Ádebıet • 23 Maýsym, 2020

Siz – О́leńsiz!

225 ret kórsetildi

О́leńdi túsinersiń – ózi joqta…
О́mirdi túsinersiń – kúzde ǵana…

Janna Eleýsiz

О́leń – júrektiń sózi. Ol jannyń tolqynysynan týsa kerek. Kóńildegi kirbiń, zar, muń, saǵynysh pen ókinish, arman men ańsardyń túbi – óleń. Móldir óleń. Eshkim jazaıyn dep jazbaıdy (hám jazbaıyn dep jazbaı ketpeıdi eken). Aqyn qalamynan týǵan óleńniń bári – ómirdiń isi. Jalpy, óleńdi jazý da, óleńdi oqý da – júrekpen. Adam kez kelgen ýaqytta óleńge barmaıtyny taǵy anyq. Qulazıdy. Kóńili bosaıdy. Jalyǵady. Bálkı, bireýdi saǵynar. Sosyn óleń oqıdy. Aqyn sózimen jyrtyq kóńilin jamaıdy. Jubanady.

Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

Qamyǵyp tússe qara Tún

aınalar Jyrǵa kúndizgi Oı…

Aıdan da áppaq Qanaty

bul Pyraq – bizdeı bir Qyz ǵoı!..

Qabaǵyn bermeı keıde úmit,

júregimizden jún tútip!..

Tiride – Aqyn… deıdi jurt

О́lgennen keıin – Pir tutyp…

Janymyz – kitap kónergen.

Jaryǵy – sonaý juldyzdy iz!

Jubatyp Eldi О́leńmen

kórinbeı Jerde – júrmiz Biz…

Túrli taǵdyrlar toǵysqan jumyr jerdiń betinde «kórinbeı» júrip, talaı júrekti jylytqan aqyn – Janna Eleýsiz. Myna halyq Janna Eleýsizdiń ózin bilmese de, óleńine qushtar. Aqyn qalamynan óz kúıin sezgen jurt – óleńdi qapsyra qushaqtap, tipti jibergisi kelmeıdi. Kóńil pernesin shertken móldir óleńge júregin shaıyp otyra bergisi keledi. Qaıtsin... Osy jalǵandaǵy árbirimiz jylt etken úmitke qulaı ketip, janymyzǵa dárý izdep úırenip qalǵan joqpyz ba?!. Sodan bolar, ár júrekte aqynnyń bir óleńi qaldy. Máńgilik.

...Meniń Janym ústindegi jeıdesin

jabady únsiz jylaǵanǵa:

«Tońasyń»...

Nege osy qońyr kúzde eńseni muń basady? Sarǵaıyp túsken japyraqta saǵynyshymyz bardaı birtúrli qımaımyz. Álde kúzdiń ekinshi aty saǵynysh pa... Nege adamdar kúzdiń jaýy­nyna jasyn jasyrady? Tal-aǵash bitkenniń bári japyraǵynan aıyrylyp, súreńsiz qalypta qalýy – adamdardyń sharasyzdyǵyn sezdiretin bolar, sirá. Kóńildiń jel-qaıyǵyn terbegen kúreń kúz aqyn qalamyna da jıi iligipti. Beınebir, sarǵysh tartqan ár japyraq aqynnyń bir óleńin qushyp, jerge asyqqandaı. Bálkı, osy tirshiliktegi bar belgisizdiktiń syryn kúz ǵana biletin shyǵar. Sol úshin Janna Eleýsiz óz mezgiline asyǵatyn bolar...

...boıaýy Az mezgil –

Kóp nárse biletin sekildi:

qaı qustyń – qaı jaqqa qonaryn,

qaı baqty – qandaı jel tonaryn,

qaı bulttyń – Jańbyr bop jaýaryn,

qaı suraq – alaryn Jaýabyn,

qaı jaryq – uzaqtaý janaryn,

qaı aryq – qaı kólge tamaryn,

qaı teńiz – qaı kúni sheginen shyǵaryn,

qaı juldyz – qaı túni kóginen qularyn,

qaı muńnyń – qanshaǵa jeterin,

qaı shattyq – óterin, keterin,

qaı arman – qaı kúni oryndalaryn,

qaı sumnyń – ólgenshe jolyn baǵaryn,

qaı sózdiń – qanshalyq bekemin,

qaı óleń – Ǵasyrlyq ekenin...

 

Túnerip birese,

birese kúledi kún – nesin?

Bul – Kúz ǵoı:

Bilgesin...

Keıde óleń aqynnyń kóz jasy sııaqty. Qosylyp sen de jylaısyń. Keıde qara túndi buzyp-jaryp estilgen shat kúlki sııaqty. Onda da tymyraıyp otyrmaısyń: sen de jymııasyń. О́leń tabıǵaty janyńa medeý bolǵan soń aqynnyń kóńil kúıinen alystap ketkiń kelmeıdi. Qashanda aqyn janynyń tolqynymen birge júzgiń keledi. О́ıtkeni eki júrektiń arasynda perde joq. Tek uqsastyq bar. Keıde sendegi oı óleńnen tabylady. О́z sózińniń aqyn qalamymen jymdasyp, úndesip jatqanyna árıne ishiń jylıdy. Biraq sendegi tereńde tunyp jatqan marjan-syrdy kúlli jurtqa jaıyp salǵan óleńge, bir jaǵy, ókpeleısiń.

...Ańyz ǵana – ólmeı qaldy.

Az...

áıtpese, Naǵyz adam...

Júregimdi sezbeıdi álgi...

qalasy kóóp taǵy zaman.

 

Baspana bop janyma О́leń.

Ketem shyǵar...

súıip Eles.

...men Bireýdi saǵynar em!

Átteń...

eshkim – Bıik emes...

P.S. Biz aqyn emespiz. Qudaı bizge óleńge tebirenip, jubanysh tabar joldy ǵana buıyrypty. Al Janna Eleýsiz – shyn aqyn. Dúnıedegi eń názik kóbelektiń qanaty dersiz. Bizdińshe, áýelde adamnyń jany názik, sodan soń Janna Eleýsizdiń qalamy názik sekildi. Aqyn óleńderi júrektegi saǵynyshty alyp-ushyp, shoq juldyzdaı aǵyp ótedi. Áne, sonaý túngi aspanda juldyzdy izi jatyr. Jap-jaryq.

 

Sońǵy jańalyqtar

Ekpe saldyrýshylar sany artyp keledi

Aımaqtar • Búgin, 22:20

Saýran aýdanyna alǵashqy ákim taǵaıyndaldy

Taǵaıyndaý • Búgin, 15:52

Atyraý oblysynda 37 jańa mektep salynady

Aımaqtar • Búgin, 15:27

Jalaqysy kóp óńirler anyqtaldy

Qarjy • Búgin, 14:30

Veterınarlar qartaıyp barady

Qazaqstan • Búgin, 12:10

Elimizde kúnbaǵys maıy qymbattady

Qoǵam • Búgin, 11:18

Uqsas jańalyqtar