Kásipodaqtar – áleýmettik jańǵyrtýdyń ajyramas bóligi

Keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııa­lar qyzmetinde Qazaqstan Respýblıkasy Kásipodaqtar federasııasy jáne salalyq kásipodaqtar birlestikteri basshylarynyń qatysýymen baspasóz máslıhaty ótti. Onda Ult Josparyn júzege asyrý, onyń ishinde jańa Eńbek kodeksi sheńberindegi áleýmettik jańǵyrtý úderisi máseleleri talqylandy. Qazirgi kezde elimizdiń Kásipodaqtar federasııasynyń quramyna 18 salalyq jáne 16 aýmaqtyq kásipodaq birlestikteri kiredi. Al keshegi jıynǵa osy salanyń jeti birdeı ókili, aıtalyq, Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy Ábilǵazy Qusaıynov, Kásipodaqtar federasııasy tóraǵasynyń orynbasarlary – Qaırat Aıtýǵanov jáne Pavel Kazansev, Munaı-gaz kesheni qyzmetkerleriniń salalyq kásiptik odaǵynyń tóraǵasy Sultan Qalıev, Qazaqstandyq salalyq bilim jáne ǵylym qyzmetkerleri kásiptik odaǵy tóraǵasynyń orynbasary Vıktor Bejenarov, Salalyq qurylys kesheni jáne turǵyn-úı kommýnaldyq sharýashylyq qyzmetkerleriniń kásiptik Odaǵynyń tóraǵa orynbasary Tileýles Madıarova, Kásipodaqtar federasııasy Oqytý, zertteý jáne daýlardy sheshý ortalyǵynyń oqý jónindegi basqarma jetekshisi Laýera Ahmetjan qatysty. «Ult Jospary – qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn jol» maqa­lasynda Memleket basshysy, perspektıvaly baǵyttarda úkimet­tik emes sektordy jandandyra túsý qajettigin atap ótti. Biz, quramynda 2 mıllıonnan astam múshesi bar eń keń taraǵan qoǵamdyq uıym retinde, bastalǵan reformalardy to­lyǵymen qoldaımyz. Áleýmettik jańǵyrtýdy qamtyǵan baǵytty erekshe atap ótkim keledi, sonyń sheńberinde Halyqaralyq eńbek uıymynyń jáne Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy standarttaryna saı jasalǵan Eńbek kodeksi qabyldandy», dep atap ótti brıfıngte Kásipodaqtar federasııasynyń tóraǵasy Ábilǵazy Qusaıynov. Sondaı-aq, ol jańa eńbek zańnamasy jumys berýshilerdiń ǵana emes, jumyskerlerdiń de is-áreketteri aıasyna keń jol ashqanyn, sebebi ujymdyq-sharttyq úrdis eńbek qatynastarynyń negizi bolǵanyn basa aıtty. «Elimizde osy qatynastardy qalyptastyryp, jańa ujymdyq shart jasaý úrdisi bastalyp ta ketti. Iri kásiporyndardyń birnesheýi jańa Eńbek kodeksine sáıkes ujymdyq sharttar jasady. Olardyń qatarynda munaı salasynan «Qarajanbasmunaı» jáne «Qazgermunaı», turǵyn úı-kommýnaldyq saladan «Batys sý arnasy», metallýrgııa salasynan «Sokolov-Sarybaı» ken óndiristik birlestigi bar. Mu­naı baǵasynyń tómendep, óndirý deńgeıi azaıyp ketýine jáne bul úderisterge ilese keletin jaǵymsyz saldarlarǵa qaramas­tan, kásiporyn jumyskerlerge arnalǵan buǵan deıingi áleýmettik jeńildikter tizilimin saqtap qana qoıǵan joq, sonymen qatar ony keńeıte tústi. Jańa Eńbek kodeksine sáıkes, mereke jáne demalys kúnderine tólenetin aqy 1,5 eseden kem emes kólemde belgilendi. Al atalmysh kompanııalar bul