Ekonomıka • 05 Jeltoqsan, 2021

Valıýtaǵa suranys artqanda, ıntervensııa júrgiziledi

142 ret kórsetildi

Qazaqstannyń valıýta naryǵy syrtqy naryqtardaǵy jaǵdaıdyń nasharlaýy sebepti shetel valıýtasyna suranystyń ósý kezeńin bastan ótkerip otyr. Bırjalyq valıýtalyq saýda-sattyqta jyl basynan bergi mámilelerdiń eń joǵary kólemi tirkeldi, teńge baǵamy bir dollar úshin 436 teńge deńgeıine deıin álsiredi. Buǵan ne sebep boldy?

Ulttyq bank tóraǵasynyń oryn­basary Á.Moldabekovanyń aıtýynsha, 2 jeltoqsanda bır­ja­daǵy teńge-dollar jubymen saýda-sattyq kóleminiń 292 mln dollarǵa jetýi 2020 jylǵy sáýirden bas­tap rekordtyq deńgeıge jatady. Saýda-sattyq kóleminiń ósýi jáne bir dollar úshin 436 teńge belgisine deıin baǵamnyń álsireýi shetel valıýtasyna sura­nystyń artýy aıasynda oryn aldy. Bul mynadaı faktorlarǵa tikeleı baılanysty boldy.

Birinshiden, «Omıkron» shta­mynyń tara­lýyna qatysty alań­daýshylyqtyń artýyna baı­la­nysty munaı baǵasynyń kúrt qul­­dyraýy sebep boldy. Máselen, 1 jeltoqsanda Brent surypty mu­naıdyń belgilengen baǵasy bir barrel úshin 70 dollardan tómen túsip, bıylǵy tamyzdan bastap eń tómengi deńgeı – 68,14-ke jetti.

Ekinshiden, munaı baǵasy­nyń jergilikti eń tómengi deńgeıge tó­mendeýi kompanııalar men je­ke tulǵalar tarapynan she­tel va­lıýtasyna qosymsha ish­ki sura­nysty týyndatty. 1 jel­toq­san Qa­­zaqstanda demalys kúni bol­ǵan­­dyqtan, suranystyń bir bó­ligi EDB onlaın platformala­ry arqyly iske asyryldy. Sondyq­tan júıeleri valıýtany onlaın aıyrbastaýǵa múmkindik beretin barlyq bank 2 jeltoqsan kú­ni tańerteń «qysqa» pozı­sııada ­bol­dy, ıaǵnı olar jumys ýaqy­ty­nan tys ýaqytta óz klıentteri­ne sa­tylǵan valıýtany satyp alý­ǵa májbúr boldy.

Al suranystyń bir bóligi saýda-sattyq ashylǵannan keıin birden bırja naryǵyna tústi. Sondyqtan bankter óz klıentterine «qysqa» pozısııany jabý jáne jańadan kelip túsken ótinimderdi oryndaý úshin valıýta satyp aldy.

Úshinshiden, shetel valıýtasyna aıtar­lyqtaı suranys beırezıdent ınvestorlar tarapynan da týyndady. Damýshy naryqtardan valıýtanyń jahandyq áketilýi aıasynda beırezıdentter teńgeden shetel valıýtasyna keri konverttedi. Suranystyń artýy bankaralyq naryqtaǵy baǵa belgileýge áser etti, munda satyp alý baǵamy bir dollar úshin 441 teńgege deıin jetti.

Shetel valıýtasyna sura­nys­­tyń onyń usynysynan aıtar­lyq­taı asyp túsýi aıasynda valıý­ta naryǵyndaǵy jaǵdaıdy turaq­tandyrý maqsatynda Ulttyq bank 2 jeltoqsanda 64,6 mln dol­lar kóleminde ıntervensııa júr­gizdi. Bul alypsatarlyq ahýal­dyń kúsheıýine jáne aıyrbastaý baǵamynyń turaqsyzdandyra­tyn aýytqýlaryna jol bermeý­ge múmkindik berdi. Bankterdiń qys­qa pozısııalaryna jáne beırezı­dentterdiń shyǵýyna baılanys­ty qosymsha suranys tolyq kólemde qanaǵat­tandyryldy. Naryqtardaǵy jaǵdaı qubyl­maly bolyp qalýda. FRJ bas­shy­sy Dj. Paýeldiń san­dyq je­ńildetý baǵdarlamasyn baryn­sha qys­qa mer­zimde toqtatý týraly sońǵy má­lim­­demesi aıasynda AQSh dol­la­ry­nyń jahandyq nyǵaıýy jalǵasýda.

Ishki naryqta valıýtaǵa suranys saqtalýda. Jyldyń sońyna taman kompanııalar bıýdjet­ti ıgerýdiń, tólemderdi júzege asyrýdyń bel­sendi kezeńin iske asyrýda, bul shetel valıý­tasyna suranysty qoldaıdy. О́ndiris kóle­min bir­tindep ósirý týraly aldyńǵy ýaǵda­­lastyqty kúshinde qaldyrý jó­nindegi OPEK+ sheshimine qara­mastan, munaı baǵasyn belgileý bastapqy overreaction (shamadan tys yqpal etý – red.) qalpyna kel­tirdi jáne bir barrel úshin 70 dollar shamasynda jabyldy.

– Jaǵdaıdyń odan ári damýy kóbinese koro­navırýstyń jańa shtamynyń taralý qar­qynyna jáne onyń vaksınalarǵa tózimdi­ligine qaraı anyqtalady. Ulttyq bank jaǵ­daı­dy muqııat qadaǵalap otyrady jáne naryq­ty qoldaý úshin qoldan kelgen sharalardy qabyl­daýǵa daıyn, – deıdi Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary.

Sońǵy jańalyqtar

Elordadaǵy JEO-3 bıyl iske qosylady

Elorda • Búgin, 11:10

Almatyda epıdahýal kúrdelenip barady

Koronavırýs • Búgin, 11:00

«Omıkronnyń» bastapqy belgileri qandaı?

Koronavırýs • Búgin, 10:50

Dúısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:25

«Sary» aımaqta Túrkistan oblysy tur

Koronavırýs • Búgin, 09:10

Oıyn-saýyq ortalyqtary jumysyn toqtatty

Koronavırýs • Búgin, 09:00

Jetisýda juqpaly indettiń ekpini qatty

Koronavırýs • Búgin, 08:57

Koronavırýs qaıta kúsheıdi

Koronavırýs • Búgin, 08:54

Ońtaılysy – onlaın oqý

Aımaqtar • Búgin, 08:53

Qyzmet túrleriniń tizbesin keńeıtti

Ekonomıka • Búgin, 08:50

Sapa artpaıynsha, sýbsıdııa joq

Aımaqtar • Búgin, 08:45

Koronavırýs qaıta órshidi

Álem • Búgin, 08:42

Antıbıotıkti orynsyz qoldaný qaýipti

Medısına • Búgin, 08:35

Vırýs juqtyrý azaımaı tur

Koronavırýs • Búgin, 08:30

Asyǵys sheshim

Qazaqstan • Búgin, 08:15

Kómek kórsetiledi

Qoǵam • Búgin, 08:10

Qor strategııasy ázirlenedi

Qazaqstan • Búgin, 08:00

Uqsas jańalyqtar