Ǵalymdardyń zertteýi kezinde málim bolǵanyndaı, silekeı bezderi ınfeksııaǵa arnalǵan rezervýar retinde qyzmet etetin silekeıdiń bólinýine jáne aǵzaǵa taralýyna qyzmet etedi eken. Zertteý avtorlarynyń biri Brýno Fernandes Matýkanyń aıtýy boıynsha, bul jańalyq SARS-CoV-2-niń nelikten óte juqpaly ekenin túsindirýge kómektesedi. Buryn gerpes sııaqty qarapaıym aýrýlardy qozdyratyn vırýstar ǵana silekeı bezderin sý qoımasy retinde paıdalanady degen pikir basym bolyp kelipti.
Mundaı tujyrymdy medRxiv portalynda ózderiniń zertteýlerin jarııalaǵan AQSh jáne Ulybrıtanııa ǵalymdary da rastap otyr.
«Aýyz qýysy COVID-19 úshin qaýipsiz oryn bolyp tabylady jáne silekeı arqyly vırýstyń taralýyna jol ashady», delingen maqalada.
Zertteýshilerdiń pikirinshe, vırýs silekeı bezderiniń qýysyna enip, sol jerde kóbeıedi. Sonymen qatar silekeı jutqannan keıin koronavırýs birden asqazan-ishek jolyna túsedi.
COVID-19 asqynýynan qaıtys bolǵan 18 adamnyń synamalaryn taldaý silekeı bezderiniń tútikteri men asınalarynda replıkasııalanatyn vırýsty jáne bul kezde ımmýndyq jasýshalardyń belsendiliginiń artatynyn baıqaǵan.
Sonymen ǵalymdar COVID-19 patogenezi týraly eki boljam jasady. Birinshiden, SARS-CoV-2 aýyz qýysyndaǵy jasýshalardy juqtyryp, olarda kóbeıip, silekeıge bólinýi múmkin. Ekinshiden, juqtyrǵan jasýshalardyń popýlıasııasy ınfeksııanyń turaqtylyǵy men berilýin qamtamasyz ete alady. Sarapshylardyń basym kópshiligi bul boljamdardy rastap otyr.
COVID-19 ótkir fazasy bar naýqastyń bıopsııa synamalaryn zertteý kezinde shyryshty qabyqtyń barlyq qabattarynda vırýstyq replıkasııa anyqtalǵan. COVID-19 bar segiz pasıenttiń silekeıiniń jasýshalyq jáne jasýshalyq fraksııalarynyń ınfeksııasy Vero jasýshalarynda tekserildi: silekeıdi jasýshalarmen ınkýbasııalaý koronavırýstyq ınfeksııaǵa tán sıtopatııalyq áser etipti. Nátıjesinde aýyz qýysy jáne orofarınste SARS-CoV-2-vıýstary úshin asa jaıly qoıma ekenin, vırýstyń ókpege taralýynda mańyzdy ról atqara alatynyn kórsetip tur.
«Bizdiń zertteýimiz aýyz, silekeı ınfeksııany izdeýdiń mańyzdy orny degen ıdeıany qoldaıdy. Silekeı tek jınaýǵa yńǵaıly dıagnostıkalyq suıyqtyq emes», deıdi zertteýshiler.
