saıasatyn anyqtaý quqyqtaryn berip otyrǵandyqtan, ózimizdi tolǵantqan máseleler tóńireginde naqty jaýap alǵymyz kelip edi. Alaıda, qalyptasqan kúrdeli jaǵdaıǵa oraı qabyldanýǵa tıisti utymdy sheshimniń saǵyzdaı sozylyp ketkeni tańdandyrmaı qoımaıdy. Satyp alynatyn astyq kóleminiń de, baǵasynyń da belgilenbeýin qalaı túsinemiz? Bir tonna bıdaıdyń baǵasy 230-250 dollardan kem bolmaýy tıis. Qyzyljar óńiriniń dıqandarynyń aıtar ýáji osy. О́ıtpegen jaǵdaıda iri agroqurylymdardyń ózderi jalaqyǵa, tehnıka satyp alýǵa jumsaǵan shyǵyndaryn óteı almaı bankrotqa ushyrap qalary anyq, — dedi Gennadıı Ivanovıch kópshiliktiń kókeıindegi qyjyldy tap basyp. Onyń sózin “Selhozhımııa” JShS dırektory Vasılıı Shkodın, “Aqseleý” agrofırmasynyń jetekshisi Serik Malaev, “Mámbetov jáne K” komandıttik seriktestiginiń dırektory Konstantın Mıshenev qostap, talaılardyń korporasııanyń jergilikti ókildiginiń tabaldyryǵyn tozdyryp júrgenin aıtty. Bankterden alynǵan kredıttik tólemderdi óteýge de ýaqyt jaǵynan jeńildik berilýin suraımyz, desti olar. Aımaq basshysy S.Bilálov Úkimet tarapynan aýyl sharýashylyǵyn órkendetýge qomaqty qarjy bólinip jatqanyn, bıyl onyń 16 mıllıard teńgeni quraǵanyn aıta kelip, sharýashylyqtardyń banktermen, ujym múshelerimen der kezinde esep aıyrysýy úshin korporasııa tarapynan shuǵyl tólemderdi jedeldetýdi ótindi.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ótken keńeste Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Aqylbek Kúrishbaev bıyl Qazaqstanda qansha astyq alynatyny, ishki qajettilikke qansha jumsalatyny, syrtqa qansha mólsherde satylatyny jóninde naqpa-naq málimdep edi. Olaı bolsa, mınıstrlikke qarasty vedomostvolardyń áli kúnge deıin ún-túnsiz otyrǵany túsiniksiz.
О́mir ESQALI, Soltústik Qazaqstan oblysy.