Ádebıet • 25 Mamyr, 2018

Qaraǵandyda aqyn Ǵalym Jaılybaıdyń keshi ótti

860 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

Qazirgi qazaq poezııasynyń kórnekti ókili, ardakúreń aqyn Ǵalym Jaılybaı esimi jyrsúıer qaýymǵa jaqsy tanys. Sonymen birge túrki dúnıesine de, alys-jaqyn shetelderdiń de birsypyrasyna tanymal dep aıta alamyz. Ol – elshil aqyn, syrshyl aqyn, syrbaz aqyn. Alpystyń asqar belesine jetken shaıyrdy týǵan el-jurty ardaqtap, qurmet kórsetip ótkizgen «Aqyn ǵalym Jaılybaı Qaraǵandyǵa shaqyrady» atty halyqaralyq poezııa merekesi qazaq jyrynyń mereıin asqaqtatty desek, artyq aıtqandyq emes.

Qaraǵandyda aqyn Ǵalym Jaılybaıdyń keshi ótti

Týǵan halqynyń, zaman­das­tarynyń jan saraıyn ashyp, júrek lúpilin, izgi qa­sıet­terin, úkili úmitterin, mól­dir sezim­derin, muń-sheri men qýa­nysh-shattyǵyn egiltip-tógiltip jyrlaı alsań ǵana naǵyz aqyn­syń. Osy turǵydan kelgende Ǵalym aqynnyń azamattyq bolmysy shynaıy, perzenttik paryzy kirpik qaqpaıdy. Kezinde akademık Serik Qırabaev, Tu­manbaı Moldaǵalıev, Farıza Ońǵarsynova sııaqty ádebıet abyzdarynan joǵary baǵasyn alǵan onyń lıro-pálsapalyq poezııasy aıryqsha ardaq tu­tý­ǵa laıyq, ulttyń rýhanı qa­zynasyna qosylǵan olja ekendigi sózsiz. Arqa tósin arda emgen Ǵ.Jaılybaıdyń syrshyl óleńderi aǵylshyn, orys, ýkraın, túrik, qyrǵyz, tatar, ózbek, bash­qurt, taǵy basqa halyqtardyń til­derine aýdarylǵan. Onnan astam jyr jınaǵy shyqty. Alǵash oqyrmanǵa «Egemen Qazaqstan» gazetiniń betterinen jol tart­qan «Aq sısa», «Qara oramal», «Tamakóshken» poemala­ry das­tanshyldyq dástúrin da­mytqan ári jańashyldyǵymen qundy. Osylardyń ishinde 14 tilge aýdarylǵan «Qara oramal» poemasy ótken jyly Shvesııanyń Stokgolm qalasynda Eýra­zııa­lyq Shyǵarmashylyq Gıl­dııasy jáne Herdforshire Press baspasy uıymdastyrǵan VI Eý­razııalyq ashyq baıqaýynda poe­zııa nomınasııasy boıynsha qara úzip, júldeger atanýy aqyn­­­nyń óziniń ǵana emes, jalpy ádebıetimizdiń qut-qýanyshy bol­ǵan-dy.

Sonymen Qazaqstannyń eń­bek sińirgen qaıratkeri, «Qur­met» ordeniniń ıegeri, Halyq­aralyq «Alash» ádebı syıly­ǵynyń laýrea­ty, Reseı Jazýshy­lar odaǵynyń S. Esenın altyn medaliniń ıegeri Ǵalym Jaı­­ly­baıdyń jyr merekesi qazaqtyń aqıyq aqyny Qasym Amanjolovtyń eskertkishine gúl shoqtaryn qoıyp, rýhyna taǵzym etýmen bastaldy. Elimizdiń ár tarabynan kelgen sańlaq aqyndar osy arada júrekjardy lebizderi men jyr shýmaqtarynan shashý shashty. 

Odan ári halyqaralyq jyr merekesi K.Stanıslavskıı atyndaǵy orys drama teatrynyń ǵımaratynda jalǵasty. Munda jıylǵan jurt S.Qojamqulov atyndaǵy Jezqazǵan mýzykaly-drama teatry Ǵ.Jaılybaıdyń «Qara oramal» poemasy boıynsha daıyndaǵan qoıylymyn tamashalady. 

«Rýhanı jańǵyrý» muratymen sabaqtasqan mereıtoı ıesiniń «Aqqýlardyń jyr jazdym qa­natyna» atty shyǵarmashylyq keshi kenshilerdiń mádenıet saraıynda ótti. 

Qaraǵandy oblysynyń ákimi Erlan Qoshanov Qazdaýysty Qazybek bı, Buqar jyraýdaı ulylar shyqqan topyraqtyń ónerge ken, talantqa baı ekendigin aıta kele, Ǵalym aqynnyń keshegi suńqar Sákender men daýylpaz Qasymdardyń laıyqty jalǵasy ekendigin atap kórsetti. Qasıetti Qaraǵandy eli daýsyz daryndaryn ardaqtaıdy deı kele, Erlan Jaqanuly Úkimet basshysy Baqytjan Saǵyntaevtyń mereıtoı ıesine joldaǵan quttyqtaýyn oqyp berip, aqynǵa alda úlken shyǵarmashylyq tabystar tiledi. Qazaqtyń úlken qaıratker aqyny, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Nurlan Orazalın qalamdas, syılas inisi Ǵalym Jaılybaıdyń shyǵarmashylyǵy, azamattyń bolmys-kelbeti jaıly keńinen, kósile tolǵap, onyń qazaq jyrynyń búgingi úlken tulǵasyna aınalǵandyǵyn qadap aıtty. Osy toıǵa Ankaradan at terletip jetken «Túrksoı» uıymynyń bas hatshysy Dúısen Qaseıinov Ǵ.Jaılybaıdyń túrki dúnıesine sińirip júrgen eren eńbegine basa toqtaldy. 

Al «Egemen Qazaqstan» ga­zetiniń basshysy Darhan Qy­dyr­áli aqynǵa degen óziniń izgi tilegi men Otanymyzdyń bas gazetiniń sálemin jetkizdi. Son­daı-aq jazýshy qaýymnyń tilek­testigin Qazaqstan Ja­zý­shy­lar odaǵy basqarma tóraǵasynyń orynbasary Baqyt Bedelhanuly jetkizse, mereıtoı ıesine Má­denıet jáne sport mınıstri A.Mu­ha­medıulynyń quttyqtaýyn osy mınıstrliktiń ókili tabystady.

Almatydan, Astanadan jáne basqa óńirlerden kelgen aqyn aǵalary men zamandastardyń ıgi lebizderi, jyr shashýlary mereıtoı merekesin shyraılandyra tústi. Túrkııadan, О́zbekstannan, Tatarstan men Bashqurtstannan kelgen meımandar týys halyqtar arasyndaǵy ádebı-mádenı baılanystar jaıly rızashylyqpen aıtyp, Ǵalym Jaılybaıdyń óz tilderinde jańa shyqqan jyr jınaqtaryn jarqyrata súıinshiledi. Ǵalym aqynnyń ǵalamy osylaı qýandyrdy.

Qorǵanbek AMANJOL,
«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar

Astanada júk kóligi órtke orandy

Oqıǵa • Búgin, 19:45