mólsherlemeni 2 ese etip aldy. Qoldanystaǵy ujymdyq sharttarǵa ózgerister engizý bo­ıynsha jumystar «Qazaqstan temir joly UK» AQ, «Qazatomprom UAK» AQ, Úlbi metallýrgııa zaýyty, «Qazhrom» AQ syndy ujymdarda júrgizilýde», dedi kásipodaqtar men jumys berýshilerdiń áleýmettik árip­testik aspektilerine toqtalǵan Á.Qusaıynov. Kásipodaqtar federasııasynyń basym baǵyttaǵy mindetteriniń qatarynda Eńbek kodeksin túsin­dirý, kásipodaq belsendilerin oqy­tý jáne eńbek qarym-qaty­nas­­taryn retteıtin tıptik qujat­tardy ázirleý boıynsha ádiste­melik kómek berý úrdisterin atap ótti. «Osy maqsatta, 1 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha, Federasııa bas­taýysh kásipodaq uıymdarynyń 21 163 basshysyn oqytty. Biz jumys berýshilerdi de oqytýǵa daıynbyz, bizde eńbek zańdylyǵyn saýatty túsindirip bere alatyn, arnaıy daıarlanǵan adamdar bar. Kásipodaqtar federasııasy ujymdyq shartty jasaý jónindegi nusqaýlyqty, óndiristik keńes týraly úlgilik erejeni ázirledi, qazir tehnıkalyq ınspektorlar týraly ereje daıyndalýda. Eńbek kodeksiniń baptary boıynsha túsindirme basylyp shyǵaryldy. Bir sózben aıtqanda, biz ózimizdiń belsendilerimizdi jumys berýshimen saýatty ári dáleldi únqatysý júrgizýge qajetti bilimmen qamtamasyz etýdemiz. Bul jumys áli de óz jalǵasyn taýyp, barlyq bastaýysh uıymdardyń tóraǵalaryna túgeldeı jetkiziletin bolady, dedi ol. Brıfıng barysynda sonymen qatar Kásipodaqtar federa­sııasynyń áleýmettik jańǵyr­týdyń ajyramas bóligi bolyp tabylatyn uıymdastyrýshylyq jumysy da tanystyryldy. Sońǵy eki jylda kásipodaq uıymdaryn salalyq qaǵıdaty boıynsha irilendirý jáne biriktirý baǵdarlamasy júzege asyryldy. 2015 jyly QRKF álemdik kásipodaq qozǵalysynda asa joǵary mártebege ıe shoǵyrlanǵan uıym – Halyqaralyq kásipodaqtar konfederasııasynyń resmı túrdegi tolyqqandy múshe-uıymy mártebesine ıe boldy. Sonymen qatar jumyspen qamtý, tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim berýdi engizý, qazaqstandyq etnosaralyq kelisim jáne azamattar úshin úkimet qurý baǵdarlamalary atalyp ótildi. «Memleket basshysynyń maqalasy jalpy halyqqa or­taqtyǵymen jáne keń aýqym­dylyǵymen qundy, «búginde jalpyulttyq armanyn júzege asyryp, ǵasyrlar boıǵy adasýdan keıin álemdegi uly memleketterdiń qataryna qosylý – úlken mártebe» degen sózder erekshe áser etedi jáne maqtanysh sezimin uıalatady. Shynymen de atalmysh reformalardyń elimiz úshin damýdyń jańa kókjıegine jetkizetin strategııalyq dúmpý bolýǵa mol múmkindikteri bar. Sondyqtan da Qazaqstannyń kásipodaqtary Elbasynyń reformalaryn qoldaı otyryp, olardy júzege asyrýǵa árbir jumyskerdi jumyldyrýǵa, masyldyq pıǵyldan arylyp, belsendi ómirlik ustanymdarǵa umtylý arqyly barshamyzdyń ortaq armanymyzdy shyndyqqa aınaldyrýǵa shaqyrady, degen oıyn bildirdi Kásipodaqtar federasııasy ókilderi. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».