– Dárigerdiń isi tynymsyz, qaýyrt isterge toly. Keı kezde ota, aýyr jaǵdaıdaǵy ana men bala, jınalys, ózge de qym-qýyt sharýalarǵa asyǵyp júrip, keıbir nárselerge mán bermeı qalatynymyz bar. Jasyraq kezimde osy syndy istermen qarbalasyp júrgen bolýym kerek, dálizde otyrǵan bir áıeldiń ótinishine nemquraıdy jaýap berip óte shyǵyppyn. Artynsha ákem habarlasyp: «Aınalaıyn, men seni dáriger bolǵanda halqyńa qatal bolsyn degenim joq, kerisinshe olarmen birge jylap, birge kúletin, olardyń aýyryn jeńildetip, janyna arasha túser azamat bolsyn dedim. Sen dáriger retinde endi el aldynda júresiń, árbir júris-turysyń, is-áreketiń jurttyń kóz aldynda bolady. Keshe ǵana dosymnyń bir qyzyna salǵyrt qarap óte shyǵypsyń, ákesi maǵan aıtqanda qatty uıaldym. Sóılesip, ony tyńdaǵanda neń ketedi? Ekinshi ret mundaı jaǵdaıǵa jol berme», degende oılanyp qaldym. Osy oqıǵa ákemniń buıryǵy syndy maǵan ómirlik sabaq, ómirlik ustanym boldy, – deıdi Japyraq Keńeshanqyzy.
Onyń aldyna kelgenniń jan dúnıesin túsinýge umtylyp, barynsha tyńdap, múmkindiginshe kómektesýge daıyn turatyn adamgershiliginiń túp tamyry qaıdan ekenin osylaı uǵyndym.
1989 jyly Semeı qalasyndaǵy Memlekettik medısına ınstıtýyn bitirgen Japyraq Epenova О́skemen qalasyndaǵy №4 qalalyq aýrýhana bazasynda ınternatýradan ótip, 1990 jyly Aqtaý qalasyndaǵy bosaný úıinen qyzmetin bastaıdy. Sodan beri otyz jyl boıy bir mekemede turaqty eńbek etip keledi. Eńbek jolynyń alǵashqy on jylynda, ıaǵnı 1990-2000 jyldary mekemeniń qabyldaý, derttaný, bosaný, gınekologııa, analar bólimi syndy barlyq bólimderinde eńbek etse, ekinshi on jylda – 2000-2010 jyldary atalǵan bólimderdiń meńgerýshisi bolyp eńbek etken, sodan soń úshinshi onjyldyqta – 2010-2020 jyldary ortalyq dırektorynyń emdeý isi jónindegi orynbasary bolyp qyzmet atqardy. Onjyldyqtarmen júıelengen jumys joly jýyrda jańaryp, 2020 jyly mamyr aıynan bastap Mańǵystaý oblystyq Perınataldyq ortalyq dırektorynyń mindetin ýaqytsha atqarýshy bolyp taǵaıyndaldy.
Mańǵystaý oblysy bala týý kórsetkishi boıynsha jan basyna shaqqanda sońǵy jyldary respýblıkada aldyńǵy orynda keledi. Osy kórsetkish ishinde Mańǵystaý oblystyq perınataldyq ortalyqtyń úlesi zor. Ortalyqta 2018 jyly 7546 bosaný bolyp, egizder men úshemder sanymen ómirge kelgen bala sany 7693-ke jetse, 2019 jyly 8 457 bala dúnıege kelip, 8 313 bosaný oryn alǵan. Bıyl bes aıda ortalyq tórinen dúnıe esigin ashqan balalar sany 4 myńǵa jýyqtap qalǵan.
Mańǵystaýdaǵy ýaqytynan buryn bosanýshylardy, aýyr deńgeıdegi aqaý-aýytqýy bar áıelderdi bosandyratyn úshinshi deńgeıdegi ortalyq – oblystaǵy dárigerlik ǵımarattar ishinde alǵashqy bolyp sý jańa ǵımaratqa ıe bolǵan mekeme. Úsh jyl buryn maman tapshylyǵyn sheshý úshin ortalyq basshylyǵy quzyrly oryndarǵa hat jazyp, rezıdentýrany ortalyq bazasynan oqytý máselesi jolǵa qoıyldy. Sol jyly bes qyz bala kelgen. Qazir olar – bolashaq akýsher-gınekologter, ortalyq qabyrǵasynda eńbek etip, tájirıbe jınap júr. Sondaı-aq jetispeıtin anestezıolog, neonatolog, reanımatolog mamandardy shaqyrtyp, mekeme esebinen páter jaldap berýmen qatar, olardy yntalandyrý úshin joǵary eńbekaqy da qarastyrylǵan.
– Adamdy ómirge ákelý ońaı emes. Men aldymen toǵyz aı kóterip, dárigerlermen keńese otyryp ózin kútip, ul men qyzdy ómirge ákelip júrgen analarǵa alǵys aıtamyn. «Alyp anadan týady» degendeı, bolashaq atpal azamattardy ómirge ákeletin analar myqty. Al dárigerlerdiń eńbegi – eńbek. Qazirgi pandemııa oryn alǵan qıyn shaqta 2-3 aıdan beri qaýyrt jumys jasap jatqan ózimizdiń ortalyqtyń qabyldaý bólimindegi qyzmetkerlerge rıza bolamyn. El úshin jasalǵan eńbekten jan raqattanady ǵoı, – deıdi J.Epenova.
Jasyratyny joq, qazir Mańǵystaýda ekologııalyq jaǵdaı áseri me, halyqtyń densaýlyǵynda ártúrli problemalar bar. Biraq qıyn jaǵdaıda urpaq sabaqtastyǵyn joǵaltpaı, ómirdi jalǵap júrgen analardyń da, olarǵa qamqorlyqpen qyzmet etip júrgen akýsher-gınekologterdiń da eńbegi zor.
Búginde otyz jyl boıy qyzmette ábden ysylǵan, ystyq-sýyqty kórip, biraz tájirıbe jınaǵan Japyraq Keńeshanqyzy – ózinen keıingi áriptesteriniń, ásirese jas býynnyń ustazy. Mekemeni basqaryp qana qoımaı, jas mamandardy tárbıeleý isine kóńil bólýdi maqsat etip otyr. Ol – oshaǵynyń uıytqysy bolyp otyrǵan otanasy. Joldasy stamotolog dáriger bolsa, uly da osy mamandyq boıynsha joǵary oqý ornynda bilim alýda. О́zge mamandyq ıesi atanǵan qyzy otbasynda dáriger ata-anasynan alǵan tazalyq, jaýapkershilik qaǵıdattaryn berik ustanyp keledi.
Mańǵystaý oblysy
